I SA/Gl 1431/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-26
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak jest wystarczających dowodów potwierdzających jego sytuację finansową, a deklarowana zdolność do spłaty zaległości podatkowych w ratach po 600 zł miesięcznie stoi w sprzeczności z twierdzeniem o niemożności uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega odmowie.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą rozłożenia na raty zaległości podatkowych i umorzenia odsetek. W ramach postępowania skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na braki dowodowe i dysonans w oświadczeniach skarżącego co do jego możliwości płatniczych.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – rozłożenie na raty zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Przedmiotem skargi K. K. jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono skarżącemu rozłożenia na raty, po 600 zł miesięcznie, zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług, zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych i jednocześnie odmówiono umorzenia odsetek za zwłokę od ww. zaległości podatkowych.
W skardze z dnia 9 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego, będąca jego żoną, kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego, wniosła o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w kwocie po 600 zł oraz o umorzenie należnych odsetek od tych zaległości, względnie o zawieszenie spłaty odsetek do całkowitej spłaty zaległości. W skardze tej zwrócono się także o zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi.
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 7 marca 2016 r.), nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, pełnomocnik skarżącego wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych. Uzasadniając ten wniosek wskazała na trudną sytuację finansową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz matką. Z posiadanych składników majątkowych wskazano na dom jednorodzinny o pow. 120 m2, który jest obciążony hipoteką. Odnotowano nadto samochód marki [...] z 2002 r., który jest wykorzystywany w firmie. Łączny dochód gospodarstwa oznaczono w kwocie 4.443,13 zł netto, na który składają się świadczenia emerytalne wszystkich domowników. W rubryce "zobowiązania i stałe wydatki" odnotowano: opłatę za energię elektryczną (97,46 zł), gaz (200 zł), wodę i kanalizację (27,12 zł), telefon (97,17 zł), ubezpieczenie domu (50 zł) i samochodu (66,25 zł), ratę kredytu (2000 zł), podatek od nieruchomości (91 zł) oraz wydatki na ochronę zdrowia (300 zł). Łącznie 2.929,00 zł.
Pismem z dnia 9 marca 2016 r., w wyniku zestawienia ww. oświadczenia skarżącego z zawartością akt administracyjnych, referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Siedmiodniowy termin został następnie wydłużony na prośbę pełnomocnika skarżącego o kolejne 14 dni.
Ostatecznie w dniu 12 kwietnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z tej samej daty, przy którym nadesłano dokumenty źródłowe. W tych ramach przedstawiono: potwierdzenie z dnia 4 lutego 2016 r. przyjęcia wniosku o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej w CEIDG złożony przez Z. K.; bankowe potwierdzenie wpłaty gotówkowej w kwocie 2000 zł dokonanej przez K. K. (zleceniodawca) na rachunek bankowy odbiorcy - Z. K.; potwierdzenie wpłaty gotówkowej w kwocie 345,20 zł tytułem czwartej raty ubezpieczenia komunikacyjnego samochodu marki [...]; potwierdzenie wpłaty 91 zł tytułem pierwszej raty zobowiązania w podatku od nieruchomości; potwierdzenie wpłaty 320,64 zł tytułem należności za zużycie gazu z ręczną adnotacją (gaz co 2 miesiące); potwierdzenia przyjęcia przelewów do realizacji z rachunku zleceniodawcy – Z. K. z tytułu: usług telekomunikacyjnych w łącznej kwocie (143,58 zł na rzecz A i B), należności za zużytą energię elektrycznej (211,03 zł); opłaty za wodę i ścieki (101,57 zł) oraz opłaty za internet (44 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności, co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
W niniejszym przypadku takiego stanu pewności nie osiągnięto m.in. w wyniku mankamentów dowodowych wniosku, które spostrzeżono konfrontując zakresy dokumentacji źródłowej objętej wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. z tym, który stanowi realizację tego wezwania dokonaną przez skarżącego i jego pełnomocnika. Konsekwencją poczynionej przez skarżącego reglamentacji materiału źródłowego jest stwierdzenie, że podejmując działania zmierzające do zainicjowania postępowania z niniejszego wniosku, realizowane przecież świadomie, skarżący i jego żona kierowali się założeniem, aby wskazać tylko te okoliczności, które przemawiają na rzecz jego wniosku, ukrywając te mniej korzystne z omawianego punktu widzenia.
Pisząc o mankamentach wniosku wskazać trzeba na brak wyciągów z rachunków bankowych żony skarżącego, a które ujawniono w toku analizy przedłożonych przez stronę potwierdzeń wpłaty gotówkowej i przelewów. O ile jeden z nich (nr [...]) może (chociaż nie musi) być rachunkiem technicznym, tj. obsługującym wyłącznie kredyt hipoteczny, o tyle drugi (nr [...]), z którego dokonywane są przelewy z tytułu opłat za media, nosi już znamiona rachunku rozliczeniowego lub rozliczeniowo-oszczędnościowego. Rachunek taki – z natury rzeczy – jest źródłem informacji o środkach finansowych, które strona ma do dyspozycji. Ujawnia również przepływy finansowe, dzięki którym można zweryfikować z jednej strony wpływy gospodarstwa domowego, a z drugiej, ponoszone w nim wydatki.
Kolejnym mankamentem dowodowym wniosku jest brak zeznań podatkowych skarżącego, jak i pozostałych domowników. Nie przedstawiono nadto jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdziłby stan osobowy gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego, ani aktualnych dochodów tego gospodarstwa.
Nie bez znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia wniosku pozostaje również dysonans, który ujawnił się na gruncie oświadczeń składanych przez pełnomocnika skarżącego, jak i samego skarżącego co do jego możliwości płatniczych. Z jednej strony, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej od skargi w kwocie 500 zł, z drugiej zaś, zdeklarował, że może spłacić ciążące na nim zaległości podatkowe w ratach po 600 zł (patrz treść skargi z dnia 9 listopada 2015 r.). Taki stan rzeczy pozwolił stwierdzić, że skoro K. K. jest w stanie ponieść zobowiązania podatkowe w ramach układu ratalnego w kwocie 600 zł miesięcznie, to będzie w stanie uiścić kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Z tych samych powodów nie znaleziono podstaw do zwolnienia go od pozostałych kosztów postępowania.
Reasumując, przyjęto, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło