I SA/Gl 1411/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Podniósł, że nie ma stałej pracy w Polsce, że cały czas opłaca należne podatki i zobowiązania i że "i tak [poniósł] już wiele kosztów związanych z załatwieniem sprawy". Podał, że jest kawalerem, niepozostającym z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada majątku poza gruntem o powierzchni 889 m2 oraz uzyskuje dochody w wysokości 1300, lecz nie wskazał, w jakiej walucie i z jakiego tytułu. Pismem doręczonym w dniu 8 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości wymienionych w aktach, w tym do tej stanowiącej jego miejsce zamieszkania, i nadesłanie zaświadczeń wymieniających osoby zameldowane na tych nieruchomościach, udokumentowanie wydatków jego gospodarstwa domowego i dochodów wszystkich osób tworzących to gospodarstwo oraz przedłożenie wyciągów z ich rachunków bankowych i ich zeznań podatkowych. Skarżący ustosunkował się do wezwania w trzech etapach. Najpierw w piśmie z dnia 14 stycznia 2015 r. złożył oświadczenia. Poinformował, że nieruchomość, na której zamieszkuje, jest własnością jego ojca i że łączą go relacje rodzinne z innymi zamieszkałymi tam osobami, lecz kwestia ta "należy do grupy spraw i tematów, które nie podlegają publicznej dyskusji". Stwierdził, że nie będąc właścicielem domu, nie ma dostępu do rachunków obrazujących koszty jego utrzymania i podał jedynie wysokość opłaty za energię elektryczną, choć nie sprecyzował, za jaki okres, wynoszącą 200 zł. Według jego wyjaśnień uiszcza on tylko opłaty za Internet i partycypuje w kosztach zakupu opału w równej części z innymi mieszkańcami. Jako osoba nieobjęta ubezpieczeniem zdrowotnym leczy się prywatnie, ponosząc znaczne koszty, np. w zeszłym półroczu na leczenie dentystyczne wydał kwotę 700 zł. Skarżący zaznaczył, że nie ma dostępu do rachunków i zeznań podatkowych mieszkających z nim osób, które muszą żyć na własny rachunek, a jego zarobki, jak na warunki holenderskie, są niskie. Następnie wnioskodawca przedłożył dokumentację źródłową, a mianowicie kserokopie i wydruki: znajdującej się już w aktach darowizny gruntu należącego do skarżącego, potwierdzenia zameldowania na pobyt stały (pod adresem skarżącego zameldowane są jeszcze cztery dorosłe osoby), fragmentów wyciągów z rachunku bankowego, dowodu zapłaty należności za węgiel w wysokości 665 zł z dnia 18 listopada 2010 r., zeznania podatkowego skarżącego za 2013 r. (wykazano w nim przychód ze stosunku pracy w wysokości 13.662,58 zł) oraz dwóch dokumentów wystawionych w Holandii. W kolejnym piśmie, z dnia 26 stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że te ostatnie dokumenty wskazują jego tygodniowe wynagrodzenie. Oprócz ich kopii przedstawił także kopie umowy rachunku bankowego i wyciąg z tego rachunku za okres od dnia 20 października ubiegłego roku do dnia 20 stycznia roku bieżącego (suma uznań wyniosła 1140 zł, a suma obciążeń – 1584,24 zł; większość wpływów na rachunek to wpłaty gotówkowe dokonywane przez skarżącego, płatności dokonywane za pośrednictwem rachunku ograniczają się do należności za Internet w kwocie 50 zł i składek na ubezpieczenie społeczne, w styczniu w wysokości 481,60 zł). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, którego skarżący się nie domaga, lub ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Bez znaczenia z tego względu pozostają natomiast inne kwestie, w tym te podniesione we wniosku, jak regulowanie należności publicznoprawnych czy opłacenie znacznych kosztów załatwienia sprawy. Przemawiają one wręcz przeciwko uwzględnieniu wniosku, skoro wskazują, że skarżący ponosi wydatki wykraczające poza sferę koniecznego utrzymania. Odnosząc te spostrzeżenia do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku powyższa przesłanka została spełniona. Dostarczony przez niego materiał dowodowy jest niewystarczający do ustalenia jego sytuacji, w tym dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego. Wnioskodawca nie złożył żadnych dokumentów ani nawet oświadczeń na temat dochodów czy szerzej możliwości płatniczych osób, które tworzą z nim to gospodarstwo, mimo że informacje te są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Dane na ten temat powinny być wszak podane we wniosku, szczególnie w rubryce 10 urzędowego formularza PPF, gdyż bezsprzecznie status członków zamieszkałej razem wspólnoty rodzinnej wpływa na położenie wnioskodawcy, także poprzez podział wspólnych kosztów utrzymania, zmniejszający kwotę, którą musi on wyłożyć z tego tytułu. Skądinąd sam skarżący przyznał, że jego udział w tych kosztach jest niewielki, ograniczając się do opłaty za Internet i partycypacji w zakupie węgla. Wydatków tych wnioskujący zresztą nie był w stanie choćby oszacować i wbrew wezwaniu nie udokumentował ich, ponieważ przedłożył tylko jeden dokument źródłowy, i to pochodzący sprzed prawie pięciu lat. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że musi on ponosić określone koszty łączące się z jego pracą za granicą, zwłaszcza na utrzymanie w miejscu wykonywania pracy i na długie przejazdy. Kwestia ta została całkowicie pominięta przez skarżącego, nie wiadomo nawet tego, ile czasu spędza za granicą, w jakich warunkach tam przebywa, w tym jakie prawo przysługuje mu do mieszkania, i na jakich zasadach świadczy pracę oraz jak często powraca do miejsca zamieszkania w kraju. Tym samym nie można poczynić jakichkolwiek ustaleń dotyczących kosztów jego utrzymania. Analogicznie jest w wypadku uzyskiwanych przez niego dochodów. Dostarczone przez niego w kopii zeznanie podatkowe obrazuje dochody z 2013 r., a dokument holenderski nie może być przyjęty jako dowód. Otóż w świetle art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.) podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, przy czym reguła ta obejmuje również oświadczenia woli, podania i inne pisma składane tym podmiotom. Ponadto oświadczenia składane przez wnioskodawcę w tej materii są niejasne, gdyż nie sprecyzował on ani tytułu prawnego, na podstawie którego wypłacono mu wskazaną we wniosku kwotę, ani waluty, w jakiej ją podał. Nie można zatem stwierdzić, czy kwota ta jest wystarczająca dla pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, tym bardziej iż niepodobna nawet w przybliżeniu określić kosztów tego utrzymania. Rozpoznając wniosek, wzięto również pod uwagę względy wynikające z przysługującego stronie prawa sądu, którego zapewnieniu służy instytucja prawa pomocy. W tych ramach odnotować wypada, że skarżący nie domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi, który powinien uiścić na obecnym etapie postępowania, lecz żąda ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Udział takiego pełnomocnika na razie nie jest bowiem jeszcze potrzebny. Otóż zgodnie z art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Podkreślić również trzeba, że odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia kolejnego wniosku w tej materii na dalszym etapie postępowania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.