I SA/Gl 1405/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-09-14
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania, mimo wezwania do uzupełnienia braków wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać uwzględniony częściowo. Sąd może ustanowić radcę prawnego, jeśli dochody strony nie pozwalają na jego wybór, ale odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona uiściła już wpis od skargi, co dowodzi jej zdolności do partycypowania w kosztach. Nawet jeśli strona nie wykonała wezwania do uzupełnienia dokumentacji, sąd może, kierując się dyrektywami prawa do sądu i potrzebą jednolitości orzeczniczej, uwzględnić dokumenty z równoległego postępowania, jeśli potwierdzają one oświadczenia strony.Stan faktyczny
Skarżący L. R. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wniósł jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, jednak wezwanie nie zostało wykonane. Skarżący uiścił wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono skarżącemu radcę prawnego; 2. Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1. ustanowić skarżącemu radcę prawnego; 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Składając wniosek o doręczenie wraz z uzasadnieniem odpisu wyroku z dnia
6 lipca 2017 r., którym oddalono skargę w niniejszej sprawie, skarżący wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podkreślił
w szczególności, że jego dochody ograniczają się do wynagrodzenia za pracę
w wysokości 1410 zł netto i nie pozwalają mu na pokrycie kosztów postępowania. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, otrzymującą emeryturę w wysokości 1200 zł, i poza domem nie posiada majątku. Stałe koszty związane z utrzymaniem domu wyliczono na kwotę około 700 zł.
Pismem doręczonym dnia 18 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów źródłowych, mających obrazować zwłaszcza dochody i wydatki jego gospodarstwa domowego.
Wezwanie nie zostało dotąd wykonane.
Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem ten fakt udowodnić, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku.
W związku z tym wytknąć trzeba skarżącemu, że zignorował tego rodzaju wezwanie, jakie zostało do niego wystosowane w tej sprawie, tym bardziej iż zastosował się do wezwania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 127/17, w której równolegle toczy się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Z drugiej strony nic nie stoi na przeszkodzie, by z urzędu uwzględnić zarówno dokumenty źródłowe nadesłane
w tamtej sprawie, jak i argumentację przywołaną w uzasadnieniu wydanego w niej postanowienia z dnia 12 września 2017 r., którym ustanowiono skarżącemu radcę prawnego, oddalając zarazem jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Takie odstąpienie od negatywnych dla wnioskodawcy następstw prawnych, jakie powinno za sobą pociągnąć niewykonanie wezwania, czyni zadość dyrektywom prawa do sądu, którego ważną gwarancją jest instytucja prawa pomocy, a także potrzebie zapewnienia jednolitości orzeczniczej. Przemawia za tym też to, iż dokumenty dostarczone
w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 127/17 – m.in. zeznanie podatkowe skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim przychody ze stosunku pracy w kwocie 23.814,90 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 1474,06 zł oraz dochód w kwocie 22.340,84 zł), roczne obliczenia podatku jego żony przez organ rentowy i potwierdzenie wypłaty emerytury za sierpień 2017 r. w kwocie 1196,09 zł oraz wyciąg z jego rachunku bankowego – generalnie potwierdzają oświadczenia zawarte we wniosku. Wskazany wyciąg odzwierciedla wpływy wynagrodzenia w kwocie 1409,58 zł oraz koszty utrzymania; saldo końcowe na rachunku bankowym na dzień 18 sierpnia 2017 r. wynosiło 23,99 zł.
Wypada podzielić stanowisko, że skarżący może partycypować w kosztach sądowych, które w sprawie są skądinąd nieznaczne, najmniejsze spośród przewidzianych w procedurze sądowoadministracyjnej. Bezsprzecznie zgodzić się należy ze spostrzeżeniem, że dowodzi tego już sam fakt uiszczenia wpisu od skargi, gdyż w jego świetle, wnioskujący pomimo deklarowanych problemów finansowych może te koszty pokryć. Poza tym, jak wynika z ustaleń poczynionych w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 127/17, znajdujących swoją podstawę choćby w treści wyciągu z rachunku bankowego, dysponuje wraz z żoną stałym dochodem pozwalającym nie tylko opłacić wszystkie niezbędne wydatki bez jakichkolwiek zaległości, ale i nawet wygospodarować pewną nadwyżkę na potrzeby postępowania. Opłaty, jakie wnioskujący może w tym postępowaniu ponieść, nie sięgną nawet 5% wspomnianego dochodu.
Jednocześnie poza sporem pozostaje, że dochód ten nie pozwala na ustanowienie radcy prawnego z wyboru oraz że udział profesjonalnego pełnomocnika
w postępowaniu może okazać się niezbędny, jeżeli strona zdecyduje się z korzystać
z prawa do zaskarżenia wyroku, którym oddalono jej skargę.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2
w związku z art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło