I SA/Gl 1412/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej, rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Uzasadniając wniosek, zwrócił w szczególności uwagę na ponoszone przez siebie wydatki, zwłaszcza te związane z zamianą i remontem mieszkania, spłatą rat kredytu (około 1300 zł miesięcznie) oraz pożyczki (około 500 zł miesięcznie). Podkreślił, że ma na utrzymaniu dziecko. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a małżonkowie otrzymują wynagrodzenia za pracę wynoszące łącznie 4960 zł brutto. Pismem doręczonym w dniu 12 lutego 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczeń pracodawców skarżącego i jego małżonki o wysokości wynagrodzenia wypłaconego im w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty oraz ewentualnie jaka część wynagrodzenia jest potrącana tytułem zajęcia egzekucyjnego, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2011, zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącego (jego małżonkę) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, np. harmonogramu spłaty należności kredytowych, dokumentów dotyczących zadłużenia z tytułu pożyczki, o której mowa we wniosku, oraz wysokości uiszczanej w związku z nim miesięcznej raty, w szczególności kopii umowy pożyczki, pokwitowań, poleceń zapłaty itd., kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Otóż wskutek braku tej dokumentacji nie można poczynić ustaleń dotyczących jakiegokolwiek aspektu sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, zwłaszcza dochodów i wydatków gospodarstwa domowego i wysokości zadłużenia, na które powołuje się on we wniosku. Wezwanie, którego strona nie wykonała, służyć miało właśnie wyjaśnieniu tych wszystkich kwestii. Ustaleń faktycznych nie można dokonać na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, skoro, jak to wynika choćby z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wnioskujący również podczas postępowania przed organem administracyjnym nie nadesłał części ważnych dokumentów, w tym tych obrazujących jego dochody. Ponadto materiał ów w znacznej części pochodzi sprzed ponad roku, wobec czego nie może być uznany za aktualny w dniu rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.