I SA/Gl 1440/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ) po rozpatrzeniu odwołania pana J.T. od decyzji Prezydenta Miasta G. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwała Rady Miejskiej w G. Nr XXV/652/2004 z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta G. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej wcześniej ustawy wskazując, że jej nowelizacja z dnia 30 grudnia 2002 r. wprowadziła zasadę, że najemcy oraz dzierżawcy nieruchomości, a zatem posiadacze zależni w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego, oprócz dotychczasowego czynszu są również zobowiązani opłacać podatek od nieruchomości. Organ odwoławczy ustalił, że pan J. T. zawarł z Gminą G. imieniem której występował "A" w G. umowę najmu z dnia [...] 1994 r. mającą za przedmiot garaż położony w G. Stosunek najmu zawarty został między Miastem G. i najemcą panem J. T. co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy powoduje, że najemca stał się podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadania na podstawie umowy najmu garażu stanowiącego własność Miasta G. jako jednostki samorządu terytorialnego. W wyniku wskazanych zmian w stanie prawnym pan J. T. niezależnie od należności z tytułu czynszu najmu został obciążony podatkiem od nieruchomości. W tym stanie rzeczy stracił, zdaniem organu odwoławczego, na aktualności podnoszony przez podatnika zarzut naruszenia w decyzji podatkowej art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy oraz art. 336 k.c., gdyż podstawą ustalenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego było to, że podatnik jest właśnie posiadaczem zależnym garażu a nie jego posiadaczem samoistnym. Dlatego organ odwoławczy nie badał czy podatnik jest posiadaczem samoistnym. Organ ten wskazał również, iż bez znaczenia dla oceny prawidłowości wymiaru przedmiotowego podatku za 2005 r. jest okoliczność nieotrzymania przez podatnika decyzji ustalającej jego wymiar za 2004 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan J. T. domagał się uchylenia powyższej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości garażu położonego w G., którego jest najemcą na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] 1994 r. z Gminą G. imieniem której występował "A" w G. oraz naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 336 k.c. przez błędne przyjęcie, że najemca garażu jest posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy i obowiązany jest oprócz miesięcznego czynszu najmu za najmowany garaż płacić jeszcze dodatkowo podatek od nieruchomości w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że jest rzeczą oczywistą, iż ten kto płaci podatek od nieruchomości jest jej właścicielem, albo posiadaczem samoistnym i nie ponosi miesięcznego czynszu najmu, a w konkretnym przypadku z tytułu najmu garażu, bowiem polskie prawo nie zna takiego przypadku, by właściciel płacił podatek od nieruchomości i czynsz od zajmowanych lokali. Umowa najmu jest umową cywilnoprawną, a jej status, który uregulowany jest w art. 659 k.c. i z istoty umowy najmu wynika jednocześnie, że wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony w zamian za zobowiązanie się najemcy do płacenia wynajmującemu umówionego czynszu. Istotnym składnikiem umowy najmu jest wyłącznie umówiony czynsz i do czasu jego określenia przez strony umowy, umowa najmu do skutku nie dochodzi. Skarżacy podkreślił, że istotne znaczenie w sprawie mają przepisy art. 336 k.c. i art. 659 § 1 k.c. Wyjaśnił, że zawartą umową najmu garażu zobowiązał się wobec wynajmującego do płacenia wyłącznie miesięcznego czynszu najmu w wysokości ustalonej przez wynajmującego i chybione jest stwierdzenie organu odwoławczego, że obowiązek podatku od nieruchomości wynika właśnie z zawartej umowy najmu, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy i to w stosunku do skarżącego, który nie jest posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 k.c., co również jest sprzeczne z art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy, która nakłada obowiązek podatkowy wyłącznie na posiadacza samoistnego, a takim nie jest skarżący. Skarżący stwierdził ponadto, że nie otrzymał decyzji o wymiarze podatku od przedmiotowej nieruchomości za 2004 r. i takiego podatku nie zapłacił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. podatnikami podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Natomiast przepis art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Poza sporem był ustalony w sprawie stan faktyczny, że skarżący w dniu [...] 1994 r. zawarł z Gminą G., w imieniu której występował ówczesny "A" w G., umowę najmu przedmiotowego garażu stanowiącego własność Gminy G. Umowa ta obowiązywała również w 2005 r. W tym czasie przedmiotowy garaż znajdował się już w administrowaniu i zarządzaniu innej osoby prawnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na podstawie umowy zawartej z jego właścicielem Gminą G. Posiadaczem garażu pozostawał skarżący. Tak ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, że na skarżącym jako posiadaczu garażu, którego faktyczne władztwo nad rzeczą wynikało z wyraźnej umowy najmu zawartej z właścicielem rzeczy będącym jednostką samorządu terytorialnego, ciąży obowiązek w podatku od posiadania przedmiotowego garażu. Skarżący nie wykazał bowiem by przedmiot opodatkowania znajdował się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży bowiem w pierwszej kolejności na jej posiadaczu samoistnym, a w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, na jej posiadaczu, jeżeli posiadanie wynika m.in. z umowy zawartej z właścicielem. Umowę taką może stanowić umowa najmu uregulowana przepisem art. 659 § 1 k.c. Skarżący nie kwestionował faktu zawarcia umowy najmu garażu ani tego, że garaż stanowi własność gminy. Sam twierdził, że posiadanie tego obiektu ma charakter zależny. Należy przy tym zauważyć, że samo zawarcie umowy najmu nie rodzi obowiązku podatkowego, gdyż czynność ta wywiera skutki wyłącznie w sferze stosunków cywilnoprawnych. Uprawnia najemcę do używania rzeczy i zobowiązuje do płacenia czynszu. Czynsz jest zapłatą za możność korzystania z rzeczy. Omawiany obowiązek podatkowy wynika natomiast z faktu posiadania przedmiotu tej umowy przez uprawniony do tego podmiot, w tym przypadku najemcę. Obowiązek zapłaty czynszu, na mocy umowy najmu zawartej z gminą, w żadnym razie nie wyłącza obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktu posiadania przedmiotu tej umowy, o ile posiadanie to podlega opodatkowaniu a przedmiot umowy kwalifikowany jako nieruchomość albo obiekt budowlany – w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi własność gminy i jest w posiadaniu najemcy. Wynika to z faktu, iż zobowiązanie do płacenia czynszu najmu stanowi świadczenie cywilnoprawne, a zobowiązanie do płacenia podatku jest świadczeniem publicznoprawnym. Czynsz i podatek to pojęcia odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych i prawnych, regulowanych odrębnymi przepisami prawa, które wolą ustawodawcy istnieją obok siebie, nie wykluczające się wzajemnie w przypadku opisanym w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd w składzie orzekającym zgadza się z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt III SA 2425/03 zgodnie z którym najemca garażu wybudowanego na gruncie stanowiącym własność jednostki samorządu terytorialnego jest posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 336 k.c. i ciąży na nim z tego tytułu obowiązek w podatku od wierzytelności ( POP 2005/4/108). Skoro podatnik sam twierdził, że jest posiadaczem zależnym przedmiotowego garażu przy czym posiadanie to wypełnia warunki określone w cytowanym wyżej przepisie, to tym samym ciąży na nim obowiązek podatkowy wskazany w ustawie o podatkach i opłatach lokalowych. Dlatego też Sąd stwierdził, że organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe i rozstrzygając sprawy nie naruszyłby przepisów prawa procesowego czy materialnego, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tym samym uznając skargę za nie zasługującą na uwzględnienie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. Sąd nie odniósł się do zarzutu braku doręczenia decyzji podatkowej za 2004 r. gdyż kwestia ta nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.