I SA/Gl 1434/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a 1) przyznać adwokatowi P. G. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie w kwocie 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 2) odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie. Mocą postanowienia z dnia 18 maja 2018 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczyła następnie Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach w osobie P. G. W dniu 24 lipca 2018 r. aplikant adwokacki, działająca z upoważnienia ww. adwokata, zapoznała się z aktami sprawy. W piśmie procesowym z 27 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał osobistą skargę Z. T., jak również sformułował szereg zarzutów skierowanych pod adresem zaskarżonej w tej sprawie decyzji. W tych ramach wystąpił nadto o przyznanie kosztów nieopłaconych w całości ani w części kosztów zastępstwa procesowego według przedłożonego spisu kosztów. Rzeczony spis kosztów został złożony w toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 3 października 2018 r., na której zapadł wyrok uchylający zaskarżoną decyzję. W tych ramach pełnomocnik zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia w łącznej kwocie 442,50 zł, tj. w wysokości 150% stawki minimalnej. Zwiększoną stawkę uzasadnił nakładem pracy, w szczególności koniecznością sprecyzowania zarzutów i wniosków skargi, gdyż nie zostały one bliżej sprecyzowane przez samego skarżącego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.; dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Jak wynika z § 2 tego aktu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei ustęp 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia, przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 295,20 zł, na którą składa się opłata za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji, w kwocie 240 zł określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia (sprawa zaliczona jest do kategorii "inne", wszak nie dotyczy bezpośrednio należności pieniężnej) oraz - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia – kwota podatku od towarów i usług obliczona według stawki 23 %, tj. 55,20 zł, o czym orzeczono w pkt 1 części dyspozytywnej postanowienia. Nawiązując do wniosku pełnomocnika o zastosowanie zwiększonej stawki minimalnej, ustalono, że pomoc prawna udzielona przez niego z urzędu sprowadziła się do zapoznania się z aktami sprawy (1 tomem akt sądowych, w których znajduje się skarga, odpowiedź organu na skargę oraz plikiem akt administracyjnych ), zapoznania się z orzecznictwem sądów administracyjnych, czemu pełnomocnik dał wyraz w sporządzonym jednym piśmie procesowym z 27 września 2018 r. Co znamienne, w piśmie tym zawarty został wniosek o dopuszczenie dowodu z kserokopii załączonych dokumentów . Wniosek ów nie został dopuszczony przez Sąd albowiem objęte nim kserokopie dokumentów nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Przyjęto zatem, że pełnomocnik, którego aktywność przejawiła się jedynie w zapoznaniu się z aktami sprawy (czynność ta została wykonana przez aplikantkę w siedzibie sądu) i sporządzeniu pisma procesowego zawierającego zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji, nie wskazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, w tym czasu poświęconego sprawie, ani też nie wyjaśnił na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność przekraczająca granice zwykłej staranności, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Należy w tym miejscu podkreślić, że rozpoznana przez Sąd sprawa nie była nacechowana szczególnym stopniem zawiłości. Nie stwierdzono nadto w tym przypadku obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś złożony przez pełnomocnika wniosek o uwzględnienie dowodu z dokumentów zawierał istotne mankamenty. Wymaga też odnotowania, że jeden z tych dokumentów, tj. orzeczenie o niepełnosprawności znajdował się już w aktach sądowych sprawy, będąc załącznikiem w postępowaniu w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Poczynione ustalenia, co do rzeczywistego nakładu pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do zapadłego w tej sprawie wyroku, pozwoliły przyjąć, że nie jest możliwe zwiększenie stawki minimalnej opłaty za udzieloną pomoc prawną. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKz 643/09 oraz powołane w nim orzeczenia; LEX nr 553823). Z tych przyczyn wniosek o przyznanie wynagrodzenia w zwiększonej stawce nie mógł zostać uwzględniony, o czym referendarz sądowy orzekł jak w pkt 2 części dyspozytywnej postanowienia. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji w oparciu o przywołane wyżej przepisy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.