I SA/Gl 1413/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek od nieuregulowanych w terminach płatności zaliczek w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. Wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został w tej sprawie zawarty na druku PPF z dnia 16 maja 2016 r., będącym załącznikiem do sprzeciwu skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2016 r., którym pozostawiono bez rozpoznania poprzedni wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W motywach wniosku zawartego na ww. urzędowym formularzu skarżący odnotował, że jest trwale niezdolny do skutecznego rozpoznania i prowadzenia spraw z powodu choroby. Wyjaśnił, że jest osobą niesamodzielną, ze znacznym stopniem niepełnosprawności z uwagi na chorobę neurologiczną. Skarżący oświadczył dalej, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do składników majątku zaliczył udziały w ½ części domu o pow. 110 m2 oraz mieszkania spółdzielczego o pow. 56 m2. Oświadczył przy tym, że na mocy wyroku Sądu nie może korzystać z ww. domu. Przyznał dalej, że posiada zadłużenie w rożnych instytucjach, a jego jedynym źródłem dochodu pozostaje obecnie świadczenie rentowe w kwocie 1257,86 zł. Do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: alimenty na rzecz córki w kwocie 600 zł; koszty leczenia i rehabilitacji (500 zł); koszty zakupu środków opatrunkowych i pomocy (120 zł). W oparciu o akta administracyjne tej sprawy ustalono, że skarżący jest osobą niepełnoprawną w stopniu znacznym. Jej początek jest datowany na dzień 8 kwietnia 2010 r. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika nadto, że skarżący jest niezdolny do pracy; musi korzystać z przedmiotów ortopedycznych, jak również z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz z konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący posiadał zadłużenie w kwocie około 350.000,00 zł, z tym na rzecz ZUS. W ramach akt sądowych sprawy znalazły się także dokumenty, z których wynika, że skarżący w dalszym ciągu posiada poważne schorzenia neurologiczne wymagające wsparcia osób trzecich. Wpis sądowy do skargi stanowi w tym przypadku kwotę 500 zł. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie: P.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającego wniosek, w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że sytuacja materialno-bytowa, a przede wszystkim stan zdrowia skarżącego, nie pozwoli na partycypację w kosztach sądowych w jakimkolwiek zakresie. Co znamienne, konkluzja ta nie wymagała uprzedniego zgromadzenia aktualnych dokumentów źródłowych obrazujących sytuację skarżącego. Uznano, że skoro zakwalifikowano skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, ustalając ważność tego orzeczenia do 31 sierpnia 2017 r., można przyjąć, iż do tej daty skarżący będzie miał mocno ograniczone możliwości dodatkowego zarobkowania, wręcz nie będzie miał ich w ogóle. Taki stan rzeczy pozwala stwierdzić, że dochody, które w chwili obecnej uzyskuje, muszą być w pierwszej kolejności przeznaczone na leczenie i rehabilitację. Konieczność poniesienia kosztów sądowych nie można w tym przypadku stawiać przed koniecznością zagwarantowania godnej, pomimo złego stanu zdrowia, egzystencji. W toku rozpoznania wniosku pojawiły się wątpliwości, przede wszystkim, co do stanu osobowego gospodarstwa domowego oraz jego rzeczywistej lokalizacji. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący przebywa stale pod adresem ul. [...] w B. Ujawnione wątpliwości rozstrzygnięto jednakże na korzyść skarżącego, wszak nie można wymagać od skarżącego, aby obowiązek poniesienia kosztów sądowych przerzucił na swoją 87-letnią matkę. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.