I SA/Gl 1413/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], nr [...], określającą A. i E.G. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego do kwoty [...] zł. Decyzja ta została doręczona ustanowionemu przez A.G. pełnomocnikowi w dniu 17 października 2012 r., zaś E.G. w dniu 29 października 2012 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych. W dniu 17 listopada 2012 r. (data nadania) A.G. wniósł skargę na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A.G., wskazując, że została ona wniesiona po upływie trzydziestodniowego, ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Odpisy tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2013 r., zaś uczestniczce postępowania E.G. w dniu 8 marca 2013 r. W dniu 22 marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej K. przekazał do tut. Sądu wniosek z dnia 14 marca 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podpisany przez skarżącego i uczestniczkę postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] doręczono pełnomocnikowi D.K. w dniu 17 października 2012 r., który po zapoznaniu się z jej treścią stwierdził, że z uwagi na brak doświadczenia do działania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na tym etapie postępowania nie jest w stanie dalej jej poprowadzić i w dniu 18 października 2012 r. przekazał "akta sprawy" A.G. Dalej zaznaczono, że w związku z "przyjęciem dokumentacji" we wskazanym dniu termin do wniesienia skargi według ich wiedzy "zaczął płynąć od tego dnia" i dlatego skarga została złożona w terminie 30 dni od daty "odebrania dokumentacji". W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że o jednodniowym przekroczeniu terminu do wniesienia skargi, pomimo podjętego natychmiastowego działania, strony dowiedziały się z treści uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. Wtedy też ich zdaniem okazało się, że nie są jedną stroną postępowania lecz stronami i dlatego termin do wniesienia skargi liczony winien być od dnia doręczenia decyzji małżonkowi, który się odwołuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W punkcie wyjścia odnotować wymaga, że chociaż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został podpisany zarówno przez skarżącego, jak i uczestniczkę postępowania, to z uwagi na fakt, iż uczestniczka postępowania nie wniosła skargi, chociaż była do tego legitymowana, uznać trzeba, że jej podpis pod wnioskiem oznacza jedynie, iż wspiera ona wniosek złożony przez skarżącego. Zatem rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegać będzie wniosek A.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem doręczenia mu odpisu postanowienia z dnia 7 stycznia 2013 r. o odrzuceniu skargi, czyli w dniu 11 marca 2013 r. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 14 marca 2013 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. Lex nr 30748). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., I OZ 996/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżący bowiem brak winy w dochowaniu terminu uzasadnia mylnym przekonaniem, iż termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia przekazania mu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] przez reprezentującego go w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, a to błędne przekonanie w ocenie Sądu nie daje podstaw do uznania, że uchybienie terminu powstało wskutek okoliczności przez skarżącego niezawinionych. Podkreślić w tym miejscu należy, że z treści pouczenia znajdującego się w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] wyraźnie wynika, że strony zostały prawidłowo pouczone o tym, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji. Skoro zatem wnioskodawca ustanowił w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, chociażby nieprofesjonalnego, mającego działać za niego w tym postępowaniu i reprezentować jego interesy, to całkowicie pozbawione podstaw było jego przekonanie, że termin ów mógł rozpocząć swój bieg od dnia, w którym pełnomocnik przekazał mu decyzję doręczoną do jego rąk. Nieracjonalne jest przyjęcie, że data, od której należy liczyć termin, mogłaby być uzależniona od tego rodzaju okoliczności – pełnomocnik mógłby przecież w ogóle nie dokonać tej czynności lub uczynić to ze znacznym opóźnieniem, wpływając w ten sposób na przebieg czy przedłużenie postępowania. Wnioskodawca powinien zatem, mając wątpliwości, zwrócić się do organu o udzielenie informacji, celem weryfikacji jego zapatrywań, a nie dokonywać czynności procesowych w oparciu o swoje nieuzasadnione założenia. Dlatego też, zdaniem Sądu uchybienie terminowi w niniejszej sprawie wynikało z niedołożenia należytej staranności, a ta okoliczność, zgodnie z ugruntowanym poglądem sądownictwa administracyjnego, wyklucza brak zawinienia w rozumieniu art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.