I SA/Gl 143/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wyraził dezaprobatę wobec działalności organów państwa. Oświadczył, że posiada dom jednorodzinny, który w wyniku szkód górniczych nadaje się do kapitalnego remontu, i udziały w trzech domach wielorodzinnych z przeznaczeniem na wynajem oraz że zamieszkuje w Niemczech w mieszkaniu socjalnym. Stwierdził, iż przekazał synowi i synowej dwa samochody osobowe. Według wniosku wysokość dochodów uzależniona jest od wpłat najemców, natomiast wydatki obejmują: leasing (3.600,00 zł), koszty utrzymania najmowanego mieszkania (600 euro) oraz opłaty wynikające z nadesłanych przy formularzu dokumentów źródłowych, w szczególności koszt zakupu lekarstw (120,42 zł), należności za: zużycie energii elektrycznej w dwóch punktach odbioru (776,20 zł), wodę i odprowadzenie ścieków w dwóch punktach (463,35,41 zł), za gaz (850,33 zł). Udokumentowano także m.in. zadłużenie wobec biura rachunkowego na dzień 20 stycznia 2018 r. w kwocie 2.460 zł. Pismem doręczonym dnia 27 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni danych zwartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności kopii ostatniej decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego oraz potwierdzenia wypłaty tego świadczenia za ostatni miesiąc, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano albo zwaloryzowano, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za rok 2017, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2016, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii umów najmu zawartych przez lub w imieniu skarżącego (lub przez osoby pozostające w jego gospodarstwie domowym) jako wynajmującego albo dotyczących należących do niego nieruchomości oraz dowodów uiszczenia czynszu i innych należności z tego tytułu z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentu pozwalającego ustalić tytuł prawny, na podstawie którego skarżący korzysta z lokalu wskazanego jako jego adres zamieszkania, np. umowy najmu, decyzji o przydzieleniu lokalu itp., kopii umów darowizny samochodów osobowych dokonanych na rzecz syna i synowej, a nadto kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i nieruchomości wymienionych we wniosku oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Zastrzeżono zarazem, że dokumenty, które mogą stanowić dowód w postępowaniu, muszą być sporządzone w języku polskim lub przełożone na ten język przez biegłego tłumacza sądowego. Odpowiadając na wezwanie, skarżący przedłożył w szczególności w kopiach: pisma wyrażające jego dezaprobatę wobec działań różnych organów państwa, decyzję o waloryzacji emerytury określającą wysokość świadczenia do wypłaty od dnia 1 marca 2018 r. na kwotę 885,28 zł, roczne obliczenie podatku za 2017 r. przez organ rentowy, zawiadomienie z dnia 6 marca 2018 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień komornika sądowego na szkodę skarżącego, wyciągu z rachunku bankowego w języku niemieckim, który nie zawiera pozycji kwotowych z uwagi na wadliwie wykonaną kserokopię. Skarżący występował już o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach przed Sądem, ale wnioski te były załatwiane odmownie ze względu na brak niezbędnej dokumentacji źródłowej (zob. postanowienia wydane w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1744/13, I SA/Gl 864/15 i I SA/Gl 865/15). Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata w postępowaniu, wynosi w sprawie 100 zł. Taki sam wpis skarżący zobowiązany jest uiścić w sprawie o sygn. I SA/Gl 15/18, w której również złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany przez innego referendarza sądowego na podstawie identycznego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem skarżący wykonał takie wezwanie w sposób wybiórczy, dokumentując jedynie wysokość swojej emerytury, zaległości wobec biura rachunkowego i część wydatków. Całkowicie zignorował zatem wezwanie w części odnoszącej się do wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej (wpisanej do ewidencji, co stwierdzono z urzędu) polegającej na najmie nieruchomości, obejmujące zeznania podatkowe w tym zakresie, umowy najmu, dowody uiszczenia czynszu itp. Z wniosku wynika zaś, że wykorzystuje on w tej działalności znaczny majątek składający się z trzech domów i że stanowi ona poważne, o ile nie podstawowe źródło jego dochodu. Wnioskodawca nie wykonał również wezwania do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego. Dostarczona przez niego kopia tego rodzaju wyciągu jest po pierwsze w języku niemieckim, a po drugie ze względu na sposób wykonania uniemożliwia odczytanie jakichkolwiek wartości liczbowych, co zupełnie pozbawia ją wartości dowodowej. Nie wiadomo, jaki jest stan tego rachunku i jakie operacje są na nim wykonywane, w wyniku czego nie można poczynić miarodajnych ustaleń w przedmiocie możliwości płatniczych jego posiadacza. Skarżący nie udokumentował w ogóle kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Ma on bowiem zamieszkiwać za granicą, podczas gdy przedstawił faktury dotyczące nieruchomości położonych w kraju, a więc – jak można mniemać – tych wynajmowanych przez niego. W konsekwencji obrazują one koszty prowadzonej działalności gospodarczej, nie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Wnioskodawca nie ustosunkował się też do wezwania w sprawie darowizny samochodów osobowych dokonanej przez niego na rzecz syna i synowej. Okoliczności tej nie można ich tracić z pola widzenia podczas rozpoznawania wniosku, choćby z uwagi na powinności, jakie spoczywają na obdarowanych względem darczyńcy (zob. art. 897 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.). Nie bez znaczenia pozostaje również, że koszty postępowania w niniejszej sprawie są nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Należy zatem poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy, aby stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza choćby częściowe poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia skarżący się uchylił. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. .