I SA/Gl 1427/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku przede wszystkim zakwestionował prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Następnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Według wniosku małżonkowie utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego wynoszących łącznie 2.270 zł netto i ponoszą koszty utrzymania w kwocie około 900 zł. We wniosku nie wskazano żadnego majątku, poza domem, w którym strona zamieszkuje. Pismem doręczonym w dniu 28 stycznia 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności potwierdzających wypłatę renty skarżącego oraz emerytury jego małżonki za ostatni miesiąc lub zaświadczeń ZUS o wysokości tego świadczenia wypłaconej w ostatnim miesiącu, określającego też formę tej zapłaty oraz ewentualnie jaka ich część jest potrącana tytułem zajęcia egzekucyjnego, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2011, kopii faktur lub rachunków wskazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów poświadczających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Wezwanie do chwili obecnej nie zostało wykonane. Należny w sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący stoi przed koniecznością uiszczenia wpisów w takiej wysokości w jeszcze dwóch innych sprawach. We wszystkich tych sprawach złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy, które rozpoznawane są na dzisiejszym posiedzeniu. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowna dokumentację źródłową. Z punktu widzenia prawa pomocy bez znaczenia pozostaje natomiast to, jakie argumenty mają przemawiać na rzecz skargi – te kwestie mogą być rozstrzygane dopiero w wyroku kończącym postępowanie sądowe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. W rozpatrywanej sprawie występuje zaś szczególna konieczność dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego, skoro wysokość należnych w niej kosztów sądowych jest niewielka, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadminstracyjnym, a we wniosku wykazano nadwyżkę dochodów nad wydatkami, przewyższającą kilkukrotnie sumę wpisów od skarg we wszystkich rozpoznawanych dziś sprawach. Należy zatem precyzyjnie ustalić co najmniej wysokość obu tych wielkości, tj. dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, czemu służyło wezwanie wystosowane do strony. Niewykonanie tego wezwania nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które w nim postawiono; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.