I SA/Gl 143/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 maja 2018 r., odmawiające skarżącemu prawa pomocy w niniejszej sprawie ze względu na fakt, że nie wykonał on w wystarczającym stopniu wezwania do nadesłania dokumentacji źródłowej. Następnie Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną postanowieniem z dnia 10 września 2018 r. Po doręczeniu odpisu ostatnio wspomnianego postanowienia skarżący na urzędowym formularzu z dnia 7 września 2018 r. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy, jak można mniemać na podstawie nadesłanego na wezwanie pisma z dnia 5 października 2018 r., poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wyraził dezaprobatę wobec działalności organów państwa, stanowiących jego zdaniem wyraz jego dyskryminacji jako obywatela obcego państwa. Oświadczył, że utrzymuje się z najmu i z renty, których wysokości jednak nie wskazał, oraz że udostępnił synowi i synowej dwa samochody osobowe. Wniosek nie zawiera innych informacji na temat majątku skarżącego, poza ogólną wzmianką o jego dewastacji, wspomina też o znacznych zobowiązaniach, nie podając ani ich źródła, ani wysokości. Nie wymieniono w nim osób pozostających z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym dnia 28 września 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu wniosku oraz do uzupełnienia zamieszczonych w nim danych poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za rok 2017 (zastrzeżono, że wezwanie to nie obejmuje rocznego obliczenia podatku skarżącego przez organ rentowy, które znajduje się już w aktach), wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii umów najmu zawartych przez lub w imieniu skarżącego (lub przez osoby pozostające w jego gospodarstwie domowym) jako wynajmującego albo dotyczących należących do niego nieruchomości oraz dowodów uiszczenia czynszu i innych należności z tego tytułu z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentu pozwalającego ustalić tytuł prawny, na podstawie którego skarżący korzysta z lokalu wskazanego jako jego adres zamieszkania, np. umowy najmu, decyzji o przydzieleniu lokalu itp., kopii umów darowizny samochodów osobowych dokonanych na rzecz syna i synowej, a nadto kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i nieruchomości wymienionych we wniosku oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W obu przypadkach zakreślono termin siedmiodniowy. Wezwanie obejmowało te same dokumenty co wezwanie, jakie wystosowano do skarżącego na wcześniejszym etapie postępowania. Ustosunkowując się do wezwania, skarżący w przywołanym już piśmie z dnia 5 października 2018 r. stwierdził, że przesyła "odpowiedź poprzez załączony druk PPF o przyznanie pomocy prawnej oraz zwolnienie represjonowanego z jakichkolwiek kosztów sądowych". W formularzu tym, również z dnia 5 października 2018 r., ponownie nie wypełnił wszelako rubryki nr 4 przeznaczonej dla oznaczenia zakresu wniosku. Treść poszczególnych rubryk kolejnego formularza różni się od treści rubryk formularza z dnia 7 września 2018 r., m.in. wnioskujący wprost oświadczył, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, że nie sporządzono umów darowizny samochodów udostępnionych synowi i synowej oraz że nie osiąga dochodów. Wbrew temu ostatniemu oświadczeniu przedłożył kserokopię zaświadczenie, w świetle którego wypłacana mu jest emerytura w kwocie 1253,04 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że w postępowaniu w niniejszej sprawie już prawomocnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W myśl art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże wszak od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżący wykonał wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w sposób jeszcze bardziej wybiórczy niż uczynił to w przypadku wniosku poprzedniego, gdyż przedłożył tylko jeden dokument źródłowy, i to wskazujący okoliczność, którą ustalono wcześniej, tj. wysokość jego emerytury. Pominął nawet takie dokumenty źródłowe, które wówczas dostarczył, w szczególności wyciąg z rachunku bankowego nadesłany wtedy we fragmencie. Ponadto złożył wyjaśnienia, które nie tylko nie rozwiewają wątpliwości dostrzeżonych w prawomocnym postanowieniu, ale wręcz je pogłębiają. Nie zadbał nawet o to, by treść urzędowego formularza z dnia 5 października 2018 r., który wypada uznać za podtrzymanie i rozwinięcie wniosku rozpoznawanego, była spójna z treścią urzędowego formularza z dnia 7 września 2018 r., inicjującego postępowanie w przedmiocie tego wniosku. Oba analizowane obecnie urzędowe formularze pozostają przy tym w sprzeczności z urzędowym formularzem wyrażającym wniosek, który został prawomocnie rozpoznany, skoro w tamtym formularzu wyliczono składniki majątku nieruchomego wynajmowane przez wnioskodawcę (trzy domy), co zresztą stanowiło główne źródło jego dochodów oraz przedmiot prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W tym kontekście ponownie podnieść trzeba, że całkowicie zignorowano wezwanie w części odnoszącej się do tego najmu, obejmujące zeznania podatkowe w tym zakresie, umowy najmu, dowody uiszczenia czynszu itp. Tym razem skarżący w ogóle nie ustosunkował się do wezwania dotyczącego rachunków bankowych, które przecież uprzednio częściowo wykonał. W efekcie nie wiadomo, jakie rachunki posiada i jaki jest stan rachunku użytkowanego przez niego kilka miesięcy temu, jakie operacje są na tych rachunkach wykonywane, a co za tym idzie jakie są możliwości płatnicze ich posiadacza. Wnioskodawca nie udokumentował wcale kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, chociaż wcześniej przedłożył faktury obrazujące koszty utrzymania nieruchomości położonych w kraju, a więc – jak można domniemywać – tych wynajmowanych przez niego. Ma on zaś zamieszkiwać za granicą, mimo że odbiera korespondencję pod wskazanym adresem krajowym. Uzasadnia to dalsze pytania o to, gdzie w rzeczywistości wnioskodawca mieszka, czy wciąż utrzymuje lokal zagraniczny, a jeśli tak, to jak często i przez jaki czas tam bywa i w jaki sposób pokrywa łączące się z tym koszty, w tym koszty podróży, z pewnością wyższe niż należne w sprawie koszty sądowe. Wszystkie te pytania pozostają bez odpowiedzi. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. .