I SA/Gl 1421/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-04-03

Skład orzekający: Bożena Pindel, Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo że zobowiązanie to zostało w międzyczasie zapłacone?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, co nie zostało wykazane, gdy zobowiązanie zostało już w całości spłacone. Dodatkowo, organ nie wykazał istnienia innych wymagalnych i podlegających egzekucji zobowiązań podatkowych, a istniejące zaległości były zabezpieczone lub spłacane w systemie ratalnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak podstaw do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, zwłaszcza że należność główna została uregulowana. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy, wskazując na obciążenia nieruchomości podatnika oraz istnienie innych zaległości podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr 2401-IEW1.4251.39.2022 UNP: 2401-22-191901 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r., nr 2401-IEW1.4251.39.2022 UNP: 2401-22-191901 działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku art. 239 i art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej O.p.) ‒ po rozpatrzeniu zażalenia podatnika A. P. ‒ utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (organ I instancji) z 10 maja 2022 r., nr [...], którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 30 marca 2022 r., nr [...] określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. W sprawie przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny. Organ I instancji decyzją z 30 marca 2022 r. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 35.554 zł, od której podatnik wniósł odwołanie. Postanowieniem z 10 maja 2022 r. organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. W zażaleniu podatnik zarzucił postanowieniu rażące naruszenie następujących przepisów O.p.: - art. 120 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 191, poprzez wybiórczą, niepełną i stronniczą ocenę materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, które skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostanie przez uczestnika dobrowolnie wykonane, - art. 239 § 2 O.p., poprzez przyjęcie, że zostało uprawdopodobnione, iż zobowiązania nie zostaną wykonane, pomimo że żadne okoliczności na to nie wskazują, bowiem przez cały czas pozostawał aktywny zawodowo, uzyskiwał dochód, dobrowolnie płacił wszystkie swoje zobowiązania podatkowe i podejmuje wszelkie starania, aby kontynuować działalność gospodarczą. W piśmie z 20 maja 2022 r. podatnik poinformował organ o uregulowaniu należności głównej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 35.554 zł, załączając kopię potwierdzenia przelewy tej kwoty. Podał, że skoro do zapłaty pozostały już tylko odsetki, został więc "niezasadnie obciążony całkowicie niepotrzebnymi uciążliwościami". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Odwołał się do art. 239b O.p. i uzasadniając przesłankę przewidzianą w § 1 pkt 2 tego przepisu powołał się na ustalenia, z których wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki ewidencyjne o numerach [...] oraz [...]. W księdze wieczystej dotyczącej ww. nieruchomości, ujawnione zostały wpisy: - w Dziale III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia - wpis ograniczonego prawa rzeczowego odpłatnego i nieograniczonego w czasie użytkowania całej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w B. na rzecz A. P., - Dziale IV Hipoteka - wpis hipoteki umownej w kwocie 430.000 zł z tytułu pożyczki, kosztów dochodzenia należności oraz odsetek za opóźnienie, na rzecz wierzyciela hipotecznego: A. P.. Organ ustając przybliżoną wartość ww. nieruchomości wskazał, że kształtuje się ona w granicach 504.360 - 728.600 zł i ocenił, że wartość ta "koresponduje z wartością zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na 6.05.2022 r.(...)". Zdaniem organu istotną okolicznością, odnośnie zarówno posiadania ww. nieruchomości jak i ustalonej jej wartości, jest przede wszystkim fakt ograniczenia w zakresie rozporządzania nią, poprzez wpisy zarówno ograniczonego prawa rzeczowego odpłatnego i nieograniczonego w czasie jej użytkowania, jak też obciążenia jej już istniejąca hipoteka na rzecz ww. wierzyciela. Okoliczności te, na co wskazuje logika i doświadczenie życiowe, niewątpliwie stanowią o utrudnieniach w możliwości potencjalnego zaspokojenia zaległości podatkowych z takich nieruchomości. Dodatkowo, fakt tych obciążeń, dowodzi wprost spełnienia warunku dla możliwości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, przewidzianego w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., bowiem na nieruchomości nie jest możliwie ustanowienie hipoteki przymusowej, która korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Ponadto ustalono na podstawie wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, że podatnik nie jest właścicielem żadnego pojazdu. Widnieje wprawdzie jako współwłaściciel samochodu Mercedes Benz 811 D Furgon, rok produkcji 1994 o numerze rej. [...], jednak jest on opisany jako pojazd archiwalny. Natomiast w zakresie uzyskiwanych przez podatnika dochodów stwierdził, że środki pieniężne nie wyczerpują znamion przesłanek ustanowionych w omawianym przepisie. Na dochodach, bez względu na ich wysokość, jako płynnych aktywach nie stanowiących zbywalnych praw majątkowych, nie można ustanowić zastawu. Organ uznał więc, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wynoszących na dzień 6 maja 2022 r. łącznie 47.870 zł, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Analizując dochody podatnika za lata 2019-2021 stwierdził, że uzyskiwany dochód z emerytury jest zbyt niski aby umożliwić spłatę należności przewyższającej roczny dochód za 2021 r., który w tym roku, po odliczeniu składki zdrowotnej oraz zaliczek pobranych na podatek, wyniósł 20.540 zł. Organ podkreślił, że nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż zobowiązanie wynikające z decyzji, której organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności, nie jest jedynym, ciążącym na podatniku. Z listy zaległości przedstawionej w aktach sprawy wynika, że według stanu na 6 maja 2022 r., na podatniku ciążyły zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w łącznej kwocie 37.133 zł od których także naliczane są odsetki za zwłokę. Dodatkowym argumentem, potwierdzającym zasadność wniosku organu jest także fakt zaprzestania wykonywania przez podatnika działalności gospodarczej, prowadzonej w F.H.U. M. z dniem 31 grudnia 2020 r., przy czym samo wykreślenie wpisu z Rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nastąpiło z dniem 7 stycznia 2021 r. Ponadto istotnym dla oceny powyższej przesłanki jest fakt, że podatnik posiada także zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 4-12/2016 r. oraz 1-12/2017 r., w kwocie ogółem 341.463,84 zł (od których naliczane są także odsetki za zwłokę), wynikające z decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej jako byłego wspólnika F.H.U. M1. S.C. M., A1., A. P., które regulowane są przez Spółkę w układzie ratalnym (pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 9 sierpnia 2022 r.). Podsumowując organ zaakcentował, że nie ma znaczenia wpłata kwoty 35.554 zł, która została dokonana 11 maja 2022 r., bowiem organ I instancji, w dacie wydania postanowienia (10 maja 2021 r.) dysponując wiedzą o nieuregulowaniu do tego dnia ww. należności i nie mając wiedzy o zamiarze dokonania tej wpłaty - prawidłowo zinterpretował przesłanki przewidziane w przepisach O.p. Dodatkowo, dokonana wpłata nie pokryła w całości zaległości, bowiem na należność główną przeznaczona została kwota 26.358 zł, a 9.196 zł zostało zaksięgowane na odsetki. Dopiero kolejna, dokonana 28 czerwca 2022 r. wpłata kwoty 12.573,53 zł spowodowała spłatę należności głównej, na która przeznaczono z tej kwoty 12.573,53 zł, zaliczając także 3.377,53 zł na odsetki. W ocenie organu wydanie postanowienia w świetle opisanej chronologii zdarzeń odniosło zatem skutek mobilizujący dla podatnika. Bez znaczenia pozostaje fakt, że zaległości wynikające z decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki, są spłacane przez tę Spółkę w systemie ratalnym. Fakt ich spłacania nie zmienia bowiem tego, że nie zostały one w całości uregulowane, a ich istnienie dodatkowo − oprócz pozostałych wymienionych w postanowieniu okoliczności − wskazuje także na spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. W skardze pełnomocnik podatnika wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz postanowienia organu I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 120 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 191 O.p. poprzez wybiórczą, niepełną i stronniczą ocenę materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego, które skutkowało nieprawidłowym ustaleniem , że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostanie przez skarżącego dobrowolnie wykonane, - art. 239 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że zostało uprawdopodobnionym, iż zobowiązania nie zostaną wykonane, pomimo że żadne okoliczności na to nie w skazywały - skarżący przez cały czas pozostawał aktywny na zawodowo, uzyskiwał dochód, dobrowolnie płacił wszystkie swoje zobowiązania podatkowe, w tym również uregulował zaległość w podatku dochodowym za 2015 r., a także zobowiązanie objęte decyzją, której dotyczy rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu pełnomocnik nie zgodziła się ze stanowiskiem, że ukształtowana przez organ wartość nieruchomości podatnika, w porównaniu z wysokością jego zobowiązania podatkowego za 2016 r., spełnia warunki do zastosowania art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się do zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług, zwróciła uwagę, że F.H.U. M. S.C. przez cały czas reguluje zobowiązanie - zgodnie z harmonogramem ustalonym w decyzji organu I instancji. Zatem nie wiadomo, czy zobowiązanie będzie kiedykolwiek wymagalne względem podatnika, który zaskarżył decyzję o zobowiązaniu go jako byłego wspólnika ww. spółki, a sprawa nie została jeszcze rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Dodała, że poza posiadaną nieruchomością skarżący uzyskał w trakcie ostatnich 3 lat znaczny dochód, w latach 2019-2021 r. wyniósł on 283.604,45 zł. Dochód uzyskany przez skarżącego w trakcie 3 ostatnich lat przewyższa zatem 5-krotną wartość zobowiązania wraz z odsetkami. W ocenie pełnomocnika organ pominął, że podatnik uregulował całe zobowiązanie objęte rygorem natychmiastowej wykonalności, lecz nie uprawdopodobnił, że należność nie zostanie uregulowana. Podkreśliła, że przeciwko podatnikowi nie toczy się żadna egzekucja, a także nie ma on żadnych wymagalnych zobowiązań. Zobowiązanie w podatku dochodowym za 2015 r. i 2016 r., skarżący uregulował już po wydaniu decyzji stwierdzającej zaległość przez organ I instancji. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dała podstawy do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotna jest ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z 30 marca 2022 r. wydanej przez organ I instancji, która określała skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 35.554 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Organ I instancji nadał nieostatecznej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 O.p. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Na podstawie § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przesłanki określone w art. 239b § 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przy tym warunkiem koniecznym jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Zatem, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2011 r. , I FSK 1650/10 oraz z 19 kwietnia 2013 r., I GSK 1035/11; dostępne podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Organ uzasadniając tę przesłankę wskazał, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w B., której wartość kształtuje się wprawdzie w granicach pomiędzy 504.360 zł a 728.600 zł, to jednak z uwagi na ujawnione w księdze wieczystej obciążenia – w Dziale III w postaci ograniczonego prawa rzeczowego odpłatnego i nieograniczonego w czasie użytkowania całej nieruchomości zabudowanej budynkiem oraz w Dziale IV poprzez wpis hipoteki umownej w kwocie 430.000 zł z tytułu pożyczki, kosztów dochodzenia należności oraz odsetek za opóźnienie – zaspokojenie z tego składnika majątkowego uznał za utrudnione i tym samym niemożliwe ustanowienie hipoteki przymusowej. Niezależnie ustalił, że skarżący nie posiada innego majątku, a jego dochód z pobieranej emerytury wyniósł w 2021 r. - 20.540 zł. Jednocześnie organ odwoławczy przyznał, że skarżący uregulował w całości ciążące na nim zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r., wynikające z decyzji organu I instancji z 30 marca 2022 r., poprzez dokonanie wpłaty kwoty 35.554 zł w dniu 11 maja 2022 r. oraz kwoty 12.573,53 zł w dniu 28 czerwca 2022 r. Według organu jest to jednak okoliczność bez znaczenia, bowiem na skarżącym ciążą inne zobowiązania, a mianowicie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w łącznej kwocie 37.133 zł od których także naliczane są odsetki za zwłokę oraz zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 4-12/2016 r. oraz 1-12/2017 r. w kwocie 341.463,84 zł (od których naliczane są także odsetki za zwłokę), wynikające z decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej jako byłego wspólnika F.H.U. M1. S.C. M., A1., A. P., które regulowane są przez Spółkę w układzie ratalnym. Pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 9 sierpnia 2022 r. (karta 29 akt administracyjnych) potwierdza, że skarżący posiada zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 37.133 zł, a także za 2017 r. w kwocie 40.212 zł, na które zabezpieczono środki pieniężne na rachunku depozytowym w kwotach odpowiednio 54.582,59 zł oraz 54.303 zł. Niezależnie, z notatki pracownika organu z 6 maja 2022 r. (karta 11 akt) wynika, że w już dniu 14 września 2021 r., w wyniku pobrania zabezpieczono u podatnika kwotę 54.582,59 zł na poczet zobowiązania w podatku dochodowym za 2015 r., wraz z odsetkami. Skarżący w skardze podnosił, że zobowiązanie za 2015 r. spłacił w całości, natomiast w latach 2019-2021 uzyskał łączny dochód w wysokości 283.604 zł. Organ na karcie 12 akt sporządził zestawienie, które potwierdza, że przychody skarżącego, po zmniejszeniu o wydatki, za wymieniony okres wyniosły 239.729,43 zł. Podsumowując – w dacie wydania postanowienia przez organ odwoławczy – na skarżącym nie ciążyły zobowiązania podatkowe, które skutkowałaby koniecznością wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązanie w podatku dochodowym za 2016 r. wynikające z decyzji z 30 marca 2022 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało w całości spłacone, natomiast dalsze zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym za 2015 r. (a także za 2017 r.) zostały w całości zabezpieczone na rachunku depozytowym. Z kolei zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług, jako byłego wspólnika spółki cywilnej, są realizowane w układzie ratalnym, a więc w układzie na który organ podatkowy wyraził zgodę. Z akt sprawy nie wynika, by spłata zobowiązań z zawartego układu ratalnego była uiszczana nieterminowo, bądź była zagrożona. Z przepisu art. 239b § 2 O.p. wynika, że przesłanki wymienione w § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zatem nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności możliwe jest poprzez spełnienie również tej przesłanki z tym, że uprawdopodobnienie w rozumieniu tego przepisu oznacza wykazanie, w oparciu o znane fakty i okoliczności, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż skutek w postaci wykonania zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji wymiarowej, nie wystąpi (tzn. może nie zostać spełniony), przy czym ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków formalnych odnośnie do sposobu uprawdopodobnienia przez organ braku wykonalności zobowiązania. Przepis art. 239b § 2 O.p. nie wymaga od organów wskazania dowodów na istnienie ryzyka niewykonania zobowiązania, wystarczające jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodobnią istnienie takiego ryzyka. Spełnieniu przesłanki z art. 239b § 2 O.p. przeczy sam organ odwoławczy przyznając, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało spłacone w całości. Organ zaś nie wykazał, aby istniały inne, wymagalne i podlegające egzekucji zobowiązania podatkowe skarżącego. Przepis art. 239b § 2 O.p. nie kwalifikuje czynników świadczących o występowaniu ryzyka niewykonania zobowiązania podatkowego na zawinione lub niezawinione przez podatnika, ale odnosi się ogólnie do czynników obiektywnie występujących w sprawie (zob. wyrok NSA z 8 sierpnia 2018 r., II FSK 2202/16). Stąd też przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania sprowadza się do wskazania na okoliczności lub fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek nie zostanie zapłacony. W obecnym stanie sprawy postanowienie o nadaniu rygoru nie będzie rodziło dla podatnika żadnych skutków prawnych, bowiem dobrowolnie zapłacił kwotę podatku. "Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania" odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako uprawdopodobniające określone zdarzenie w tym także do działania lub zaniechania skarżącego (por. wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., I FSK 2321/19). Organ odwoławczy zgodnie z przewidzianą w art. 127 O.p. zasadą dwuinstancyjności miał obowiązek przeprowadzenia merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, tj. ustalenia stanu faktycznego i wykładni przepisów prawa. Był zatem zobowiązany do rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, do ponownego jej załatwienia, a nie jedynie kontroli ustaleń zawartych w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu wskazane wyżej okoliczności wskazują na naruszenie przez organ art. 239b § 2 O.p. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą argumentację. Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą oprócz zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł również składają się wynagrodzenie pełnomocnika - adwokata ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło