I SA/Gl 1391/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kompensacji zobowiązań podatkowych postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1391/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę H. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. [...] r. nr [...] w przedmiocie kompensacji zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2012 r. wezwano H.Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pouczono przy tym skarżącego, że wpis ten należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu (podając godziny urzędowania i numer rachunku bankowego) w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia, zawierający nadto pouczenie o treści art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a.), przesłany na adres wskazany w skardze, wskutek nieobecności skarżącego, pozostawiono we właściwym urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o tym umieszczono w skrzynce na korespondencję dwukrotnie, pierwszy raz w dniu 21 grudnia 2012 r., drugi w dniu 31 grudnia 2012 r. Skarżący nie odebrał wskazanej powyżej przesyłki, zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 r. przyjęto, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu oraz odpis odpowiedzi na skargę została doręczona ze skutkiem na dzień 4 stycznia 2013 r. W dniu 9 lutego 2013 r. skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W treści wniosku podniósł, iż nie odebrał kierowanego do niego wezwania o uiszczenie wpisu, gdyż nie otrzymał awiza. Wszystkie awizowane przesyłki odebrał w dniu 28 grudnia 2012 r. Nadto zarzucił Sądowi, iż w postanowieniu o odrzuceniu skargi nie podał kiedy przesyłka została zwrócona nadawcy co jest istotne w uznaniu skutecznego doręczenia na podstawie przepisów k.p.a., a tym samym nie zbadał czy zachodzi przesłanka do uznania wezwania za skutecznie doręczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Ponadto, stosownie do art. 88 zd. 1 P.p.s.a spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. m. in. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym przyjmuje się, że "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (zob. postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (tak E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; por. także postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska judykatury i orzecznictwa jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy. Może ono nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu zaprezentowana przez stronę skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia prawidłowości doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu w trybie art. 73 § 1 P.p.s.a. została szczegółowo omówiona w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r. Przypomnieć przyjdzie, iż przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 21 grudnia 2012 r., a drugi w dniu 31 grudnia 2012 r. Z uwagi na brak na zwrotnym potwierdzenie odbioru daty powtórnego awiza Sąd przeprowadził z urzędu postępowanie reklamacyjne, w wyniku którego w piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego poinformował, iż przesyłka ta była po raz drugi awizowana w dniu 31 grudnia 2012 r., zaś zawiadomienie o powtórnym awizo zostało umieszczone w skrzynce oddawczej adresata. Sąd uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 4 stycznia 2013 r. na mocy art. 73 § 4 czyli po upływie 14 dni od daty pierwszego awiza. Zatem twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, iż wszystkie awizowane przesyłki odebrał w dniu 28 grudnia 2012 r. nie może znaleźć zastosowania do przesyłki awizowanej w dniu 31 grudnia 2012 r. Odnosząc się do podanego we wniosku o przywrócenie terminu zarzutu, iż Sąd nie zbadał czy zachodzi przesłanka uznania wezwania za skutecznie doręczone przyjdzie stwierdzić, iż jest on niezasadny albowiem z treści powołanego powyżej postanowienia wyraźnie wynika, iż Sąd uznał przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 4 stycznia 2013 r. Powołanie się zaś na przepisy o doręczeniach zawarte w k.p.a. jest nieskuteczne albowiem doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje się na mocy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co zostało wyjaśnione w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r. Nadto, zgodnie z regulacją zawartą w art. 87 § 4 razem z wnioskiem o przywrócenie terminu strona winna dokonać czynności o przywrócenie której wnosi, czyli w rozpoznawanym przypadku uiścić wpis sądowy, czego aż do dnia dzisiejszego nie uczyniła. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.