I SA/Gl 1400/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia odrzucić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. K. reprezentowanego przez pełnomocnika – H. K., na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Strony nie były obecne na rozprawie poprzedzającej ogłoszenie tego orzeczenia ani na ogłoszeniu wyroku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 kwietnia 2007 r. (który z uwagi na obieg korespondencji wpłynął do właściwego Wydziału Sądu w dniu rozprawy) pełnomocnik skarżącego – H. K. – domagała się zwolnienia B. K. od kosztów sądowych i ustanowienia dla niego adwokata. Postanowieniem z dnia 11 maja 2007 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Po uprawomocnieniu się powyższego postanowienia, Sąd w piśmie z dnia 3 lipca 2007 r. zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wyznaczenie dla skarżącego adwokata, celem reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rzeczonym piśmie Sąd wskazał ponadto, że wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. oddalono skargę B. K., zaś strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczony został adwokat J. F. z Kancelarii Adwokackiej w G. przy ul. [...]. Pismem z dnia 13 sierpnia 2007 r. Sąd wezwał wyznaczonego adwokata do złożenia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z wyznaczeniem go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu w niniejszej sprawie. Sąd poinformował adwokata, że dotychczas skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika w osobie H. K. Odpowiadając na wezwanie, przy piśmie z dnia 24 sierpnia 2007 r. (złożonym w dniu 27 sierpnia 2007 r. w Sądzie) ustanowiony pełnomocnik złożył pełnomocnictwo procesowe, udzielone mu w dniu 9 sierpnia 2007 r. przez B. K. W dniu 22 października 2007 r. Sąd stwierdził prawomocność wyroku oddalającego skargę z dniem 27 kwietnia 2007 r. W piśmie z dnia 26 listopada 2008 r. (data złożenia w Biurze Podawczym Sądu) pełnomocnik skarżącego wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek, pełnomocnik podniósł w pierwszej kolejności, iż pismo z dnia 3 sierpnia 2007 r., w którym poinformowany został przez Okręgową Radę Adwokacką o wyznaczeniu go pełnomocnikiem B. K., nie zawierało informacji, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok, pomimo, iż pismo Sądu adresowane do Okręgowej Rady Adwokackiej informację takową zawierało. Podał następnie, że w dniu 9 sierpnia 2007 r. zwrócił się do skarżącego z prośbą o podpisanie załączonego pełnomocnictwa oraz z wezwaniem do przesłania do kancelarii kopii decyzji oraz innych dokumentów, dotyczących niniejszej sprawy. W odpowiedzi na wezwanie adwokata, H. K. przesłała do kancelarii pełnomocnictwo podpisane przez skarżącego wraz z innymi załącznikami oraz przedstawiła pisemnie aktualny stan sprawy. Wskazane pismo, datowane na dzień 18 sierpnia 2007 r. nie zawierało żadnej informacji na temat zapadłego w sprawie wyroku. Pełnomocnik podkreślił, że z uwagi na treść pisma Okręgowej Rady Adwokackiej oraz pisma H. K. uznał, iż sprawa znajduje się dopiero na etapie rozpoznawania i zostanie wyznaczona rozprawa, o której terminie zostanie on zawiadomiony przez Sąd. W oparciu o posiadane informacje, pełnomocnik w dniu 27 sierpnia 2007 r. zgłosił swój udział w sprawie, składając pełnomocnictwo. Od tego czasu ani skarżący ani jego małżonka nie kontaktowali się z kancelarią ani z pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu. Pełnomocnik zaznaczył, że dopiero w dniu 18 listopada 2008 r. małżonka skarżącego skontaktowała się telefonicznie z kancelarią. Również podczas tej rozmowy nie potrafiła podać informacji, czy w sprawie zapadł wyrok oraz czy była zawiadamiana o terminach rozpraw. Na podstawie akt sprawy w dniu 21 listopada 2008 r. pełnomocnik ustalił, że w sprawie już w dniu 19 kwietnia 2007 r. zapadł wyrok. Pełnomocnik zaznaczył, że H. K., zawiadomiona o rozprawie i nieobecna na tej rozprawie i ogłoszeniu wyroku, podczas rozmów telefonicznych z pełnomocnikiem nie potrafiła podać informacji o ogłoszonym wyroku będąc przekonana, że wyrok jeszcze nie zapadł. Dopiero w wyniku rozmów telefonicznych, z których pierwsza miała miejsce w dniu 18 listopada 2008 r. oraz w wyniku niezwłocznego zbadania akt które nastąpiło w dniu 21 listopada 2008 r. pełnomocnik powziął miarodajną wiadomość o ogłoszeniu wyroku w dniu 19 kwietnia 2007 r. Przy kolejnym piśmie z dnia 26 listopada 2008 r. (złożonym osobiście w Sądzie w dniu 27 listopada 2008 r.) pełnomocnik przekazał dowody powołane we wniosku o przywrócenie terminu a omyłkowo nie dołączone do wniosku, tj. kopię pisma H. K. z dnia 18 sierpnia 2007 r. skierowanego do adwokata, kopię pisma z dnia 9 sierpnia 2007 r. skierowanego przez pełnomocnika do skarżącego (dotyczącego podpisania pełnomocnictwa) oraz kopię pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 3 sierpnia 2007 r. adresowanego do pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ratio legis instytucji przywrócenia terminu stanowi niewątpliwie ochrona stron postępowania przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego, w przypadku braku ich winy w nie dokonaniu w terminie czynności procesowej. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Ponadto, po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 ppsa). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny jego uchybienia, a zatem w terminie. W niniejszej sprawie bowiem przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu 21 listopada 2008 r. Wniosek taki wynika z faktu, iż jest to dzień, w którym pełnomocnik skarżącego dokonał zbadania akt niniejszej sprawy (por. notatka służbowa pracownika Wydziału Informacji Sądowej z dnia 21 listopada 2008 r.) i uzyskał wiedzę o zapadłym w dniu 19 kwietnia 2007 r. wyroku. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 26 listopada 2008 r., a więc w terminie. Po ustaleniu, iż wniosek złożony został z zachowaniem terminu, do rozważenia w niniejszej sprawie pozostaje dopuszczalność tego wniosku przez pryzmat art. 87 § 5 ppsa. Uchybienie terminu w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku miało bowiem miejsce w kwietniu 2007 r. (termin ten upłynął w dniu 26 kwietnia 2007 r.) zaś wniosek o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik złożył w dniu 26 listopada 2008 r., tj. po upływie roku od uchybionego terminu. Uznając zatem za niesporną okoliczność upływu ponad roku od uchybionego terminu zbadać należy, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi "wyjątkowy przypadek", o jakim mowa w art. 87 § 5 ppsa, warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu. W tej materii zaznaczyć należy, że przepisy obowiązującej procedury sądowoadministracyjnej nie precyzują pojęcia "wyjątkowego przypadku". Jest to zwrot ustawowy o charakterze nieostrym, generalnym. Spełnienie tej przesłanki oceniać zatem należy indywidualnie w okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w przepisanym terminie oraz czy moc tych argumentów pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi wypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 802/98, publ. OSNC 1999, nr 7-8, poz. 141, str. 86). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż nie zachodzą w niej okoliczności wyjątkowe w rozumieniu art. 87 § 5 ppsa. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik powołuje się na fakty, iż w momencie jego wyznaczenia i udzielenia mu pełnomocnictwa procesowego, zarówno w piśmie Okręgowej Rady Adwokackiej jak i w korespondencji z dotychczasowym pełnomocnikiem skarżącego, nie otrzymał jakiejkolwiek informacji o zapadłym w dniu 19 kwietnia 2007 r. wyroku. Zaznaczyć jednak należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż pełnomocnik procesowy zobowiązany jest działać za stronę z równą starannością, jak gdyby działał na swoją rzecz. Brak winy już jako przesłanka samej zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zdaniem Sądu orzekającego, niezbadanie przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika akt sprawy po udzieleniu mu pełnomocnictwa procesowego, które miało miejsce w dniu 9 sierpnia 2007 r. (i co więcej, w okresie aż do dnia 21 listopada 2008r.) stanowi przejaw niedochowania należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Tylko na marginesie w tym miejscu dodać można, iż siedziba kancelarii pełnomocnika znajduje się w sąsiedztwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, co dodatkowo potwierdza zasadność powyższego osądu. Skoro zatem w niniejszej sprawie miało miejsce niedochowanie należytej staranności przez pełnomocnika, to niewątpliwie nie zachodzi w niej wyjątkowy przypadek, warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu. Istnienie wyjątkowego wypadku należy do przesłanek dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, dlatego też jej brak powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 ppsa, nie zaś oddaleniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, str. 221 – 222). Ponieważ, zgodnie z art. 88 ppsa spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, Sąd mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy i działając na podstawie wyżej wskazanych przepisów orzekł jak w sentencji.