I SA/Gl 1433/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. W. i P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżących, będący adwokatem, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 września 2014 r., przedstawił ich wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Eksponują one następujące okoliczności: linie kredytowe w wysokości 693.725,57 zł i 187.622,07 zł, długoterminowy kredyt w wysokości 154.704,84 zł, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wg stanu na 31 sierpnia ubiegłego roku w wysokości 290.089,22 zł oraz sumę 702.000 zł umieszczoną jako depozyt na rachunku Urzędu Skarbowego. Według wniosku średni miesięczny dochód skarżących z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej wynosił w ubiegłym roku po około 8.773,92 zł brutto. We wniosku nie wskazano żadnego majątku poza mieszkaniem, które jest obciążone hipoteką kaucyjną w kwocie 392.000 zł oraz dwiema hipotekami przymusowymi w wysokości 465.121 zł i 469.817 zł. Zaznaczono, że w małżeństwie skarżących obowiązuje rozdzielność majątkowa. Wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające ustanowienie wspomnianych depozytów i hipotek. Wniosek o identycznej treści i z takimi samymi załącznikami został wcześniej dołączony do skargi. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy, dokonując analizy obszernej dokumentacji źródłowej przedłożonej na jego wezwanie. W terminie na wniesienie sprzeciwu od tego postanowienia strona skarżąca uiściła wpis od skargi. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna tę okoliczność udowodnić. Jest poza sporem, że winna uwzględnić przy tym fakt, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r. odmówiono już skarżącym prawa pomocy, a od orzeczenia tego nie złożono sprzeciwu. W tym kontekście odnotować wypada, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, nie tylko nie dowiedli, że tego rodzaju zmiana zachodzi, ale nawet nie podnieśli, że ona w ogóle nastąpiła. Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy ma treść identyczną jak wniosek oddalony postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r., dołączono też do niego te same co uprzednio załączniki. Ponowny wniosek nie został więc w najmniejszym stopniu uzupełniony czy choćby zaktualizowany. Przywołuje on nie okoliczności nowe, ukazujące sytuację skarżących w innym świetle, lecz po raz drugi te, które zostały już zweryfikowane procesowo, skonfrontowane z dokumentacją źródłową i prawomocnie ocenione w taki sposób, że nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy. Co więcej, ocena ta nie była kwestionowana przez stronę, skoro nie skorzystała ona z prawa do wniesienia sprzeciwu, a w terminie do złożenia tego środka zaskarżenia wpłaciła należny wpis od skargi, który, co wymaga podkreślenia, był dwukrotnie wyższy od wpisu od skargi kasacyjnej, jaki powinna ona opłacić obecnie. Nie ma więc jakichkolwiek podstaw, by odstępować od poglądu, że zobowiązania kredytowe i podatkowe, a zwłaszcza wpłata przed laty znacznego depozytu, nie oznaczają, że skarżący nie mogą bez uszczerbku utrzymania koniecznego uiścić kosztów sądowych w tej i w innych sprawach z ich udziałem. Powtórzyć należy, że strona skarżąca ani nigdy nie podważyła ustaleń poczynionych podczas rozpoznawania poprzedniego wniosku, nie zaprzeczając, iż odpowiadają one rzeczywistości, ani nie stwierdziła, że ten ustalony stan faktyczny uległ pogorszeniu po rozpoznaniu wspomnianego wniosku. Przypomnieć zatem można, że w świetle tych ustaleń wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą, wykazując wysokie, stabilne obroty oraz znaczne dochód i zysk. Dokonują też płatności tak w formie gotówkowej, jak i za pośrednictwem rachunków bankowych. W ubiegłym roku, do którego skarżący nawiązują także w rozpoznawanym wniosku, wszystkie te wartości wprost niewspółmiernie przewyższały wysokość kosztów sądowych we wszystkich ich sprawach (np. zgodnie z raportem kasowym dotyczącym prowadzonej przez nich spółki cywilnej w październiku ubiegłego roku obroty po stronie "WINIEN" sięgnęły kwoty 336.962,30 zł, a po stronie "MA" – 310.155,80 zł; końcowy stan kasy wyniósł 122.326,54 zł, a początkowy – 95.790,04 zł). Niewątpliwie umożliwiało to nawet wydzielenie i odłożenie już w tamtym czasie kwoty wystarczającej na opłacenie całości tych kosztów na wypadek, gdyby z powodu poważnych problemów finansowych nie wchodziło to w rachubę w późniejszym okresie. Ten fakt również wyklucza przyznanie prawa pomocy bez potrzeby wzywania o kolejne, aktualne materiały źródłowe. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.