I SA/Gl 1384/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Piotr Pyszny, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr 2401-IEE.7192.438.2024.2.DJ UNP: 2401-24-225788 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. 1. A sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ) z 9 września 2024 r. nr 401-IEE.7192.438.2024.2.DJ w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. 2. Stan sprawy. 2.1. Mocą ww. postanowienia organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 3 lipca 2024 r., którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów skarżącej do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do wniesienia zażalenia było doręczenie skarżącej postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 3 lipca 2024 r., które to zdarzenie miało miejsce 17 lipca 2024 r., natomiast doręczone postanowienie organu egzekucyjnego zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia. Zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z regułą określoną W art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.) upłynął 24 lipca 2024 r. Tymczasem zażalenie wniesione zostało 31 lipca 2024 r., tj. z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu. W odrębnym postępowaniu organ odmówił uwzględnienia tego wniosku. Niedochowanie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie w oparciu o art. 134 k.p.a. - chyba że strona wniesie prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w trybie art. 58 k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Wniesienie przez skarżącą zażalenia na w/w postanowienie z 3 lipca 2024 r. z uchybieniem ustawowego terminu, uniemożliwia skuteczne jego zaskarżenie, co sprawia, że nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się przez organ odwoławczy do kwestii w nim podniesionych. Jednym z podstawowych wymogów każdej czynności procesowej jest jej dokonanie w określonym terminie. Konsekwencją złożenia odwołania z uchybieniem terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie w powołanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyklucza jakąkolwiek dowolność tego organu w tym zakresie. 3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu: - błędne przyjęcie, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 24 lipca 2024 r., podczas gdy ustawowy termin na wykonanie tej czynności procesowej upływał w dniu 31 lipca 2024 r., - przedwczesne wydanie zaskarżonego postanowienia, a to z uwagi na brak ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia 3 lipca 2024 r., a w konsekwencji uwzględnienie zażalenia z dnia 31 lipca 2024 r., a także wniosku o przyjęcie zażalenia do rozpoznania i nakazanie organom skarbowym rozpoznanie przedmiotowych zarzutów wniesionych pismem z dnia 3 czerwca 2024 r., ewentualnie uchylenie tegoż postanowienia oraz - postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl z kolei art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Dalej zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Redakcja art. 134 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy do rozpoznania zażalenia zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Poza jakąkolwiek oceną organu odwoławczego pozostają zaś okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli zażalenia jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wydanego w pierwszej instancji. W istocie, charakter zaskarżonego postanowienia, które wydawane jest na podstawie art. 134 k.p.a., w ogóle wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ, jak i Sąd (przy kontroli jego legalności) jakichkolwiek przesłanek, z powodu których termin do wniesienia zażalenia nie został zachowany. Stosując normę z art. 134 k.p.a. organ nie wyjaśnia, ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Jak już wcześniej wspominano przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., które - co istotne - nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że zażalenie nie może zostać rozpatrzone. Na tle zaś okoliczności rozpatrywanej sprawy nie ma, zdaniem Sądu wątpliwości, że doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Z akt wynika, że postanowienie z dnia 3 lipca 2024 r. zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 17 lipca 2024 r., co z kolei jednoznacznie wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia i nie jest sporne między stronami. Postanowienie z 3 lipca 2024 r. zawierało prawidłowe pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia zażalenia do organu odwoławczego. W sprawie siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z końcem 24 lipca 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie w dniu 31 lipca 2024 r., a więc już po upływie wskazanego terminu do wniesienia zażalenia. Organ zasadnie zatem stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, co czyni wniesiony środek zaskarżenia bezskuteczny. Organ prawidłowo ustalił datę doręczenia skarżącej postanowienia z dnia 3 lipca 2024 r. oraz datę wniesienia zażalenia. Skoro zażalenie zostało wniesione po terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Wskazać nadto należy, że uregulowania zawarte w art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 k.p.a. dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia oraz w art. 134 k.p.a. dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, mimo że pozostają ze sobą w ścisłym związku, odnoszą się do różnych zagadnień procesowych. Inna jest również podstawa prawna tych rozstrzygnięć. Okoliczność, że upłynął termin na złożenie zażalenia jest przesłanką, aby stwierdzić, że zażalenie złożone w takim stanie faktycznym jest zażaleniem złożonym z uchybieniem terminu. Jednocześnie okoliczność, że upłynął termin na złożenie zażalenia jest przesłanką, aby można było w ogóle rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie został uchybiony. 5. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.