I SA/Gl 1394/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że wszystkie jej rachunki bankowe zostały zablokowane przez organ podatkowy, zaś wszelkie środki ruchome zajęte przez komorników. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000 zł, a wartość jej środków trwałych to 81.839,20 zł. Spółka, jak wskazano we wniosku, w ostatnim roku obrotowym wykazała stratę w kwocie 463.368,12 zł. Pismem doręczonym w dniu 9 lutego 2016 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: odpisu ostatniego sprawozdania finansowego strony skarżącej, odpisu aktualnej ewidencji środków trwałych strony skarżącej, odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015, a jeżeli zeznanie to nie zostało jeszcze złożone – za rok 2014, odpisów deklaracji strony skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, odpisów raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące, a także wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich przez Spółkę, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych Spółce w okresie ostatnich trzech miesięcy). Ustosunkowując się do tego wezwania skarżąca oświadczyła, że "żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty" oraz że "jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracji". Stwierdziła, iż w fikcji tej nie będzie brać udziału i dlatego dokumentów nie wyśle. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, w szczególności do nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Wezwanie takie – stosownie do art. 255 P.p.s.a. – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza ono więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. Służy ono przede wszystkim weryfikacji oświadczeń zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową. Tymczasem strona skarżąca odmówiła wykonania tego rodzaju wezwania. Uczyniła to przy tym z niezrozumiałych powodów, przyznając jednak zarazem, że w rzeczywistości dokumenty źródłowe, które miałaby na wezwanie nadesłać, nie przemawiałyby na rzecz zwolnienia jej od kosztów sądowych. Koszty te są zresztą nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Należy zatem poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej Spółki, aby stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia Spółka się uchyliła. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.