I SA/Gl 1398/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-09-07
Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności solidarnej W. B. jako osoby trzeciej za zaległości Spółki z tytułu cła antydumpingowego, odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych, uwzględniając przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich oraz Prawa celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności solidarnej W. B. jako osoby trzeciej za zaległości Spółki. Stwierdzono, że przesłanki pozytywne odpowiedzialności, w tym istnienie wymagalnych zaległości Spółki, pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie ich powstania oraz bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, zostały spełnione. Jednocześnie Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki negatywne, które zwalniałyby Skarżącego z odpowiedzialności, w szczególności nie wykazał on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie go nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzekającej o odpowiedzialności solidarnej W. B. jako osoby trzeciej za zaległości Spółki I. Sp. z o.o. z tytułu cła antydumpingowego, odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oddalenia wniosków dowodowych, błędnego ustalenia terminu na zgłoszenie wniosku o upadłość oraz bezskuteczności egzekucji. Skarżący kwestionował również naliczanie odsetek za zwłokę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 lipca 2021 r. nr 2401-IEW2.437.1.2021.29 (2401-IEW2_.437.1.2021) UNP: 2401-21-161994 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości z tytułu cła antydumpingowego wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.
1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej W. B. (dalej: Skarżący, Strona) jako osoby trzeciej za zaległości I. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) w łącznej wysokości 386.589,22 zł.
2. Dotychczasowy przebieg postępowania.
2.1. Decyzją z 16 listopada 2020 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) orzekł o odpowiedzialności solidarnej Strony jako osoby trzeciej za zaległości Spółki w łącznej wysokości 386.589,22 zł, w tym za zaległości z tytułu cła antydumpingowego w łącznej kwocie 253.452,00 zł, odsetek za zwłokę od ww. zaległości w łącznej kwocie 113.821,00 zł oraz kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 19.316,22 zł.
Decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 19 listopada 2020 r.
2.2. W odwołaniu od ww. decyzji wniesionym przez pełnomocnika – radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o braku odpowiedzialności solidarnej Strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i przeprowadzenie wszystkich dowodów, o które Strona wnioskowała, jak również innych, które w wyniku zapoznania się z tymi dowodami, organ uzna za stosowne, zarzucono:
1. Obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 116 § 1 pkt 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. 2020, poz. 1325 ze zm, dalej: o.p.), poprzez orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej Strony za zobowiązania Spółki, podczas gdy wykazał on, że we właściwym czasie złożył wniosek o upadłość, a zatem przerzucenie na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki było niedopuszczalne.
2.Rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynika sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia wobec Strony odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki, podczas gdy nie przeprowadzono w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, ani nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, gdyby przeprowadzono zawnioskowane przez stronę dowody, w szczególności z akt postępowania upadłościowego, byłoby jasne dla organu, iż złożenie przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło we właściwym czasie, co w konsekwencji powoduje, to że wydana decyzja jest błędna, gdyż orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej strony było niedopuszczalne. Stwierdzenie organu, bez zapoznania się z materiałem dowodowym z materiałem z akt postępowania upadłościowego, iż skoro Sąd stwierdził, iż majątek Spółki nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, to wniosek jest złożony zbyt późno, urąga art. 122 o.p. w sposób rażący, albowiem organ ocenił dowody, z którymi się nie zetknął. W tym przypadku ocena materiałów musiała być arbitralna.
3. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 180 o.p. w zw. Z art. 188 o.p. poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, podczas gdy zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Złożone przez stronę postępowania wnioski dowodowe mają istotne znaczenie dla sprawy, albowiem dotyczą one między innymi złożonego wniosku o ogłoszeniu upadłości, którego to złożenie we właściwym czasie uniemożliwia orzeczenie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 116 § 1 o.p., a zatem w sprawie koniecznym było przeprowadzenie wszystkich zawnioskowanych dowodów, a nie a priori zakładanie, że wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie.
4. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 121 § 2 o.p. z art. 155 o.p. poprzez brak wezwania strony do wyjaśnień lub złożenia dokumentów, udzieleniu istotnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania, a wyłącznie przekazanie "suchej informacji" o wszczęciu postępowania i w istocie nie przeprowadzenie żadnych dowodów, tylko następnie formalne zamknięcie postępowania bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, wszak Organ powziąwszy wiadomość o złożeniu przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości powinien ja wezwać i przesłuchać aby ustalić, czy złożenie wspomnianego wniosku nastąpiło we właściwym czasie. Nadmieniam, iż strona wskazała postępowania dot. rzekomego naruszenia znaku towarowego, które spowodowały złą sytuację finansową Spółki i niejako z dnia na dzień, poprzez nałożone zabezpieczenie pozbawiły jej możliwości działań, i wnosiła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co również nie zostało uwzględnione, a odpowiedź przyszła łącznie z zaskarżoną decyzją. To samo dotyczy postanowień dowodowych, co w rzeczywistości pozbawia stronę możliwości czynnego udziału w sprawie. Strona wiedząc, że jej wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione, powinna mieć możliwość podjęcia działań zastępczych, a doręczenie rozstrzygnięcia w zakresie wniosków dowodowych łącznie z decyzją, w istocie pozbawia ją możliwości czynnego brania udziału w postępowaniu.
5. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 191 o.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu w postaci postanowienia z dnia 23 czerwca 2020 r. wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, poprzez przyjęcie, że z tego postanowienia wynika, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony zbyt późno, podczas gdy postanowienia to stwierdza jedynie, że nie ma majątku, z którego można prowadzić egzekucję i został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony, ale przy tym nigdzie nie jest wskazane, że wniosek ten został złożony zbyt późno. Dodatkowo organ ocenił dowód, z którym się nie zetknął, którym nie dysponował. Organ nie zapoznał się z aktami postępowania upadłościowego, co w sprawie o przypisanie odpowiedzialności winno być nieodzowne.
6. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 124 o.p. w zw. z art. 210 § 1 ust. 6 poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji przejawiającego się tym, iż w przedmiocie istotnej okoliczności w sprawie jaką jest złożenie przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego przez Spółkę, organ ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że został on złożony zbyt późno, gdyż wniosek ten został oddalony z uwagi na brak środków. Takie więc uzasadnienie nie może być uznane za sporządzone prawidłowo i w taki sposób jego sporządzenia uniemożliwia weryfikację decyzji, a także świadczy o tym, że doszło też do naruszenia zasady przekonywania oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów podatkowych.
2.3. Zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2021 r. znak 2401-IEW2.437.1.2021.29 (2401-IEW2_.437.1.2021) Dyrektor uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) z 16 listopada 2020 r. znak: [...] o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego jako osoby trzeciej, za zaległości Spółki w łącznej wysokości 386.589,22 zł w tym:
- za zaległości z tytułu cła antydumpingowego w kwocie 94.398,00 zł wynikające z decyzji Naczelnika numer: [...] z 19 maja 2018 r. doręczonej 22 maja 2018 r.,
- z tytułu odsetek za zwłokę od ww. zaległości z tytułu cła antydumpingowego liczonych od 28 maja 2015 r., do dnia wydania (...) decyzji w łącznej kwocie 41.380,00 zł,
- za koszty egzekucyjne dotyczące ww. decyzji w łącznej kwocie 7.337,70 zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002954.2019 z 28 stycznia 2019 r.),
- za zaległości z tytułu cła antydumpingowego w kwocie 159.054,00 zł wynikające z decyzji Naczelnika numer: [...] z 12 czerwca 2018 r. doręczonej 19 czerwca 2018 r.,
• z tytułu odsetek za zwłokę od ww. zaległości z tytułu cła antydumpingowego liczonych od 11 marca 2015 r., do dnia wydania (...) decyzji w łącznej kwocie 72.441,00 zł,
• za koszty egzekucyjne dotyczące ww. decyzji w łącznej kwocie 11.978,52zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002953.2019 z 28 stycznia 2019 r.),
w zakresie w jakim orzeczono o odpowiedzialności Skarżącego:
• za zaległości Spółki w łącznej wysokości 386.589,22 zł,
•za koszty egzekucyjne dotyczące ww. decyzji w łącznej kwocie 7.337,70 zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002954.2019 z 28 stycznia 2019 r.),
• za koszty egzekucyjne dotyczące ww. decyzji w łącznej kwocie 11.978,52 zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002953.2019 z 28 stycznia 2019 r.) i w tym zakresie:
1. orzeczono co do istoty sprawy, tj. orzeczono o odpowiedzialności Strony:
• za zaległości Spółki w łącznej wysokości 367.373,00 zł,
• za koszty egzekucyjne dotyczące ww. decyzji w łącznej kwocie 100,00 zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002954.2019 z 28 stycznia 2019 r.),
2. umorzono postępowanie w sprawie orzeczenia o kosztach egzekucyjnych dotyczących ww. decyzji w łącznej kwocie 11.978,52 zł (tytuł wykonawczy numer 3217-COW.723.002953.2019 z 28 stycznia 2019 r.).
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. 2019.1169 ze zm.; dalej u.p.c.), do odpowiedzialności z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 114 unijnego kodeksu (Rozporządzenie parlamentu Rady Europy (UE) NR 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (wersja przekształcona) (Dz.U.UE L z dnia 10 października 2013 r., dalej: u.k.c.) celnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 oraz działu III rozdziałów 14 i 15 o.p., a zatem także przepisy o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W myśl art. 114 ust. 1 u.k.c. odsetki za zwłokę naliczane są od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych począwszy od dnia, w którym upłynął wyznaczony termin, aż do dnia zapłaty należności. W myśl ust. 2 jeżeli dług celny powstał na podstawie art. 79 lub 82 lub jeżeli powiadomienie o długu celnym jest wynikiem kontroli po zwolnieniu towarów, odsetki za zwłokę nalicza się od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, od dnia powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tym długu.
W dalszej kolejności Dyrektor przeanalizował regulacje Ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności osób trzecich i wskazał należy, że nowelizacja z 10 września 2015 r., w treści przepisu art. 22 wprowadziła regułę przejściową, zgodnie z którą do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast, nowelizacja z 15 maja 2015 r., nie wprowadziła jakiegokolwiek przepisu przejściowego w zakresie zmian dokonanych w art. 116 o.p., co oznacza konieczność uwzględnienia norm materialnoprawnych w nowym brzmieniu. Analiza treści przepisu art. 116 o.p. sprzed i po nowelizacji, pozwala na stwierdzenie, że obie nowelizacje nie zmieniły merytorycznych rozwiązań w zakresie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności. Zmianie uległy natomiast przesłanki mogące zwolnić członka zarządu z odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 1) lit. a) i b). Zmiany te mają charakter dostosowujący do obowiązujących od 1 stycznia 2016 r. instrumentów prawnych ustanowionych na gruncie prawa restrukturyzacyjnego oraz usuniętych z prawa upadłościowego.
Zastosowanie odpowiednich norm uzależnione jest więc od tego czy i kiedy wystąpiły przesłanki uzasadniające wszczęcie odpowiedniej procedury. W okolicznościach stwierdzonych w niniejszej sprawie, tj. wobec faktu, że niewypłacalność Spółki ustalono na okres kiedy to obowiązywały przepisy ustawy Prawo upadłościowe oraz Prawo restrukturyzacyjne - przesłanki uwalniające Stronę od odpowiedzialności należy rozpatrywać w świetle normy postępowania wyrażonej w art. 116 o.p. w brzmieniu obowiązującym po ww. nowelizacji. Również podstawy upadłości należy rozpatrywać - co wyjaśniono w dalszej części uzasadnienia - na podstawie obowiązujących od 1 stycznia 2016 r. przepisów Prawa upadłościowego.
Dalej Dyrektor wskazał, że ziściła się przesłanka pozytywna, tj. istniało zobowiązanie Spółki - należności, w tym należności celne (niedobór cła antydumpingowego) wynikają z decyzji Naczelnika wydanych dla Spółki w dniu:
1) 19 maja 2018 r. znak: [...], mocą której organ postanowił o zaksięgowaniu kwoty niedoboru cła antydumpingowego (symbol A30) w wysokości 94.398.0 zł - w związku z dokonanymi w dniach 26 i 27 maja 2015 r. przez Kancelarię Celną E. S.C. działającą jako przedstawiciel bezpośredni ww. Spółki zgłoszeniami celnymi w procedurze uproszczeń na podstawie art. 76 ust.1 lit. b WKC, zarejestrowanymi w ewidencji pod pozycjami nr [...], [...] 29 maja 2015 r. do ww. zgłoszeń zostało złożone zgłoszenie celne uzupełniające;
2) 12 czerwca 2018 r. znak [...], mocą której organ postanowił o zaksięgowaniu kwoty niedoboru cła antydumpingowego (symbol A30) w wysokości 159.054.00 zł - w związku z dokonanymi w dniu 10 marca 2015 r. przez Kancelarię Celną E. S.C. działającą jako przedstawiciel bezpośredni ww. Spółki, zgłoszeniem celnym w procedurze uproszczeń na podstawie art. 76 ust.1 lit. b WKC, zarejestrowanym w ewidencji pod pozycjami nr [...]. 12 marca 2015 r. do ww. zgłoszenia zostało złożone zgłoszenie celne uzupełniające, z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych, zarejestrowane w ewidencji pod pozycją nr [...].
Decyzje doręczono Spółce odpowiednio 22 maja 2018 r. i 19 czerwca 2018r. Ww. decyzje zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora odpowiednio: 30 listopada 2018 r. znak: 2401-IOA1.4322.1.2018.MM i 14 grudnia 2018 r. znak 2401-IOA1. 4322.2.2018.MM. Wynikające z ww. decyzji należności są zatem wymagalne, co wynika z art. 65 ust. 1 p.c. w zw. z art. 108 ust. 1 u.k.c. Zachowany został także termin określony w art. 118 § 1 o.p.
Odnosząc się do kosztów egzekucyjnych Dyrektor wskazał, że skorygował decyzję Naczelnika w tej części w związku z wejściem w życie z dniem 20 lutego 2021 r. nowelizacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze. zm., dalej:u.p.e.a.) dotyczących zasad naliczania kosztów postępowania egzekucyjnego. Koszty egzekucyjne po przeliczeniu według nowych przepisów wynoszą 100,00 zł, na które składa się jedynie opłata manipulacyjna.
Dalej Dyrektor argumentował, iż począwszy od 15 października 2010 r. jedynym ujawnionym członkiem zarządu pozostaje Skarżący, a wykonywanie funkcji w czasie powstania zobowiązania potwierdzają akta sprawy. W okresie kiedy upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań (termin płatności: 10 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. termin upływał 1 czerwca oraz 29 czerwca 2018 r.) jedyną osobą pełniącą funkcję członka zarządu Spółki był Skarżący.
Dyrektor zaznaczył, że spełniony został również warunek konieczny do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, wyrażony w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) o.p. Postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Strony za ww. zaległości zostało wszczęte z dniem doręczenia postanowienia z 27 sierpnia 2020 r. znak: [...], tj. 2 września 2020 r., a więc po doręczeniu Spółce decyzji, mocą których po przeprowadzeniu postępowań w sprawach towarów ujętych w zgłoszeniach celnych uzupełniających SAD nr [...] z 29 maja 2015 r. oraz nr [...] z 12 marca 2015 r., postanowiono o zaksięgowaniu kwot niedoboru cła antydumpingowego (decyzje z 19 maja i 12 czerwca 2018r. doręczone odpowiednio 22 maja i 19 czerwca 2018 r.).
Ostatnią przesłanką pozytywną, którą winien zbadać organ podatkowy jest okoliczność, że przed orzeczeniem o odpowiedzialności egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 116 § 1 o.p.).
Dyrektor dokonał analizy pojęcia "bezskutecznej egzekucji" i wskazał, że w świetle przepisu art. 116 § 1 o.p., iż egzekucja jest bezskuteczna w części wystarczy, że niektóre z zastosowanych względem podatnika (płatnika) środków egzekucyjnych nie przyniosły rezultatu, nie dały żadnych skutków (strony 14-16 decyzji).
W świetle przedstawionych okoliczności Dyrektor uznał, że spełniony został warunek bezskuteczności egzekucji, tj. przesłanka z art. 116 § 1 o.p.
Odnosząc się do przesłanek negatywnych Dyrektor wskazał, iż z art. 116 § 1 o.p. wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości zasadniczo ciąży na członku zarządu, co potwierdza uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09.
Dalej Dyrektor argumentował, iż pierwszą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki jest wykazanie przez tę osobę, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Z aktach sprawy wynika, że postanowieniem z 1 października 2019 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki.
Dyrektor wskazał, że ustawodawca nie określił w art. 116 o.p. co należy rozumieć pod sformułowaniem "właściwy czas", nie odsyła też wyraźnie do konkretnego przepisu, wyznaczającego zakres przedmiotowego pojęcia, tj. do ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm., dalej: p.u.).
Z akt sprawy wynika, że oprócz przedmiotowych zaległości na dzień wydania zaskarżonej decyzji Spółka posiadała zaległości z tytułu podatku od towarów i usług (VAT od importu) w łącznej wysokości: 58.294,00 zł (należność główna, od której winny być naliczone odsetki za zwłokę). Prawidłowa wysokość należnego ww. podatku od towarów i usług została określona w decyzji Naczelnika z 6 lutego 2019 r. znak: [...] oraz z 18 lutego 2019 r. znak: [...]. Zgłoszenia celne, które były podstawą do wydania ww. decyzji zostały dokonane 10 marca oraz 26 i 27 maja 2015 r. - zatem na 10 marca oraz 27 maja 2015 r. przypadał termin na uregulowanie należności.
Oznacza to, że początkiem terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego byłby dzień 28 maja 2015r., co wynika z faktu, że w dniu 27 maja 2015 r. upłynął termin drugiej z kolei nieuregulowanej płatności Spółki (podatek VAT od importu). Brak zapłaty dwóch kolejnych zobowiązań uprawnia bowiem do przyjęcia, iż nastąpiło trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań, tj. zaistniała podstawa upadłości określona w art. 11 ust. 1 p.u.
Dyrektor wskazał, że wysokość zobowiązań podatkowych, które nie zostały zapłacone w terminie została określona - jak wskazano wyżej - w decyzjach z 6 i 18 lutego 2019 r., niemniej jednak sam fakt wydania tych decyzji dopiero w lutym 2019r., jak również samo ich doręczenie 13 i 22 lutego 2019 r., pozostaje - co do zasady - bez wpływu na moment powstania tego zobowiązania. Zobowiązanie powstaje bowiem z mocy prawa i powinno zostać wykonane w prawidłowej wysokości w terminie przewidzianym w przepisach prawa (zob. wyrok NSA z 13 lutego 2008 r. II FSK 1605/06). Wobec powyższego ww. zobowiązania w podatku od towarów i usług istniały już w ustawowych terminach ich płatności.
Okoliczności przywołane w ww. decyzji, zdaniem Dyrektora wskazują, że mógł być on nieświadomy, że doszło do uszczuplenia należności celnych w zakresie cła antydumpingowego, a co za tym idzie kwota podatku od towarów i usług została odpowiednio zaniżona wskutek tego, że podstawa opodatkowania nie zawierała należnego cła. Biorąc zatem pod uwagę ww. chronologię zdarzeń i okoliczność, że zaległości z tytułu cła antydumpingowego jakie posiada Spółka powstały dopiero w dniu wydania decyzji, a równocześnie przed powstaniem zaległości z tytułu podatku od towarów i usług nie można przypisać skutecznie świadomości zaległości w podatku od towarów i usług wynikających ze zmiany podstawy opodatkowania z uwagi na należne cło, to przy określeniu początkowej daty do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości kierowałem się jednak datą zaprzestania regulowania zobowiązań z tytułu cła antydumpingowego.
Należności celne (niedobór cła antydumpingowego) zostały zaksięgowane w dacie wydania decyzji, tj. 19 maja i 12 czerwca 2018 r. Decyzje doręczono Spółce odpowiednio 22 maja 2018 r. i 19 czerwca 2018r. Kwoty wynikające z ww. decyzji winny być uiszczone w terminie wyznaczonym przez organ celno-skarbowy, tj. 10 dni od dnia doręczenia decyzji, co jest zgodne z treścią art. 65 ust. 1 p.c. W ust. 7 tego artykułu ustawodawca wskazał, że kwot należności można dochodzić w terminie 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zaksięgowane. Wobec powyższego należności wynikające z ww. decyzji były wymagalne od dnia wydania decyzji, a brak uregulowania tych należności w terminie 10 dni od dnia doręczenia decyzji spowodował, że kwoty te stały się zaległościami.
Te dwie zaległości, które determinują zaistnienie stanu niewypłacalności dotyczą właśnie cła antydumpingowego, czyli zaległości objętych niniejszą decyzją, przy czym drugą z kolei zaległością jest kwota wynikająca z decyzji wydanej 12 czerwca 2018 r., której termin zapłaty przypadał na dzień 29 czerwca 2018 r., tj. 10 dni od dnia doręczenia decyzji czyli od 19 czerwca 2018 r.
Wobec powyższego do oceny zaistnienia przesłanek niewypłacalności zastosować należało przepisy Prawa upadłościowego obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami (art. 11 ust. 1a ustawa z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.) termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy liczyć od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, tj. dłużnik utracił zdolność do wykonania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i opóźnienie w wykonaniu tych zobowiązań przekraczało trzy miesiące. Zaistnienie podstawy ogłoszenie upadłości obliguje reprezentantów przedsiębiorców do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od jej wystąpienia (art. 21 ust. 1 p.u.).
Mając na uwadze powyższe 3-miesięczny termin, o którym mowa w art. 21 ust. 1 p.u. upływał 29 września 2018 r. Wobec czego wniosek o ogłoszenie upadłości winien być zgłoszony w terminie 30 dni licząc od 30 września 2018 r. A zatem termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości upływał 30 października 2018 r.
W niniejszej sprawie wniosek o upadłość został natomiast złożony 11 marca 2019 r. W ww. piśmie z 8 stycznia 2020 r. znak: [...] organ egzekucyjny zaznaczył, że cyt.: "Poborcy skarbowi sporządzili protokoły o stanie majątkowym spółki z których wynika, iż spółka złożyła w dniu 25.02.2019 r. wniosek o upadłość spółki." Biorąc pod uwagę ww. termin, kiedy to Spółka winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, należy uznać, że zarówno data 11 marca 2019 r., jak i 25 lutego 2019 r., świadczy o tym, że wniosek nie został złożony w odpowiednim czasie, co wykluczałoby możliwość "przeniesienia" odpowiedzialności na Stronę.
Dodatkowo postanowieniem z 1 października 2019 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy na podstawie art. 13 ust. 1 p.u. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, co oznacza, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Zaakcentować jeszcze raz trzeba, że wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, kiedy dłużnik posiada Jeszcze składniki majątkowe, umożliwiające zaspokojenie roszczeń wierzycieli (chociaż w części). Powód oddalenia wniosku z zasady wyklucza zatem możliwość uznania, że został on złożony we właściwym terminie.
Niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, ani też niezłożenie wniosku o otwarcie postępowania układowego, nie zamyka jednak Stronie możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności, pod warunkiem, że wykaże, iż okoliczność ta nie nastąpiła z jej winy. W orzecznictwie wskazuje się, że wina w ujęciu art. 116, to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak "świadomości", ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych (wyrok NSA z 21 września 2017 r. I FSK 470/16). W tym zakresie wskazać więc należy, że Strona nie dostarczyła żadnych dowodów świadczących o zaistnieniu szczególnych okoliczności, uniemożliwiających zrealizowanie obowiązku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Mając natomiast na uwadze wskazaną przez Stronę datę złożenia wniosku do Sądu oraz przyczynę oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek o przeprowadzenie dowodu zawarty we wniesionym odwołaniu z cyt.: "akt postępowania upadłościowego (...) wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami - na okoliczność złożenia w terminie wniosku o upadłość i tym samym braku podstaw do orzeczenia odpowiedzialności solidarnej Strony za zobowiązania spółki" został uznany za bezcelowy. Tym samym wyjaśnienia pełnomocnika zawarte w odwołaniu, tj. cyt.: "(...) Spółka w ocenie własnej złożyła wniosek o upadłość nawet trochę przedwcześnie, albowiem przed uprawomocnieniem się decyzji nakładającej na spółkę odpowiedzialność z tytułu ceł antydumpingowych, gdyż te decyzje stały się prawomocne dnia 7 sierpnia 2020 r., zaś sam wniosek został złożony (...) niemalże rok wcześniej, przy czym podstawą wniosku był właśnie fakt wydania tych decyzji. (...) należy stanowczo podkreślić, że przed datą 7 sierpnia 2020 r. spółka nie musiała składać wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż nie posiadała żadnych wymagalnych zobowiązań. Należność z tytułu opłat celnych były sporne do dnia 7 sierpnia 2020 r., co oznacza, że nie było jeszcze przesądzone to, iż spółka będzie zobowiązana do ich uiszczenia. Dopiero bowiem od dnia 7 sierpnia 2020 r. istnieją przesłanki do złożenia takiego wniosku" - są pozbawione racji.
Reasumując, nie zachodzi przesłanka zwalniająca członka zarządu z odpowiedzialności określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. b) o.p.
Dalej Dyrektor argumentował, iż ostatnią z przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy czym mienie to musi istnieć w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii odpowiedzialności członka zarządu oraz musi to być mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Aby więc uwolnić się od odpowiedzialności, osoba trzecia wskazana w przepisie art. 116 o.p. obowiązana jest wskazać składniki aktywów podatnika, do których możliwe będzie zastosowanie środka lub środków egzekucyjnych, za pomocą których organ egzekucyjny zdoła wykonać ciążące na tymże podatniku zobowiązanie w znacznej części. Obowiązek wskazania mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa obciąża odwołującego się. Mienie to musi być realne, a osiągnięte ze sprzedaży majątku kwoty winny przesądzać, że została spełniona ww. przesłanka. Nie można przypisywać tego obowiązku organowi podatkowemu, ponieważ gdyby organ miał wiedzę o istnieniu takiego mienia nie mógłby uznać, że egzekucja wobec Spółki jest bezskuteczna, lecz miałby obowiązek prowadzenia egzekucji z tego mienia. Zauważyć wypada, że pełnomocnik - w złożonym odwołaniu wskazuje cyt.: "(...) nie Jest prawdą (...) jakoby w Spółce nie było żadnego majątku. Prawda jest jedynie, iż ten majątek nie jest wystarczający. W aktach postępowania upadłościowego znajduje się zestawienie całego majątku Spółki, które był weryfikowane przez nadzorcę sądowego i przez sąd upadłościowy. W spółce zostały przykładowo: zajęte w ramach zabezpieczenia rowery, które są nowe i przedstawiają znaczną wartość. (...) Dodatkowo w Spółce pozostała linia do produkcji rowerów, która jest nieużywana, ale jest zeskładowana i czeka na dalsze rozstrzygnięcie w sprawie dot. znaku towarowego".
Wobec powyższego stwierdzono, że Skarżący nie wskazał żadnego majątku Spółki, z którego można w znacznej części zaspokoić jej zaległości podatkowe. Sprawa dotycząca znaku towarowego jest w toku - na co również zwrócił uwagę pełnomocnik w piśmie z 25 maja 2021 r. - i dopóki nie zostanie rozstrzygnięta dopóty nie można twierdzić, że majątek wystarczający na pokrycie należności istnieje. Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowa zaległość podatkowa nie została uregulowana (nawet w części), a postępowanie egzekucyjne wykazało brak mienia z którego organ mógłby się skutecznie zaspokoić. Tym samym przesłanka z art.116 § 1 pkt 2 o.p. uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności nie została spełniona.
Dyrektor zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie przewidzianym w art. 118 § 1 o.p.
Ponadto przed wydaniem niniejszej decyzji stosownie do treści art. 200 § 1 o.p. Stronie umożliwiono wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego (postanowienie z 29 kwietnia 2021 r. znak: 2401-IEW2.437.1.2021.20 (2401-IEW2_.437.1.2021), co Skarżący 17 maja 2021 r. uczynił wraz z pełnomocnikiem substytucyjnym, o czym świadczy protokół z 17 maja 2021 r. Skarżący zobowiązał się do uzupełnienia akt sprawy do 26 maja 2021 r.
Dodatkowo w piśmie z 25 maja 2021 r. Skarżący jeszcze raz przedstawił okoliczności powstania zaległości, wnosząc ponownie o jego przesłuchanie i dokonanie ustaleń w przedmiocie sytuacji finansowej Spółki.
2.4. W skardze na decyzję Dyrektora pełnomocnik Skarżącego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zasadzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił:
1. Rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia wobec Strony odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki, podczas gdy nie przeprowadzono w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, ani nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, gdyby przeprowadzono zawnioskowane przez stronę dowody, w szczególności z akt postępowania upadłościowego oraz przesłuchania strony o co strona wnioskowała, byłoby jasne dla organu, iż złożenie przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło we właściwym czasie, co w konsekwencji powoduje, to że wydana decyzja jest błędna, gdyż orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej strony było niedopuszczalne. W sprawie nie przeprowadzono również dowodów z akt postępowania o naruszenie znaku towarowego, które obecnie prawomocnie się zakończyło i zajęte mienie Spółki w ramach tego postępowania zostanie zwolnione spod zajęcia, a tym samym możliwe będzie z niego przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Co istotne, pomimo iż postępowanie było prowadzone w warunkach pandemii Skarżący wykazał inicjatywę dowodową, ale organ całkowicie ją pominął. Zaskarżam wszystkie postanowienia dowodowe oddalające dowody są wadliwe, albowiem zmierzały do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobrazowanie rzeczywistych przyczyn braku posiadania wystarczającego majątku Spółki na pokrycie z wynikających z decyzji celnych, których wszak strona nie mogła przewidzieć, a orzeczony zakaz działalności w formie zabezpieczenia roszczeń w sprawie cywilnej (gospodarczej o znak) spowodował brak możliwości wykonywania działalności operacyjnej. Spółka w dacie orzeczenia zakazu prosperowała wyśmienicie, ale miała zaciągnięte zobowiązania kredytowe, które równoważyły zamówienia na rowery i gdyby ów zakaz nie został orzeczony w drodze zabezpieczenia. Spółka funkcjonowałaby dalej i nie byłoby żadnych przesłanek do ogłoszenia upadłości. Spółka nie miała żadnych istotnych zaległości, co dokładnie wynika z akt postępowania upadłościowego, a dopiero wydanie decyzji przez organy celne, stanowiło bezpośrednią podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość. Spółka posiadała wtoku postępowania upadłościowego i posiada majątek, ale jest on niewystraczający na pokrycie zobowiązania celnego, którego nie dało się przewidzieć, albowiem Spółka zachowała się prawidłowo w toku postępowania celnego, ale trafiła na nierzetelnego kontrahenta, pomimo iż posiłkowała się profesjonalną agencją celną. Dokumenty finansowe oraz inne badania znajdujące się w aktach upadłościowych, które były przedmiotem oceny przez Sąd upadłościowy stanowią minimum stanu faktycznego, który winien być zbadany przy okazji prowadzenia niniejszego postępowania.
2. Nawiązując do poprzedniego zarzutu i w powiązaniu z nim zarzucam obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 180 o.p. w zw. z art. 188 o.p. poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, podczas gdy zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Złożone przez stronę postępowania wnioski dowodowe mają istotne znaczenie dla sprawy, albowiem dotyczą one między innymi złożonego wniosku o ogłoszenia upadłości, którego to złożenie we właściwym czasie uniemożliwia orzeczenie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 116 § 1 o.p., a zatem w sprawie koniecznym było przeprowadzenie wszystkich zawnioskowanych dowodów, a nie a priori zakładanie, że wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie.
3.Obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 65 § 5 p.c. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości Spółki obejmującej odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 28 maja 2015 r. w łącznej kwocie 1.380,00 zł oraz odsetki za zwłokę z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 11 marca 2015 r. w łącznej kwocie 72.441,00 zł, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem obowiązującym w czasie, od którego organ nalicza odsetki, organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, a w przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne w nieprawidłowej wysokości nastąpiło nieświadomie i z okoliczności niestanowiących zaniedbania, albowiem prawidłowa wysokość cła została dopiero ustalona w wyniku dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF, a tym samym nie było podstaw do naliczania odsetek i Skarżący nie powinien być nimi obciążony
4. Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 116 § 1 pkt 2 o.p. poprzez stwierdzenie, że egzekucja z majątku Spółki stała się bezskuteczna, a Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego można prowadzić egzekucję, w tym uznanie, że majątek zajęty w ramach postępowania sądowego prowadzonego na ten czas przed Sądem Apelacyjnym w W. pod sygn. akt [...]. nie może zostać poddany egzekucji, podczas gdy postępowanie przed Sądem Apelacyjnym prawomocnie się zakończyło i zajęte rowery po usunięciu spornych oznaczeń zostaną zwolnione spod egzekucji i majątek ten wróci znowu w posiadanie Spółki z czego powinno być możliwe zaspokojenie większości zaległości.
5. Rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia wobec Skarżącego odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki podczas gdy podatnik ma swoje mienie, które wskazał organom podatkowym Skarżący jako osoba trzecia, a tym samym za rażące naruszenie przepisów postępowania należy uznać nie zbadanie przez organ tego faktu, zaniechanie wycenienia tego mienia, zaniechanie zwrócenia się do komornika i dokonania własnych ustaleń w tym zakresie; z uwagi na zakończenie sprawy, mienie jest zwolnione spod zajęcia i już ustalany jest termin usunięcia spornych oznaczeń. Tym samym pomimo powołania się na przesłankę uwalniającą od odpowiedzialności podmiot trzeci wskazaną w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Organ nie poczynił w przedmiocie tego mienia żadnych ustaleń, zabezpieczenie nie pozbawia Spółki prawa własności, tym bardziej iż przedmiotem zabezpieczenia nie były roszczenia finansowe, a spór co do oznaczenia rowerów.
6. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 pkt 2 o.p. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji w całości, podczas gdy w świetle okoliczności sprawy zachodzą ku temu przesłanki.
7. Obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 65 § 5 p.c. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości Spółki obejmującej odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 28 maja 2015 r. w łącznej kwocie 41.380,00 zł oraz odsetki za zwłokę z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 11 marca 2015 r. w łącznej kwocie 72.441,00 zł, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem obowiązującym w czasie, od którego organ nalicza odsetki, organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, a w przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne w nieprawidłowej wysokości nastąpiło nieświadomie i z okoliczności niestanowiących zaniedbania, albowiem prawidłowa wysokość cła została dopiero ustalona w wyniku dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF, a tym samym nie było podstaw do naliczania odsetek i Skarżący nie powinien być nimi obciążony".
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podnosił, że Skarżący informował organy podatkowe, że Spółka posiada mienie, z którego będzie można przeprowadzić egzekucją, a którym to mieniem są rowery zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Możliwość egzekucji tego mienia była jednak zależna od zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w W. [...]. Postępowanie to z dniem 10 sierpnia 2021 r. prawomocnie się zakończyło i tym samym zajęte rowery po usunięciu z nich spornych oznaczeń, w przedmiocie których toczyło się postępowanie przed Sądem w W., ponownie wrócą w posiadanie Spółki i możliwym będzie ich spieniężenie i wykorzystanie na spłatę przedmiotowego zadłużenia.
Organ w momencie powzięcia wiadomości o tym, że Spółka posiada mienie w postaci rowerów powinien w tym zakresie co najmniej przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby ustalić wartość tych rowerów, oraz ewentualnie zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w W.. Organ jednak całkowicie zaniechał podjęcia jakichkolwiek czynności w przedmiocie wskazanego majątku, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że nie może być z niego przeprowadzona egzekucja, gdyż majątek ten jest zajęty przez komornika. "Tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2020 r., I SA/Gd 441/20, LEX nr 3097381.
Dalej pełnomocnik wskazał, że przy ocenie terminu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości należy mieć na uwadze wszelkie okoliczności sprawy. Spółka dokonała zakupu rowerów z Tajwany, opłaciła cło i opłaciła podatki. Po kilku latach w wyniku działań podjętych w wyniku dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF, stwierdzono, że firma Tajwańska, która twierdziła, że produkuje rowery i które sprzedawała po cenach Tajwańskich tak naprawdę sprowadzała je z Chin. Spółka i reprezentujący ją jako prezes zarządu Skarżący, działała w dobrej wierze i nie miała żadnej wiedzy, że rowery mogą faktycznie pochodzić z Chin i nawet nie mógł mieć takich przypuszczeń, gdyż ceny były odpowiednie jak na Tajwan — innymi słowy była to normalna cena Tajwańska. W roku 2015 Spółka nie miała żadnej zaległości, o której mówi organ, a powstała ona co najwyżej dopiero z dniem wydania decyzji.
Ponadto wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie, a nawet przedwcześnie, gdyż ostateczny termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości tak naprawdę upływał w dniu 7 sierpnia 2020 r. Spółka złożyła bowiem omawiany wniosek przed uprawomocnieniem się decyzji nakładającej na spółkę odpowiedzialność z tytułu ceł antydumpingowych, gdyż te decyzje stały się prawomocne dnia 7 sierpnia 2020 r.
Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2019 r., I SA/GI 430/19 pełnomocnik wskazał, iż ma on istotne znaczenie na gruncie przedmiotowej sprawy, gdyż w sposób literalny traktuje on pojęcie "zobowiązań". Tak samo bowiem literalnie należy traktować pojęcie "wymagalnych", a zatem takich, które dany podmiot jest definitywnie zobowiązany zapłacić i nie jest odroczony termin płatność. Tymczasem Spółka przez długi czas nie miała żadnych wymagalnych zobowiązań. W 2015 r. rozpoczął się spór sądowy pomiędzy Spółką a S. z siedzibą w S. Guerensey, w wynika którego Sąd Okręgowy w W. wydał postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, w konsekwencji którego doszło do zajęcia wszelkich rowerów należących do spółki, a opatrzonych znakiem towarowym S.. Sytuacja ta doprowadziła do tego, że spółka w istocie zakończyła działalność, gdyż w 90 % opierała się ona na sprzedaży rowerów opatrzonych znakiem towarowym S.. Co istotne, w wyniku tej sytuacji spółka pozwalniała wszystkich swoich pracowników aby ograniczyć koszty działalności, a także wyprzedała majątek spłacając wszystkich swoich ówczesnych wierzycieli.
Wymagalność podatku należy utożsamiać z wykonalnością zobowiązania (wyrok WSA w Gliwicach z 26.10.2004 r., I SA/Ka 2307/03). Zatem fakt, iż przedmiotowe decyzje nakładające zobowiązania podatkowe i celne stały się w pełni wykonalne dopiero z dniem 7 sierpnia 2020 r. oznacza to, że w tej też dacie wynikające z nich zobowiązania stały się definitywne.
Zdaniem Skarżącego w przedmiotowej sprawie nie powinno dojść do obciążenia go odsetkami, albowiem w chwili zgłoszenia celnego obowiązywał art. 65 ust. 5 p.c., a zgłoszenie celne było dokonane prawidłowo, a dopiero po czasie, w wyniku działań Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych OLAF okazało się, że powinno być ono wyższe. Okoliczność ta, w myśl obowiązującego ówcześnie przepisu stanowi przesłankę do nieobciążania Skarżącego odsetkami. Co prawda, przedmiotowe postępowania dotyczy orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zobowiązania spółki, to należy przyjąć, że może on powoływać wszelkie okoliczności na uwolnienie się spod tej odpowiedzialności.
Organ całkowicie zaniechał zebrania w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Otóż pomimo zgłoszenia przez stronę wielu wniosków dowodowych. Organ oddalił je i tak naprawdę oparł swoje rozstrzygniecie na niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym. Zdaniem pełnomocnika przesłuchanie Strony było w sprawie istotne nie tylko ze względu na złożenie przez wniosku ogłoszenie upadłości, ale także z uwagi na wskazanie majątku, z którego może być prowadzona egzekucja.
2.5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
2.6. Na rozprawie w dniu 7 września 2022r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż wyniku procesu sądowego z kontrahentem Spółka utraciła majątek. Skarżący wskazywał mienie spółki tj. linie produkcyjną do produkcji kół, ta linia i majątek Spółki istniał i był zgłoszony wraz z wnioskiem o złożenie upadłości. Zdaniem pełnomocnika organ nie powinien opierać się na stanowisku syndyka co do wartości i możliwości zbycia tej linii.
Skarżący natomiast podnosił, że w skutek 7-letniego sporu o znak towarowy nie może prowadzić działalności gospodarczej w produkcji rowerów albowiem wydano sądowy zakaz produkcji i sprzedaży rowerów. Linia produkcyjna, o której wspominał pełnomocnik skarżącego nie jest wykorzystywana. Skarżący nie składał wniosku o wydanie decyzji ulgowej dotyczącej należności, ponieważ nie zgadza się zarówno z decyzjami wydanymi dla spółki dotyczących cła antydumpingowego oraz z decyzją w związku jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości spółki. Skarżący wskazuje, że obecnie jest w trudnej sytuacji finansowej.
Pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Zaakcentował, że w związku z wniesionym wnioskiem o upadłość Sąd Rejonowy stwierdził brak majątku spółki uniemożliwiającego pokrycie kosztów postępowania co w ocenie pełnomocnika jest wystarczają
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Przedmiotem sporu jest stwierdzona zaskarżoną decyzją kwestia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej (członka zarządu spółki z o.o.) ze Spółką za zaległości Spółki z tytułu cła antydumpingowego i związanych z nim odsetek oraz kosztów egzekucyjnych.
3.3. Określając ramy prawne niniejszej sprawy na wstępie wskazać należy, że z art. 66 Kodeksu celnego wynika, iż do odpowiedzialności z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 114 unijnego kodeksu celnego, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 oraz działu III rozdziałów 14 i 15 O.p. Natomiast organem celnym właściwym do orzekania w sprawach odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 114 u.k.c. jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na miejsce powstania długu celnego. Art. 114 ust. 1 zdanie pierwsze u.k.c. stanowi, że odsetki za zwłokę naliczane są od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych począwszy od dnia, w którym upłynął wyznaczony termin, aż do dnia zapłaty należności.
Powyższe oznacza, że stosuje się odpowiednio przepisy o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym art. 116 o.p. (odpowiedzialność członka zarządu bądź osoby która była członkiem zarządu w czasie, gdy upływał termin płatności należności). Zdaniem Sądu odpowiednie stosowanie dotyczy także odsetek od należności celnych. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a to art. 65 § 5 p.c. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości Spółki obejmującej odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 28 maja 2015 r. w łącznej kwocie 41.380,00 zł oraz odsetki za zwłokę z tytułu cła antydumpingowego liczonych od dnia 11 marca 2015 r. w łącznej kwocie 72.441,00 zł.
Odnosząc się do regulacji krajowych wskazać należy, że ustawą z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649 – dalej zwana ustawą zmieniającą), która weszła w życie 1 stycznia 2016 r., zmieniony został art. 116 o.p. Jednakże na podstawie art. 22 ustawy zmieniającej, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W tej sytuacji podstawę materialnoprawną zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy art. 107 i następnych o.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji, określające zasady i zakres odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
W myśl art. 107 § 2 o.p., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) o.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Na podstawie art. 108 § 3 o.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Wówczas postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki organy podatkowe, stosownie do art. 116 o.p., obowiązane są wykazać, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, oraz że egzekucja z majątku spółki okazała się w znacznej części nieskuteczna (tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością). Z kolei wykazanie przesłanek uwalniających od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki, jako osoby trzeciej, obciąża tę osobę. Do tych negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że:
- we właściwym złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że:
- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też
- wskazano mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Mając na uwadze powyższe uwagi ocena zgodności z prawem decyzji wydanej w oparciu o art. 116 o.p. determinowana jest udzieleniem odpowiedzi na pytanie, czy materiał dowodowy zgromadzony w wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania daje podstawy do przyjęcia, że wystąpiły wszystkie z ww. przesłanek umożliwiającej przypisania członkowi zarządu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz czy wystąpiły prawnie określone przesłanki uwalniające członka zarządu od tej odpowiedzialności.
3.4. Odnosząc się w dalszej kolejności do oceny ziszczenia się przesłanek pozytywnych odpowiedzialności Strony jako członka zarządu Spółki wskazać należy, że zaległości Spółki, w tym należności celne (niedobór cła antydumpingowego), za które Skarżącemu przypisano odpowiedzialność wynikają z decyzji Naczelnika wydanych dla Spółki w dniu:
1) 19 maja 2018 r. znak: [...], mocą której organ postanowił o zaksięgowaniu kwoty niedoboru cła antydumpingowego (symbol A30) w wysokości 94.398.0 zł - w związku z dokonanymi w dniach 26 i 27 maja 2015 r. przez Kancelarię Celną E. S.C. działającą jako przedstawiciel bezpośredni ww. Spółki zgłoszeniami celnymi w procedurze uproszczeń na podstawie art. 76 ust.1 lit. b WKC, zarejestrowanymi w ewidencji pod pozycjami nr [...], [...]. 29 maja 2015 r. do ww. zgłoszeń zostało złożone zgłoszenie celne uzupełniające, z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych, zarejestrowane w ewidencji pod pozycją nr [...].
2) 12 czerwca 2018 r. znak [...], mocą której organ postanowił o zaksięgowaniu kwoty niedoboru cła antydumpingowego (symbol A30) w wysokości 159.054.0 zł - w związku z dokonanymi w dniu 10 marca 2015 r. przez Kancelarię Celną E. S.C. działającą jako przedstawiciel bezpośredni ww. Spółki, zgłoszeniem celnym w procedurze uproszczeń na podstawie art. 76 ust. 1 lit. b WKC, zarejestrowanym w ewidencji pod pozycjami nr [...]. W dniu 12 marca 2015 r. do ww. zgłoszenia zostało złożone zgłoszenie celne uzupełniające, z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych, zarejestrowane w ewidencji pod pozycją nr [...].
Decyzje doręczono Spółce odpowiednio 22 maja 2018 r. i 19 czerwca 2018r. Ww. decyzje zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora decyzjami z dnia (odpowiednio) 30 listopada 2018 r. znak: 2401-IOA1.4322.1.2018.MM i 14 grudnia 2018 r. znak 2401-IOA1.4322.2.2018.MM. Wniesienie odwołania nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (art. 45 ust. 1 u.k.c.).
Odnosząc się do kwestii wymagalności ww. zobowiązań, tj. ich przedawnienia, należy wskazać, że zgodnie z art. 65 ust. 1 p.c., termin, o którym mowa w art. 108 ust. 1 u.k.c. (kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadająca długowi celnemu, podana do wiadomości zgodnie z art. 102, zostaje uiszczana przez dłużnika w terminie wyznaczonym przez organy celne), wynosi 10 dni. W ust. 7 ww. artykułu ustawodawca wskazał, że kwot należności można dochodzić w terminie 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zaksięgowane. Oczywiście ustawa (prawo celne) przewiduje również możliwość przerwania bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Tym samym, bez uwzględnienia sytuacji powodującej przerwanie, bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia, przedawnienie przedmiotowych należności winno nastąpić; 19 maja i 12 czerwca 2023 r. Zatem do dnia wydania niniejszej decyzji zaległości wynikające z niedoboru cła antydumpingowego nie uległy przedawnieniu. Powyższe potwierdził wierzyciel - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. w piśmie z 16 kwietnia 2021 r. znak [...]. Naczelnik ww. Urzędu zaznaczył, że terminy (19 maja i 12 czerwca 2023 r.) cyt.: "zostały zawieszone i ulegną wydłużeniu o okres zawieszenia z uwagi na wniesione skargi do sądu administracyjnego trwający odpowiednio: 1) od 28.12.2018 r. do 17.09.2020 r., 2) od 16.01.2019 r. do 19.07.2019r.".
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów związanych z naliczaniem odsetek za zwłokę, a konkretnie z dat od których odsetki są naliczane, należy zwrócić uwagę że daty te (11 marca oraz 28 maja 2015 r.) zostały wskazane w sentencjach decyzji Naczelnika z 19 maja 2018 r. znak [...] i 12 czerwca 2018 r. znak [...]. Decyzje te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. W decyzji z 12 czerwca 2021 r. wskazano, że od kwot należności celnych, nieuiszczonych w wyznaczonym terminie pobiera się odsetki według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych (art. 65 ust. 3 i ust. 6 p.c.).
Zgodnie z art. 65 ust. 5 p.c. organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym. W związku z powyższym odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikających z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego (tj. 11.03.2015 r.) do dnia powiadomienia o tej kwocie zgodnie z art. 65 ust. 5 i ust. 6 Prawa celnego." Tożsame wyjaśnienia wskazano w decyzji z 19 maja 2018r., z tym że została podana data 28 maja 2015 r.
Podkreślenia wymaga, iż wobec Skarżącego orzeczono o odpowiedzialności solidarnej za zaległości Spółki, które wynikają z ww. decyzji, a w nich data od kiedy naliczane są odsetki została wskazana. Naliczenie odsetek wynika z faktu, iż zobowiązanie nie zostało uregulowane w terminie i stało się zaległością.
Reasumując, zaległości Spółki, za które odpowiedzialność przypisano Stronie są nadal wymagalne, zatem został spełniony warunek wskazany w pkt 1a) wyliczenia zawartego we wcześniejszej części decyzji. Zachowany został także termin określony w art. 118 § 1 O.p.
3.5. Dalej wskazać należy, że kolejna przesłanka pozytywna, o której mowa w art. 116 § 2 o.p. ziściła się i nie jest pomiędzy stronami sporna, albowiem począwszy od 15 października 2010 r. jedynym ujawnionym członkiem zarządu pozostaje Skarżący. Na str. 12 przedmiotowej decyzji zaznaczył, iż w okresie kiedy upływał termin płatności przedmiotowego zobowiązania z tytułu cła antydumpingowego (termin płatności upływał 1 czerwca oraz 29 czerwca 2018 r., tj. 10 dni od dnia doręczenia decyzji), jedyną osobą mogącą pełniącą funkcję członka zarządu Spółki był Skarżący. Akta postępowania wymiarowego potwierdzają wykonywanie funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania. Oznacza to, że w okresie kiedy upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań (termin płatności: 10 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. termin upływał 1 czerwca oraz 29 czerwca 2018 r.) jedyną osobą pełniącą funkcję członka zarządu Spółki Skarżący.
3.6.Spełniony został również warunek konieczny do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, wyrażony w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. Jak wynika bowiem z akt sprawy, postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Strony za ww. zaległości zostało wszczęte z dniem doręczenia postanowienia z 27 sierpnia 2020 r. znak: [...], tj. 2 września 2020 r., a więc po doręczeniu Spółce decyzji, mocą których po przeprowadzeniu postępowań w sprawach towarów ujętych w zgłoszeniach celnych uzupełniających SAD nr [...] z 29 maja 2015 r. oraz nr [...] z 12 marca 2015 r., postanowiono o zaksięgowaniu kwot niedoboru cła antydumpingowego (decyzje z 19 maja i 12 czerwca 2018r. doręczone odpowiednio 22 maja i 19 czerwca 2018 r.).
3.7. Weryfikując w dalszej kolejności ostatnią przesłanką pozytywną, tj. bezskuteczność egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części (art. 116 § 1 o.p.), zdaniem Sądu została ona przez Dyrektora wykazana.
"Bezskuteczność egzekucji" oznacza, że po przeprowadzeniu przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku podatnika nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Bezskuteczność egzekucji ustala się zaś na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, np. na podstawie czynionych adnotacji o podjętych czynnościach egzekucyjnych i ich skutkach, pism kierowanych do instytucji i innych podmiotów posiadających wiedzę o majątku dłużnika, czy innych informacji dostępnych organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne. Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec braku mienia jest najmocniejszym dowodem nieskutecznej egzekucji, zaś organ, dokonując kontroli legalności decyzji wydanej na podstawie art. 116 O.p., nie jest uprawniony do kontroli, odrębnego w istocie postępowania, jakim jest postępowanie egzekucyjne (zob. wyrok NSA z dnia 10 września 2019r. II FSK 3108/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2019r. I SA/Kr 564/18). Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Postanowienie te stanowią dokument urzędowy potwierdzający bezskuteczność egzekucji, którego treść korzysta z domniemania prawdziwości (art. 194 § 1 O.p., wyroki NSA z dnia 1 października 2013 r. II FSK 2652/11, WSA w Gliwicach z dnia 1 października 2015 r. III SA/Gl 1512/15).
W tych ramach Dyrektor przeanalizował pojęcie "bezskuteczności egzekucji" w oparciu o orzecznictwo sądowe i wskazał, że w związku z brakiem uregulowania przez Spółkę zobowiązań celnych (niedobór cła antydumpingowego) określonych w ww. decyzjach Naczelnika z 19 maja 2018 r. znak: [...] oraz z 12 czerwca 2018 r. znak: [...], 28 stycznia 2018 r. wierzyciel, tj. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wystawił tytuły wykonawcze nr 3217- COW.723.002953.2019 oraz 3217-COW.723.002954.2019.
Dyrektor wskazał również na stronie 14 i 15 zaskarżonej decyzji, iż podejmowane czynności egzekucyjne przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (pismo z 8 stycznia 2020 r. znak [...]) na podstawie ww. tytułów wykonawczych dokonano 4.02.2019 r. zajęcia rachunków bankowych Spółki, uzyskując niewielką kwotę, która została zaliczona na powstałe koszty egzekucyjne. W toku czynności na podstawie tytułów wykonawczych o nr: 3217-COW723.040043, 040049.2019 z dnia 14.11.2019 r. (tytuły wykonawcze wystawione w związku z zaległością z tytułu podatku od towarów i usług - VAT od importu) nie zastosowano skutecznych środków egzekucyjnych. Pismami z dnia 22.11.2019r., 07.01.2020 r., I. S.A., I1.S.A. oraz M. S.A. poinformowali tut. organ egzekucyjny, iż nie prowadzą rachunków dla wskazanego podmiotu". Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2020 r. znak: [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie między innymi ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazał min., iż z informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, iż Spółka posiadała pojazdy marki Ford Expedition rok produkcji 1997, który został sprzedany około trzy lata temu, oraz przyczepę lekką rok produkcji 1991, która została zezłomowana. Obecnie nie posiada ona żadnych środków transportowych. W zawartych protokołach o stanie majątkowym Spółki wynika, iż w dniu 25.02.2019 r., że złożyła do Sądu wniosek o upadłość, który został oddalony z uwagi na brak składników majątkowych Spółki. Obecnie z informacji uzyskanych z Bazy Ksiąg Wieczystych wynika, iż Spółka nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel ani użytkownik wieczysty żadnej nieruchomości. Dokonano zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunkach w biurach maklerskich. W wyniku tych czynności nie uzyskano żadnych środków z uwagi na brak posiadanych rachunków papierów wartościowych oraz rachunków inwestycyjnych Spółki. Według przeprowadzonej przez organ egzekucyjny kalkulacji kosztów w dotychczas prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym stwierdzono, iż nie uzyska się kwot na pokrycie powstałych kosztów egzekucyjnych, z uwagi na brak składników majątkowych Spółki, a dalsze kontynuowanie postępowania egzekucyjnego jest ekonomicznie nieuzasadnione.
Sąd podziela pogląd Dyrektora, że o braku majątku świadczy również oddalenie przez Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki postanowieniem z 1 października 2019 r. w sprawie sygn. akt [...], które w świetle art. 194 § 1 O.p. stanowi dokument urzędowy i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ww. wniosek został oddalony na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, zgodnie z którym sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.
Stanowisko Dyrektora wspiera także argumentacja pełnomocnika Skarżącego, który w odwołaniu wskazał: "(...) w 2019 r. rozpoczął się spór sądowy pomiędzy Spółką., a S. (...) Sąd Okręgowy w W. wydał postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, w konsekwencji którego doszło do zajęcia wszelkich rowerów należących do spółki, a opatrzonych znakiem towarowym S.. Sytuacja ta doprowadziła do tego, że spółka w istocie zakończyła działalność, gdyż w 90 % opierała się ona na sprzedaży rowerów opatrzonych znakiem towarowym S.. Co istotne, w wyniku w tej sytuacji spółka pozwalniała wszystkich swoich pracowników aby ograniczyć koszty działalności, a także wyprzedała majątek spłacając wszystkich swoich ówczesnych Wierzycieli".
W sprawozdaniu finansowym za 2019 r. Spółka zaznaczyła, że: "Roczne sprawozdanie sporządzono przy założeniu braku możliwości kontynuowania działalności gospodarczej przez Jednostkę przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy i dłużej. Spółka nie ma możliwości prowadzenia dalszej działalności. W roku 2019 został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. (...) Wynik finansowy (zysk, strata) brutto dane za rok bieżący: -124.082,65 (...) Dochód dane za rok bieżący -67.076,79".
Bezskuteczność egzekucji można stwierdzić, gdy na podstawie informacji o majątku spółki możliwym jest stwierdzenie, że egzekucja z tego majątku nie zaspokoi wierzyciela. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. wyroki NSA z 5 lutego 2020 r. II FSK 3895/17, z 10 września 2019 r. II FSK 3106/17).
Reasumując, spełniony został warunek bezskuteczności egzekucji, a zatem spełniona została kolejna przesłanka pozytywna, od której uzależnione jest orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej, wymieniona w art. 116 § 1 o.p.
3.8. Rozważając w dalszej kolejności wystąpienie przesłanek egzoneracyjnych uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości, Sąd podzielił stanowisko Dyrektora, iż nie doszło do ich zaistnienia. Choć na organach podatkowych ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czemu ma służyć wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego ocena, to nie można tracić z pola widzenia, że z brzmienia art. 116 § 1 o.p., obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości zasadniczo ciąży na członku zarządu. Powyższe, jak trafnie wskazał Dyrektor, wynika z konstrukcji ww. normy prawnej, której cechą charakterystyczną jest to, że przepis ten najpierw określa przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym i drugim tego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne. Wyliczenie to, poprzedzone zwrotem "a członek zarządu nie wykazał, że" (art. 116 § 1 pkt 1) oraz "członek zarządu nie wskazuje" (art. 116 § 1 pkt 2), determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r. II FSK 2045/13). W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku stwierdzono również, że obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanych przez nich spółek nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 o.p. zasadą prawdy obiektywnej, nie jest także sprzeczne z art. 187 § 1 o.p. Cytowane przepisy określają zasadę i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Przepis art. 116 § 1 o.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Stanowisko takie potwierdza także uchwała siedmiu sędziów NSA w uchwale z 10 sierpnia 2009 r. II FPS 3/09.
Skoro więc przesłankami negatywnymi są m.in. brak winy w niezgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości i wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa, to tylko zainteresowany członek zarządu spółki może powołać się na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności dotyczących jego osoby, świadczących o braku winy, których ani organ podatkowy, ani osoby postronne z natury rzeczy znać nie mogą. Nie można również przypisać organowi podatkowemu obowiązku wskazania ww. mienia. Gdyby bowiem organ miał wiedzę o istnieniu takiego mienia, nie mógłby stwierdzić, że egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna, lecz miałby obowiązek prowadzenia egzekucji także z takiego mienia.
Przesłanki dające możliwość uwolnienia się członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jako osoby trzeciej, zostały wyszczególnione w art. 116 § 1 o.p. Ustawodawca w tym zakresie nie przewidział żadnych innych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłanki egzoneracyjne, w szczególności nie przewidziano, w tym zakresie przesłanki zwalniającej w sytuacji, gdy spółka dokonuje spłaty długów. Działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę (jej zarząd) jest działalnością prowadzoną na własny rachunek, ale i na własne ryzyko przedsiębiorcy. Ewentualne niepowodzenia tej działalności nie mogą skutkować brakiem realizacji zobowiązań podatkowych, które służą zaspokojeniu potrzeb ogółu społeczeństwa.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 116 o.p. rozumianej przez pełnomocnika jako przyjęcie, iż prowadzenie bezskutecznej egzekucji oraz naruszenie czasu właściwego do złożenia wniosku o upadłość winno opierać się o nieprawomocną decyzję wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniono już, że zawarta w art. 108 § 2 pkt. 2 o.p. regulacja wymaga, aby wszczęcie postępowania o orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej nastąpiło po doręczeniu decyzji określających zobowiązania podatkowe. Zdaniem Sądu na str. 7 zaskarżonej decyzji wykazano, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie to nastąpiło i pozostaje to poza sporem. Ponadto wszystkie decyzje wymiarowe w zakresie zaległości, za które orzeczono o odpowiedzialności w zaskarżonej decyzji w momencie ich wydania były decyzjami ostatecznymi. Ostateczność decyzji - dla zobowiązań powstających z mocy prawa - należy bezsprzecznie odnosić do momentu wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych nakazujących przyjęcie, iż decyzje te winny uzyskać status decyzji prawomocnych na etapie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec Spółki, czy też dokonując oceny spełnienia warunków do ogłoszenia Jej upadłości na podstawie przepisów prawa upadłościowego - jak sugeruje to pełnomocnik Skarżącej.
3.9. Sąd podzielił również pogląd Dyrektora, ż w trakcie postępowania podatkowego w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Mienie spółki wskazane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest ono konkretne i rzeczywiście istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, nadające się do efektywnej egzekucji, tj. rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot w odniesieniu do wysokości zaległości podatkowych (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2018 r. II FSK 438/16, z dnia 10 kwietnia 2015 r. I FSK 366/14, z dnia 15 lipca 2011 r., I FSK 899/10).
Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy, jak wynika z akt, Skarżący nie wskazał żadnego majątku, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki choćby w części. Zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji przyjęto, że kolejna przesłanka uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu nie została spełniona.
Do zarzutów nakierowanych na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia wobec Skarżącego odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki, podczas gdy podatnik ma swoje mienie, Dyrektor ustosunkował się w zaskarżonej decyzji na str. 25-28. Na moment wydawania decyzji zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji sprawa związana ze znakiem towarowym i "zajętymi w ramach zabezpieczenia rowerami" była w toku, na co sam pełnomocnik Strony wskazywał w piśmie z 25 maja 2021 r. A zatem - o czym wspomniał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji - dopóki ww. sprawa "nie zostanie rozstrzygnięta dopóty nie można twierdzić, że majątek wystarczający na pokrycie należności istnieje".
Zdaniem Sądu zawarta w skardze informacja o prawomocnym zakończeniu postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w W. [...] z dniem 10 sierpnia 2021 r. pozostaje bez wpływu na wydaną decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia. Skarżący sam zaznaczył, że: "zajęte rowery po usunięciu z nich spornych oznaczeń, w przedmiocie których toczyło się postępowanie przed Sądem w W., ponownie wrócą w posiadanie Spółki i możliwym będzie ich spieniężenie i wykorzystanie na spłatę przedmiotowego zadłużenia".
Wbrew twierdzeniom skargi organ podatkowy w momencie powzięcia wiadomości o tym, że Spółka posiada mienie w postaci rowerów powinien w tym zakresie co najmniej przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby ustalić wartość tych rowerów, oraz ewentualnie zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w W.. Nie było również zadaniem organów podatkowych podjęcia jakichkolwiek czynności w przedmiocie wskazanego majątku. Ten obowiązek ciąży bowiem na Stronie. Ponadto w chwili wydawania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności Skarżącego, rowery były zabezpieczone w postępowaniu cywilnym, i z uzasadnienia przedmiotowej skargi można wnioskować, że na dzień jej wniesienia nadal nie są w bezpośrednim posiadaniu Spółki. Zatem organy nie mógł stwierdzić, że majątek "nadaje się do egzekucji".
Sąd podziela pogląd Dyrektora, że postępowanie egzekucyjne, które nie doprowadziło do wyegzekwowania obowiązku pieniężnego, wykazało brak mienia, z którego organ mógłby się skutecznie zaspokoić. Postanowieniem z 23 czerwca 2020r. znak [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. umorzył postępowanie egzekucyjne wskazując m.in. na fakt, iż cyt.: "w dniu 25.02.2019 r. spółka złożyła do Sądu wniosek o upadłość, który został oddalony z uwagi na brak składników majątkowych spółki".
Powołany w skardze wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2020r., zgodnie z którym tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. (I SA/Gd 441/20) wspiera stanowisko organów podatkowych, a nie Strony.
Mając na względzie ww. okoliczności uznać należało, że egzekucja nie mogła być prowadzona z innych składników majątku, gdyż takie składniki nie istniały.
3.10. Jednakże odpowiedzialność członka zarządu, pomimo ziszczenia się przesłanek pozytywnych może zostać wyłączona, jeśli wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości łub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W tych ramach wskazać trzeba, że Sąd podzielił stanowisko Dyrektora w odniesieniu do określenia w realiach rozpoznawanej sprawy "właściwego czasu" do złożenia wniosku o wszczęcie postepowania upadłościowego (układowego) zawarte w przedmiotowej decyzji (str. 19-25), zgodnie z którym w sprawie nie wystąpiła przesłanka, polegająca na braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.
Zdaniem Sądu rację ma Dyrektor twierdząc, że pojęcia "czasu właściwego" do zgłoszenia upadłości lub do wszczęcia postępowania układowego, z uwagi na brak jego definicji w Ordynacji podatkowej odwołać należy się do przepisów regulujących przedmiotowe kwestie związane z upadłością, jak i z postępowaniem układowym.
W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112; ze zm. ).
Zgodnie z art. 10 powołanej ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnik jest niewypłacalny, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 tej ustawy), natomiast w przypadku dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2). Dłużnik, na podstawie art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy, jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, przy czym jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
Jako przyczynę ogłoszenia upadłości wskazuje się dwie alternatywne i równorzędne przesłanki, tj. zaprzestanie płacenia swoich długów (zobowiązań) oraz taki stan, gdy zobowiązania przekraczają wartość majątku dłużnika.
Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną (obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców) przesłanką ogłoszenia upadłości. Ponadto niewypłacalność jest kategorią obiektywną, niezależną od przyczyn niewykonywania zobowiązań oraz zawinienia. W doktrynie przyjmuje się, że przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest również rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia następuje, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bez rozróżnienia na zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym czy publicznoprawnym.
Podstawą natomiast ogłoszenia upadłości w stosunku do przedsiębiorców wymienionych w art. 11 ust. 2 p.u. jest również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów.
Reasumując, przesłanki zgłoszenia upadłości osoby prawnej w postaci trwałego zaprzestania spłacania długów oraz niewystarczalności majątku na ich zaspokojenie mają samodzielny charakter i każda z nich uzasadnia wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 116 § 1 o.p.). Za tym przemawia także art. 11 ust. 2 p.u. wyrażenia "także wtedy". Zatem jeżeli dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych zachodzi podstawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęcie postępowania układowego.
Oceniając winę członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie należy odnieść się do przepisów prawa upadłościowego. Zasadnie Dyrektor wskazał, że w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe, uznano, że rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą znowelizowane przepisy prawa upadłościowego. Skoro bowiem termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości można rozważać (także na gruncie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2015r.) najwcześniej od momentu zaprzestania regulowania zobowiązań, co - jak zostanie wykazane poniżej - nastąpiło wraz z brakiem zapłaty zobowiązania z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. otrzymanego przez Spółkę w dniu 30.12.2015r., to termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał już w 2016r. A zatem do wniosku tego - co do terminu zgłoszenia i zaistnienia podstaw upadłości - zastosowanie musiały znaleźć przepisy obowiązujące w 2016r.
Spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych 31.03.2016 r., tj. w dniu, gdy opóźnienie w wykonaniu drugiego z kolei zobowiązania podatkowego przekroczyło 3 miesiące. Zobowiązania spółki w podatku VAT za październik (data otrzymania zwrotu 30.11.2015 r.) i listopad 2015 r. (data otrzymania zwrotu 30.12.2015 r.) to zwrot podatku, który Spółka otrzymała nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 o.p., należy uznać, iż zobowiązania te powstały w dniu, w którym organ podatkowy dokonał faktycznej wypłaty środków na rachunek bankowy Spółki. Przyjmując zatem, że zgodnie z art. 21 p.u. (w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.) zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w ciągu 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do jej ogłoszenia - na co wskazał także Naczelnik Urzędu – zasadne uznano, że powinno to nastąpić do 30 kwietnia 2016 r. Podstawa ogłoszenie wystąpiła bowiem po upływie 3 miesięcy od upływu terminu płatności drugiego nieuregulowanego zobowiązania (jakim jest zobowiązanie z tytułu nienależnie otrzymanego 30.12.2015r. zwrotu podatku VAT za listopad 2015r.), co oznacza i że 30-to dniowy termin na zgłoszenie wniosku upłynął 30 kwietnia 2016r.
Sposób określenia momentu na zgłoszenie wniosku o upadłość, wiążący obowiązek zgłoszenia ww. wniosku przez Zarząd Spółki z faktem nieuregulowania zobowiązania publicznoprawnego akceptuje orzecznictwo. Dla przykładu w wyroku z 22.06.2011 r. WSA Szczecinie stwierdził, iż "z treści art. 11 ust. 1 p.u.n. wynika, że niewypłacalność zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje wszystkich ciążących na nim wymagalnych zobowiązań. W konsekwencji nieistotne jest czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. Nawet niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu przedmiotowego uregulowania" (I SA/Sz 337/11, podobnie NSA w wyroku z dnia 18.01.2018 r. I FSK 541/16). Z kolei w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. WSA w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 94/12 określono, że stan niewypłacalności powstaje z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania. Ponadto z niewypłacalnością dłużnika, o czym mowa jest w art. 10 i art. 11 ust. 1 i 2 p.u., mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14; z dnia 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; z dnia 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624 i 1625/15).
Mając na względzie powyższe należy wskazać, że zaprzestanie regulowania należności przez Spółkę miało zatem charakter postępujący i trwały. Bez zaczernia jest powód niewykonana zobowiązania, okres opóźnienia, jak i wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów. Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że zarząd Spółki miał prawo zakładać, iż trudności w regulowaniu zobowiązań mają charakter przejściowy, a nie trwały.
Sąd podziela także pogląd organu odwoławczego, że prawidłowe prowadzenie spraw spółki przejawiające się należytą starannością w przestrzeganiu przepisów prawa podatkowego mogłoby uchronić stronę od negatywnych konsekwencji podjętych przez nią działań lub też ich zaniechania. Przyjęcie funkcji członka zarządu spółki kapitałowej związane jest z koniecznością ponoszenia ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z przepisów prawa - odpowiedzialność taką musi więc uwzględnić osoba decydująca się na sprawowanie takiej funkcji.
Zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie Dyrektora, że Spółka nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, z jakich względów wniosek o głoszenie upadłości winien być zgłoszony w terminie 30 dni licząc od 30 września 2018r. Na stronie 22 zaskarżonej decyzji Dyrektor wyjaśnił także, biorąc pod uwagę ww. chronologię zdarzeń i okoliczność, że zaległości z tytułu cła antydumpingowego jakie posiada Spółka powstały dopiero w dniu wydania decyzji, a równocześnie przed powstaniem zaległości z tytułu podatku VAT nie można przypisać Skarżącemu skutecznie świadomości zaległości w podatku VAT wynikających ze zmiany podstawy opodatkowania z uwagi na należne cło, to przy określeniu początkowej daty do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przyjął korzystniejsze dla Strony stanowisko i kierował się datą zaprzestania regulowania zobowiązań z tytułu cła antydumpingowego.
Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, iż złożony 11 marca 2019 r. wniosek o ogłoszenie upadłości został wniesiony przedwcześnie, bowiem decyzje stały się prawomocne 7 sierpnia 2020 r. Zasadnie bowiem podnosi Dyrektor, że wniesienie odwołania od decyzji pierwszej instancji nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji - co było zaznaczone w decyzjach Naczelnika z 19 maja oraz 12 czerwca 2018 r. Ponadto w sprawie nie była również wydawana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji, a zatem zarzut w kwestii terminu na złożenie wniosku o upadłość należy uznać za bezpodstawny. Wskazanie daty wniesienia wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowało, że przeprowadzenie dowodu z akt postępowania upadłościowego okazało się zbędne.
Reasumując, Dyrektor przeprowadził postępowanie w zakresie przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b i § 2 o.p. mające wykazać czy że we właściwym czasie zgłoszono wiosek o ogłoszenie upadłości czy wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) czy też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy.
Twierdzenia tego nie zmieniają przedłożone na rozprawie i dopuszczone przez Sąd jako dowód wydruki kont na okoliczność posiadania przez spółkę majątku o wartości księgowej 285.000 zł i oświadczenia księgowej na okoliczność wykazania braku zaległości w księgach względem urzędu skarbowego na dzień 31 października 2018 r. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy przeanalizowany powyżej, w tym dokument urzędowy jakim jest postanowienie Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z dnia 1 października 2019r. sygn. akt [...] oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie pozostawia wątpliwości co do sytuacji finansowej Spółki w aspekcie ustalonego przez Dyrektora terminu do złożenia wniosku o zgłoszenie upadłości.
Bez znaczenia również dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje podnoszona na rozprawie przez pełnomocnik okoliczność, że Spółka złożyła wniosek o umorzenie zaległości celnych, wniosek ten został złożony pod koniec sierpnia br.
3.11. Mając na względzie dotychczasowe rozważania Sąd nie podzielił zarzutów skargi nakierowanych na wzruszenie ustalonego stanu faktycznego i jego ocenę prawną. Uzasadniając takie stanowisko wskazać należy, że organy podatkowe mają obowiązek (art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p.) podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej, a także zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a jego oceny nie może naruszać zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 o.p. Zgodnie z art. 180 o.p. w postępowaniu dowodowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 o.p. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach, co nie narusza zasady czynnego udziału w postępowaniu, a skład orzekający nie znalazł podstaw do odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej, która potwierdzona została w nowszym orzecznictwie NSA (por. wyroki z dnia 11 sierpnia 2015 r. II FSK 602/13, z dnia 24 lipca 2015r., II FSK 499/14). W wyroku z dnia 3 września 2015r., I FSK 771/14 NSA zasadnie podkreślił, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego konieczne było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w innych postępowaniach, a korzystanie przez organy z uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, ani też nie narusza jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z art. 188 o.p., odmowa przeprowadzenia dowodu może mieć miejsce w dwóch przypadkach. Po pierwsze, okoliczność na którą wnioskowany jest dowód, jest już stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Podkreślić jednak należy, że to okoliczność, którą chce wykazać strona musi być już stwierdzona na podstawie innych dowodów, nie zaś okoliczność przeciwna. Jeżeli zatem strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 o.p. organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony (por. wyroki NSA z dnia 21 maja 2009r., I FSK 382/08; z dnia 9 sierpnia 2016r., II FSK 1831/14; z dnia 7 grudnia 2016r., I FSK 692/15; z dnia 2 marca 2018r., I FSK 827/16). Niemniej jednak należy zaznaczyć, że nawet jeżeli strona zgłasza dowód na tezę przeciwną, aniżeli wynika z dotychczas przeprowadzonych dowodów, nie oznacza to, że organ nie może odmówić przeprowadzenia takiego dowodu. Drugą bowiem przesłanką umożliwiającą organowi podatkowemu odmowę uwzględnienia wniosku dowodowego strony, jest brak znaczenia przeprowadzenia takiego dowodu dla sprawy. Pojęcie to należy rozumieć szeroko i nie można ograniczać go jedynie do sytuacji, gdy dana okoliczność nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla sprawy (treści rozstrzygnięcia). Będzie to także obejmować przypadki, gdy dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności, jak również – gdy z przyczyn obiektywnych dowodu nie da się przeprowadzić - np. nieprzesłuchanie świadka, którego miejsca pobytu nie można ustalić (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018r., I FSK 2062/16). Wnioskowany dowód musi być istotny, w sensie przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy i niezbędny do ustalenia stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2018r., II FSK 2190/16). Oznacza to, że za pomocą takiego dowodu można bądź ustalić okoliczność, która w ogóle nie była przedmiotem dowodzenia przez organ, zaś jest ona istotna, bądź też za jego pomocą istnieje obiektywna możliwość podważenia dotychczas ustalonych przez organ okoliczności.
Gromadzenie materiału dowodowego nie może jednak polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organ podatkowy jest zobowiązany bowiem do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania, może dokonać ustalenia stanu faktycznego niebudzącego wątpliwości, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy, na podstawie art. 188 o.p., nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami.
Jeżeli natomiast strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 o.p. organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony (por. wyroki NSA z dnia 21 maja 2009r., I FSK 382/08; z dnia 9 sierpnia 2016r., II FSK 1831/14; z dnia 7 grudnia 2016r., I FSK 692/15; z dnia 2 marca 2018r., I FSK 827/16).
Tymczasem z akt sprawy wynika, że Dyrektor w postanowieniu z 17 czerwca 2021 r. znak 2401-IEW2.437.1.2021 wydanym po rozpatrzeniu wniosku o przeprowadzenie dowodów wyjaśnił, że organy podatkowe mają prawną możliwość dobierania najbardziej odpowiednich środków dowodowych, jak również nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania. Zgłoszenie przez stronę wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia.
Skarżący nie wykazał naruszenia art. 122 czy też art. 187 o.p. W sprawie w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, który pozwalał na ocenę przesłanek z art. 116 o.p. Skarżącemu wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (postanowienia z 29 kwietnia 2021 r. znak 2401-IEW2.437.1.2021.20 (2401-IEW2_.437.1.2021). Strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa o czym świadczy protokół z 17 maja 2021 r. Skarżący w trakcie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym złożył wyjaśnienia i wszystkie przekazane informacje pokrywają się z informacjami/dokumentami zawartymi w aktach sprawy.
Zdaniem Sądu będąca w toku sprawa, gdzie jak wskazuje pełnomocnik Strony i orzeczony zakaz działalności w formie zabezpieczenia roszczeń w sprawie cywilnej (gospodarczej o znak) i spowodował tym brak możliwości wykonania działalności operacyjnej, nie może być przesłanką do zawieszenia postępowania w sprawie.
Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego wspartego orzecznictwem sądów administracyjnych i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje bowiem w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa. gov.pl.
3.12. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło