I SA/Gl 1398/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenie zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749) stwierdziło, że odwołanie A. S. od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia stronie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że – jak wynika z akt sprawy – zaskarżona decyzja została doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Doręczenie uznano za dokonane w dniu 13 kwietnia 2012 r. (w aktach znajduje się koperta z adnotacjami poczty o niepodjęciu przesyłki w terminie). Natomiast odwołanie od niej z dnia 8 lipca 2012 r., dołączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania (załatwione odmownie postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. nr [...]) zostało przesłane do Wójta Gminy G. listem poleconym w dniu 10 lipca 2012 r., a więc po upływie 14 -dniowego terminu do jego wniesienia. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skargi wskazała na naruszenie "przepisów o postępowaniu administracyjnym, norm prawa podatkowego, ordynacji podatkowej oraz konstytucji RP, rażące naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu poprzez godzenie w prawa podatników, godzenie w istnienie i pewność porządku prawnego, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika, naruszenie norm prawa zawierających zasadę prawdy obiektywnej, niewyjaśnienie w sprawie wszystkich okoliczności faktycznych, wnioskowanie sprzeczne z prawdą i zasadami logicznego myślenia, błędne uzasadnienie, nastawione na wyeliminowanie skarżącej jako przeciwnika procesowego, uniemożliwienie zaskarżenia decyzji, naruszenie zasady pisemności oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika". Następnie, odnosząc się szczegółowo do okoliczności związanych z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania zanegowała odmowę przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko, stwierdzając, że organ odwoławczy, który nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA, sygn. akt 854/08, LEX nr 537058). Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie skarżącej od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej strony w podatku od nieruchomości zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Wydając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na wcześniejsze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu zasadnie wskazano, że nadając odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 10 lipca 2012 r. od decyzji uznanej przez organ II instancji za doręczoną (w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 13 kwietnia 2012 r. strona nie zachowała 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd zobowiązany był jednakże uwzględnić wniesioną w niniejszej sprawie skargę, gdyż wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1397/12 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wspomniane rozstrzygnięcie organu odwoławczego poprzedzało stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i okazało się w ocenie składu orzekającego w sprawie I SA/Gl 1397/12 przedwczesne. Sąd skonstatował bowiem, że – wbrew twierdzeniom organu II instancji - wniosek podatniczki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie był spóźniony, w związku z czym konieczne stało się jego merytoryczne rozpoznanie i zbadanie, czy strona ponosi winę w nieterminowym zaskarżeniu decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] r. Wobec powyższego Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i pozostawienie kwestii ponownej weryfikacji terminowości odwołania do czasu merytorycznego rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia Sąd nie orzekł o jego wykonalności. Nie rozstrzygał także o kosztach postępowania, gdyż skarżąca postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. została zwolniona od ich ponoszenia.