I SA/Gl 1439/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2016 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia dostrzeżonych braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie odpisu skargi, celem doręczenia go uczestnikowi postępowania sądowego. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków, skutecznie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 grudnia 2016 r. Zatem termin do uzupełnienia braków upływał odpowiednio dnia 8 grudnia 2016 r. Tymczasem dopiero w dniu 9 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej nadała w placówce pocztowej w Z. pismo procesowe, do którego dołączyła odpis wymaganego pełnomocnictwa, a także odpis pisma zatytułowanego "zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej". W dalszej kolejności w dniu 22 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie z uwagi na nie uzupełnienie jej braków formalnych. Przedmiotowe orzeczenie Sądu z dnia 22 grudnia 2016 r. doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 stycznia 2017 r. W 11 stycznia 2017 r. wpłynęło do tut. Sądu , nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 9 stycznia 2017 r., zażalenie na wyżej wskazane postanowienie Sądu oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podano, że strona uchybiła wskazanemu terminowi bez swojej winy z uwagi na niezawiniony błąd w zakresie obiegu dokumentów w kancelarii pełnomocnika strony. Pełnomocnik przygotował odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wraz ze stosownymi dokumentami w zakreślonym przez Sąd terminie, jednakże z uwagi na błąd osoby zajmującej się w kancelarii obiegiem dokumentów, pismo zostało nadane dzień po upływie siedmiodniowego terminu. Pełnomocnik stosowanie pouczył osobę zatrudnioną na stanowisku asystentki adwokata, że termin do wysłania pisma do Sądu upływa w dniu 8 grudnia 2016 r. Asystentka popełniła wskazany błąd z uwagi na problemy zdrowotne, które zataiła przed pełnomocnikiem strony i o których dowiedział się dopiero w dniu otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Wskazano, że choroba asystentki ma charakter przewlekły i wiąże się z zaburzeniami [...], [...] i ogólnym złym samopoczuciem. Zatem jako przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik wskazał omyłkę doświadczonego pełnomocnika, któremu w terminie została przekazana informacja o konieczności nadania pisma do Sądu. Do wniosku dołączono m.in. odpis skargi wniesionej w niniejszej sprawie, oświadczenie asystentki pełnomocnika skarżącej oraz dokumentację medyczną dotyczącą jej osoby, a także informację o zażywanych przez nią lekach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 9 stycznia 2017 r . uznać należy za wniesiony w terminie, nie jest on jednakże zasadny. Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl z kolei z treścią art. 87 § 2 P.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – w tym przypadku do uzupełnienia braków formalnych skargi. Strona musi zatem uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Niezawinione uchybienie terminu ma miejsce wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W orzecznictwie ugruntowane jest także stanowisko, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Nie chodzi przy tym wyłącznie o teoretyczne zabezpieczenie "modelowego" zorganizowania, ale o praktyczną ochronę mandantów profesjonalnego pełnomocnika od zaniedbań jego pracowników czy praktykantów- Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (vide: postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1223/16). W niniejszej sprawie, pełnomocnik miał świadomość, że merytoryczne rozpoznanie skargi zależy od terminowego uzupełnienia braków formalnych skargi. Profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był trzymać pieczę przez skontrolowanie dokonanych przez pracownika czynności nad prawidłowością nadania przesyłki, celem uzupełnienia braków formalnych skargi. Adwokat prowadzący kancelarię, będący profesjonalnym, fachowym pełnomocnikiem powinien w sposób właściwy i odpowiedni zorganizować pracę swojej kancelarii i zasady jej funkcjonowania, także w kwestii tak istotnej, jak wysyłanie korespondencji z zachowaniem terminów. Trudno zatem jest zaaprobować stanowisko pełnomocnika procesowego strony, wskazujące na to, nie był w stanie przewidzieć zaniedbania doświadczonego pracownika, bowiem nie wiedział o jego problemach zdrowotnych. Należy uznać, że jako brak winy nie może zostać zakwalifikowana nieuwaga bądź zaniedbanie leżące nie tylko bezpośrednio po stronie skarżącej, bądź reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika, ale także zaniedbanie osoby, którą pełnomocnik posłużył się przy dokonywaniu czynności. Podkreślenia również wymaga, że wina w działaniu pracownika kancelarii nie była przez pełnomocnika skarżącego kwestionowana. Powody omyłki pracownika kancelarii w wysyłce przesyłki zawierającej dokumenty stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi pozostają bez wpływu na winę pełnomocnika, który w sferze skutków procesowych ponosi odpowiedzialność za uchybienia pracownika. Przyczyny uchybienia terminu na jakie powołuje się pełnomocnik skarżącej, wskazują zatem na nie dołożenie przez niego należytej staranności, samo uchybienie było więc przez niego zawinione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.