I SA/Gl 1403/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie NSA Anna Wiciak, Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Tomasz Grzesik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi A w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. umorzył postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...] ze względu na jego bezprzedmiotowość. Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17, art. 18 i art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił dotychczasowy bieg postępowania egzekucyjnego wskazując, iż w dniu [...]r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w K. – działając w oparciu o art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – odmówił uwzględnienia wniosków A w W. z dnia [...],[...]i [...]r. w przedmiocie zwrotu łącznej kwoty [...]zł. Wyjaśniono w tym zakresie, iż prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec B organ egzekucyjny zajął wierzytelności zobowiązanego od A w W., który nie przekazał zajętych wierzytelności. Dodatkowo poinformowano, iż w stosunku do A wydane zostały w trybie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia o określeniu nieprzekazanych kwot, które stanowiły podstawę do wydania przez ten organ pięciu tytułów wykonawczych. Wskazał też, iż w końcowej części postanowienia poinformowano stronę, że rozstrzygnięcie to jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie A domagał się ponownie uwzględnienia swoich wniosków i zwrotu wskazanej kwoty. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej, w oparciu o który wydane zostało zaskarżone przez A postanowienie, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie przyznają prawa wniesienia zażalenie na postanowienie wydane w oparciu o art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż żaden przepis prawa nie przyznaje organom administracji publicznej prawa dobrowolnego uznania w zakresie wyboru środków prawnych, które będzie rozpatrywać. Tok postępowania zażaleniowego i odwoławczego jest bowiem uregulowany stosownymi przepisami. Organ II instancji nie ma prawa przyznać sobie uprawnień, których nie przyznał temu organowi ustawodawca i rozpoznać zażalenie do którego rozpoznania nie jest uprawniony. W skardze na powyższe postanowienie A nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego było ostateczne i nie przysługiwało na nie zażalenie. Strona skarżąca odwołała się do treści art. 45 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego organ egzekucyjny winien odstąpić od czynności egzekucyjnych ze względu na wykonanie obowiązku przez A. W dalszej części skargi, strona opisała - które tytuły wykonawcze zostały przekazane do egzekucji i jakie kwoty zostały wyegzekwowane. Analiza tych dany przekonuje, zdaniem strony skarżącej, o konieczności zwrotu podwójnie pobranych kwot z tytułu realizacji tych samych zajęć wierzytelności. Ponadto A wyraził pogląd, iż choć w tej samej sprawie złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby wydać rozstrzygnięcie o zwrocie pobranych należności z uwzględnieniem trybu dwuinstancyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo organ poinformował, iż postanowienia wydane wobec A w trybie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia o określeniu nieprzekazanych kwot, zostały utrzymane przez organ II instancji, a skargi skierowane do sądu – oddalone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśnić przede wszystkim należy, że postępowanie egzekucyjne jest sformalizowane, a obowiązki oraz uprawnienia osób uczestniczących w tym postępowaniu – zostały ściśle określone przez prawo. Ze zgromadzonego i niekwestionowanego w sprawie materiału dowodowego wynika, że prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec B organ egzekucyjny zajął wierzytelności zobowiązanego od A w W., który nie przekazał tych wierzytelności. Wobec tego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wydał w stosunku do strony skarżącej (w trybie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) postanowienia o określeniu nieprzekazanych kwot, które z kolei stanowiły podstawę sporządzenia tytułów wykonawczych. Postanowienia te (co potwierdził skarżący) zostały rozpoznane w trybie zażaleniowym przez Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie skontrolowane przez sąd administracyjny. Z powyższego wynika, że strona skarżąca skorzystała z przysługujących jej praw do kwestionowania rozstrzygnięć dotyczących określenia wobec niej nieprzekazanych kwot wierzytelności i to zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co istotne, przepis art. 71a § 9 (zdanie drugie) cyt. ustawy przewidywał możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty. Odmiennie jednakże przedstawia się sytuacja w zakresie kontrolowanego w niniejszej sprawie stanowiska organu egzekucyjnego co do wniosku strony o zwrot łącznej kwoty [...]zł. W tym przypadku zastosowanie ma przepis art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. W zdaniu drugim tego przepisu prawodawca przyjął, iż na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z powyższej regulacji wynika więc, że w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zajmuje stanowisko w formie postanowienia. Oznacza to, że prawidłowo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...]r. rozstrzygnął w przedmiocie wniosków A w W. z dnia [...],[...]i [...]r. Jednakże, brak "w niniejszej ustawie lub Kodeksie postępowania administracyjnego" przepisu stanowiącego o przysługującym stronie środku zaskarżenia od postanowienia odmawiającego zwrotu wyegzekwowanej kwoty wierzytelności. Zatem, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość – jest zgodne z prawem. Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 105. § 1 k.p.a. (który znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie z mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W sumie więc, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko organu egzekucyjnego drugiej instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).