I SA/Gl 1432/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-04-12
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Mendecka, Eugeniusz Christ, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku lub błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku lub błędu co do osoby zobowiązanego, jeśli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie może dokonywać innych ustaleń niż te wynikające z ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów. Sąd administracyjny ocenia legalność postanowienia organu egzekucyjnego, a nie działalność wierzyciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uznania zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty dotyczyły braku przebywania skarżącego w Izbie Wytrzeźwień w B., co miało stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący kwestionował fakt przebywania w izbie i wskazywał na problemy zdrowotne uniemożliwiające spożywanie alkoholu. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za bezzasadne, opierając się na stanowisku wierzyciela (Izby Wytrzeźwień), które było dla nich wiążące.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t. jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez pana H.Ż., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] , mocą którego odmówiono uznania zarzutów wniesionych w dniu [...] 2005 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2004 r. wystawionego przez Izbę Wytrzeźwień w B.– utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że w dniu [...] 2004 r. wierzyciel tj. Izba Wytrzeźwień w B. wystawiła na pana H. Ż. tytuł wykonawczy numer [...]. Podstawę do jego wystawienia stanowiło orzeczenie z dnia [...] 2004 r. numer [...]. Wystawienie tytułu wykonawczego poprzedzone zostało doręczeniem zobowiązanemu stosownego upomnienia. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] 2005 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] 2005 r. W dniu [...] 2005 r. zobowiązany złożył zarzuty w których podnosił, że nie przebywał w Izbie Wytrzeźwień w B.. W dniu [...] 2005 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło postanowienie wierzyciela z dnia [...] 2005 r. w którym to wierzyciel zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów orzekając, że wniesione zarzuty są bezpodstawne. Na postanowienie to zobowiązany wniósł zażalenie, w wyniku którego Prezydent Miasta B. wydał w dniu [...] r. postanowienie, mocą którego oddalił zażalenie zobowiązanego. Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela organ egzekucyjny wydał postanowienie z dnia [...] r. odmawiające uznania zarzutów wniesionych przez zobowiązanego na prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany kwestionował przede wszystkim fakt przebywania w Izbie Wytrzeźwień w B., wskazując na okoliczności świadczące o tym, że to nie on przebywał w tej Izbie.
Organ nadzoru stwierdził, że z uwagi na treść przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 tej ustawy, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Kwestie podnoszone w zarzutach mieściły się w uregulowaniach prawnych wskazanych w art. 33 pkt 1 i 4 cytowanej ustawy tj. nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Cytowane przepisy powodują, że w niniejszej sprawie stanowisko wierzyciela było wiążące dla organu egzekucyjnego, a więc organ ten nie mógł postąpić inaczej niż wynikało to z postanowienia wierzyciela. Organ drugiej instancji uznał, że skoro wierzyciel ostatecznie oddalił zarzuty zobowiązanego to organ egzekucyjny wydając swoje rozstrzygnięcie postąpił zgodnie z rozstrzygnięciem wierzyciela.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan H. Ż. zaskarżył w całości powyższe postanowienie podtrzymując swoje dotychczasowe wyjaśnienia złożone na piśmie oraz kategorycznie zaprzeczając temu by kiedykolwiek przebywał w jakiejkolwiek Izbie Wytrzeźwień, lub na leczeniu w 2004 r. w Pszczynie. Stwierdził, że z uwagi na swój stan zdrowia alkoholu pod żadnym pozorem nie używa, choruje bowiem na nadciśnienie, cukrzycę, wątrobę i prostatę. Z tych przyczyn zawsze nosi przy sobie książeczkę cukrzyka, pomiar ciśnienia oraz dowód osobisty.
Skarżący wskazał, że w wezwaniu do zapłaty nie wymienia się zgodnie ze stanem faktycznym imion jego rodziców, Izba Wytrzeźwień powołuje się na dyskietkę Narodowego Funduszu Zdrowia, która nie jest żadnym dowodem tożsamości, odmówiła wydania mu kopii akt pobytu w Izbie co uniemożliwiło skarżącemu zwrócenie się do grafologa.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej ustawą zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 4 ustawy). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu zażalenie, które podlega rozpatrzeniu przez organ odwoławczy (art. 34 § 5 ustawy).
Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienione zostały wyczerpująco w art. 33 ustawy. Wśród podstaw tych znajduje się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy) i zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy).
Zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że w sytuacji, gdy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna a więc gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy, a wniosek wierzyciela nie zawiera braków uniemożliwiających prowadzenie egzekucji organ egzekucyjny kieruje tytuł wykonawczy do realizacji wszczynając egzekucję administracyjną poprzez doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Prowadząc to postępowanie organ egzekucyjny, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, związany jest stanowiskiem wierzyciela w tym sensie, iż o ile organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem nie może dokonywać innych ustaleń co do istnienia lub nieistnienia przesłanek wymienionych w art. 33 pkt 1-5 ustawy niż te które wynikają z ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela.
Jeżeli więc wierzyciel, nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym, wyda ostateczne postanowienie zawierające stanowisko w zakresie zarzutów opisanych w art. 33 pkt 1-5 ustawy, organ egzekucyjny będzie związany zarówno pozytywnym jak i negatywnym dla zobowiązanego, rozstrzygnięciem kwestii przez wierzyciela. Organ ten bowiem nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony.
Skoro w niniejszej sprawie zarzuty skarżącego oparte zostały na twierdzeniu, że nie został doprowadzony i przyjęty do izby wytrzeźwień w oznaczonym w tytule wykonawczym dniu i nie jego osoby dotyczyły dokumenty związane z pobytem w tej placówce w tym protokół doprowadzenia, wynik badania zawartości alkoholu w organiźmie, wykaz odebranych przedmiotów czy karta pobytu – ewidencyjna a wobec tego opłata związana z pobytem osoby przyjętej do izby wytrzeźwień stanowiąca egzekwowaną należność – jako egzekwowany obowiązek nie istniała, a wydany tytuł wykonawczy nie dotyczył jego osoby, to zarzuty te nie mogły odnieść zamierzonego skutku do momentu, gdy w trybie do tego przewidzianym, nie zostanie usunięte z obrotu prawnego orzeczenie rodzące ten obowiązek. Zarzuty
w kwestii pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień nie zostały przez wierzyciela uwzględnione tak co do istnienia obowiązku jak i osoby zobowiązanego przy czym stanowisko to zawarte zostało w ostatecznym postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela tym samym organ egzekucyjny nie mógł, wbrew wypowiedzi wierzyciela, uznać zarzuty za uzasadnione.
Należy również zauważyć, iż sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, a przedmiotem badania Sądu nie była działalność izby wytrzeźwień lecz postanowienie wydane na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie nie można mówić ani o błędzie co do osoby zobowiązanego, ani o nieistnieniu obowiązku bowiem wierzyciel ostatecznym postanowieniem wyjaśnił przyczyny uznania skarżącego za osobę wymienioną w tytule wykonawczym oraz przedstawił fakty (dokumenty) wykazujące, że zarzuty skarżącego co do istnienia egzekwowanego obowiązku były bezpodstawne. W niniejszej sprawie wierzyciel podtrzymał tezę, że obowiązek istnieje i powinien być egzekwowany. Trafnie zatem organ egzekucyjny uznał wniesione zarzuty za chybione a Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy postanowienie tego organu. Skarżący nie wykazał by ostateczne postanowienie organu wyższego stopnia dla wierzyciela rozstrzygające jego zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Wytrzeźwień zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.
Skarżący w drodze dostępnych mu środków prawnych może podjąć działania zmierzające do stwierdzenia nieważności orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Natomiast ramach oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym nie mieści się uprawnienie organu egzekucyjnego do uwzględnienia bez pozytywnego stanowiska wierzyciela zarzutu nieistnienia obowiązku obejmującego zapłatę należności pieniężnej poddanej egzekucji administracyjnej na mocy art. 42 ust. 5a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. jedn.
Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.).
Z tych przyczyn Sąd uznał skargę za bezzasadną i na mocy art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło