I SA/Gl 1418/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-10-28

Skład orzekający: Bożena Pindel, Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym przez zobowiązanego, dotyczące nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, przedawnienia zobowiązania oraz niespełnienia wymogów formalnych przez tytuł wykonawczy, zostały prawidłowo rozpatrzone przez organ egzekucyjny (ZUS)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty wniesione przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zostały prawidłowo rozpatrzone przez ZUS. Organ egzekucyjny wykazał, że obowiązek istniał, był wymagalny, a upomnienie zostało doręczone. Należności nie uległy przedawnieniu, a tytuły wykonawcze spełniały wymogi formalne. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji, przedawnienie zobowiązania oraz niespełnienie wymogów formalnych przez tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny (ZUS) uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na istnienie obowiązku wynikającego z deklaracji rozliczeniowych, prawidłowe doręczenie upomnienia, brak przedawnienia należności oraz wymagalność obowiązku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Zobowiązana wniosła skargę do WSA w Gliwicach, domagając się uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 września 2024 r. nr 6494 znak: 480000/71/204968/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Dyrektor Oddziału w Z. (dalej: ZUS) postanowieniem z 26 września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 83c § 1a w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.), dalej: u.s.u.s. oraz art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 z późn, zm.), dalej: u.p.e.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy B.B. (dalej: zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z 24 czerwca 2024 r., którym zarzuty uznano za niezasadne. Powyższe postanowienie ZUS zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismami z 26 kwietnia 2024 r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej do tytułów wykonawczych TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616, podnosząc: - nieistnienie obowiązku, - niedopuszczalność egzekucji, - przedawnienie zobowiązania, - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w ustawie. Pismem z 13 maja 2024 r. ZUS wezwał zobowiązaną do uzupełnienia braków formalnych poprzez określenie istoty złożonych zarzutów oraz dowodów uzasadniających żądanie. Zobowiązana w odpowiedzi na wezwanie ZUS pismem z 3 czerwca 2024 r. wskazała, że dowody znajdują się w aktach sprawy oznaczonej sygnaturą [...], które zostały złożone w piśmie z 17 marca 2023 r. dotyczącym zarzutów z 13 lutego 2023 r. Są to następujące dokumenty: 1. pismo z 21 grudnia 2018 r., 2. pismo z 3 stycznia 2019 r., 3. pismo z 7 stycznia 2019 r., 4. protokół z 2 stycznia 2019 r., 5. pismo od komornika sądowego z 28 marca 2019 r., 6. PIT 36L za 2018 r. wskazujący na ostatni rok prowadzenia działalności, 7. PIT 36L za 2019 r. zerowy, 8. PIT 36L za 2020 r. zerowy, 9. PIT 36L za 2021 r. zerowy, 10. PIT 36L za 2022 r. zerowy, 11. PIT 36L za 2022 r. zerowy w aktach sprawy dot.: [...]. Zobowiązana doprecyzowała istotę zarzutów wskazując na: 1. nieistnienie obowiązku; 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 4. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 5. brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616. Jako zakres żądania zobowiązana wskazała na "uchylenie tytułów wykonawczych", umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów. Postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. ZUS nie uznał zarzutów za uzasadnione. ZUS podkreślił, że ustalono, że należności objęte powyższymi tytułami wykonawczymi istniały, nie wygasły i były wymagalne, a upomnienie egzekucyjne zostało doręczone. Zobowiązana złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie zarzutów z 26 kwietnia 2024 r. Ponownie rozpoznając sprawę, ZUS odnosząc się do przedłożonej przez zobowiązaną dokumentacji stwierdził, że nie ma wpływu na stwierdzenie nieistnienia obowiązku w zakresie zapłaty należnych składek. Zobowiązana w dalszym ciągu jest czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jeżeli zobowiązana faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej powinna wyrejestrować działalność poprzez złożenie stosownego dokumentu. Dalej ZUS wskazał, że działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616 obejmujące składki za okres 12.2018 r. i 01.2024 r. na ubezpieczenie społeczne, składki za okres 12.2018 r. i 01.2024 r. na ubezpieczenie zdrowotne i składki za okres 12.2018 r., 12.2023 r. i 01.2024 r. na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Dalej ZUS wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez zobowiązaną. Wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany, zostały prawidłowo określone przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. ZUS stwierdził, że w aktach egzekucyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia, które zostało doręczone 27 marca 2024 r. Nie doszło też do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o numerach wykonawczych TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616. Nie doszło również do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Dalej ZUS wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez ZUS postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna, co wynika z treści art. 24 ust. 5f u.s.u.s. W odniesieniu do składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2018 r. objętych tytułami wykonawczymi TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616 termin płatności składek upłynął 15 stycznia 2019 r. Bieg terminu przedawnienia należności zaległości został zawieszony w okresie od doręczenia zobowiązanej pisma o wszczęciu postępowania administracyjnego do uprawomocnienia się decyzji nr [...] z 9 grudnia 2019 r. Decyzja ta została doręczona 30 grudnia 2019 r. Następnie ZUS 6 marca 2024 r. w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego odnośnie składek za okres 12.2018 r. wysłał do zobowiązanej upomnienia egzekucyjne [...], [...] oraz [...], które zostały doręczone zobowiązanej 27 marca 2024 r. Tytuły wykonawcze TW440024005614, TW440024005615 oraz TW440024005616 obejmowały również składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01.2024 r. oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 12.2023 r. do 01.2024 r. Termin płatności składki za 12.2023 r. upłynął 22 stycznia 2024 r., a składek za 01.2024 r. 20 lutego 2024 r. Bieg terminu przedawnienia powyższych należności został zawieszony z chwilą doręczenia upomnienia z 27 marca 2024 r. do nadal z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne. ZUS 6 marca 2024 r. w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego odnośnie składek za okres od 12.2023 r. do 01.2024 r. wysłał do zobowiązanej upomnienia egzekucyjne [...], [...] oraz [...], które zostały doręczone 27 marca 2024 r. ZUS wyjaśnił, że nie stwierdzono przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. Nie wystąpiły żadne przeszkody formalno-podmiotowe lub przedmiotowe. Tytuły wykonawcze TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616 zostały wystawione w oparciu o deklarację rozliczeniową. W skardze osobistej na postanowienie ZUS z 26 września 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła brak podstawy faktycznej i prawnej wydanego postanowienia, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej czynność egzekucyjna i nieuznanie za zasadne zarzutów przedawnienia należności, niedopuszczalności egzekucji, braku uprzedniego doręczenia upomnienia świadczą, że została ona dokonana z naruszeniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Na podstawie art. 33 § 3 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Jeżeli jednak organem wydającym takie postanowienie jest ZUS, to zgodnie z art. 83c ust. 1a u.s.u.s. właściwym środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Ponadto zauważyć należy, iż w przypadku tożsamości podmiotu wierzyciela należności oraz organu egzekucyjnego brak jest podstaw do wydawania odrębnego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 122/20). W sytuacji takiej organ egzekucyjny wydaje jedno postanowienie, z pominięciem uzyskania stanowiska wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 419/18). W rozpoznawanej sprawie zarzuty zobowiązanej na prowadzone postępowanie egzekucyjne rozpoznane zostały przez ZUS, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, w związku z czym organ ten wydał jedno postanowienie, utrzymane następnie w mocy zaskarżonym obecnie postanowieniem z 26 września 2024 r., po rozpoznaniu przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że procedura rozpatrywania zarzutów została przez organ dochowana. W tych ramach przypomnieć należy, że skarżąca pismem z 26 kwietnia 2024 r., doprecyzowanym pismem z 3 czerwca 2024 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując zarzut: 1) nieistnienia obowiązku, 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, 3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia jeżeli jest wymagane, 4) wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części, 5) brak wymagalności obowiązku. Zdaniem Sądu zasadnie ZUS postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. uznał ww. zarzuty za nieuzasadnione, a rozpoznając sprawę ponownie trafnie przyjął, że zostało ono wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym ZUS szczegółowo odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, a Sąd nie znalazł podstaw by stanowisko to zakwestionować. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez skarżącą wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez "nieistnienie obowiązku" należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł, np. z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa. W związku z powyższym należało stwierdzić, że skarżąca, zgodnie z danymi ujawnionymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jest czynnym przedsiębiorcą, zaś należności objęte tytułami wykonawczymi wynikają ze złożonych przez nią – jako płatnika składek - deklaracji rozliczeniowych. Jeżeli zobowiązana faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej powinna wyrejestrować działalność poprzez złożenie stosownego dokumentu. Zatem zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany zostały prawidłowo określone przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym jako chybione ocenić trzeba było zarzuty z art. 33 § 2 pkt 1-2 u.p.e.a., tj. dotyczące nieistnienia obowiązku i określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku. Przechodząc do kolejnego zarzutu wskazać należy, że skarżąca otrzymała upomnienie wzywającego do uiszczenia należności. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenia odbioru przez nią w dniu 27 marca 2024 r. upomnienia. Podkreślenia wymaga, że zwrotne potwierdzenie odbioru (pokwitowanie odbioru) ma szczególną moc dowodową, stwarza bowiem domniemanie doręczenia i jest niezbędne do oceny daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonywania określonych czynności (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2015 r., str. 268 i n.) oraz posiada walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 1712/21). Zgodnie z art. 76 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego (w skrócie: K.p.a.) dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Akcentuje się w orzecznictwie, że dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 776/24). W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut skarżącej, dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia (zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), bowiem skarżąca nie wykazała żadnym przeciwdowodem, aby do doręczenia takowego upomnienia nie doszło. Brak jest zatem podstaw do uznania, że naruszono w sprawie art. 15 u.p.e.a., dotyczący obowiązku przesłania zobowiązanemu upomnienia. Natomiast zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. W judykaturze dominuje pogląd, że zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów, tj. w toku postępowania egzekucyjnego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1047/23; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 113/24 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 września 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 394/24). Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o numerach TW4480024005614, TW4480024005615 oraz TW4480024005616, które mogłyby spowodować (chociażby częściowe) wygaśnięcie obowiązku. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby doszło do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek nie uległy również przedawnieniu. Jak bowiem słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Co więcej ZUS wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu bardzo szczegółowo kwestię przedawnienia jak i okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia, co Sąd przedstawił relacjonując stanowisko organu. W rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Tym samym, niezasadny okazał się zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Następnie należy stwierdzić, że niezasadny okazał się także ostatni z zarzutów zgłoszonych przez skarżącą, tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a.). Przez "wymagalność obowiązku" należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego jego wykonania i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu na: odroczenie terminu wykonania, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, lub np. wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. Zebrany materiał źródłowy nie pozwala bowiem na stwierdzenie braku wymagalności należności z tytułu składek, objętych tytułami wykonawczymi. W szczególności, brak jest danych o jakichkolwiek przeszkodach formalno-prawnych w egzekwowaniu obowiązku. Stanowiska tego nie podważa powołana przez skarżącą dokumentacja, do czego organ ustosunkował się w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych wymieniony został katalog osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W katalogu tym wymienione zostały między innymi osoby prowadzące działalność pozarolniczą (pkt 1 lit. c) oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę (pkt. 16). Przepis art. 82 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. W realiach rozpoznawanej sprawy organy egzekucyjne, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co obrazuje uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Również dokonana w granicach art. 80 K.p.a. ocena nie budzi zastrzeżeń. ZUS wydał rozstrzygnięcie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, oceniając czy dana okoliczność została udowodniona, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę. Natomiast kwestia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przez wyznaczonego adwokata zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym odrębnym postanowieniem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło