I SA/Gl 1446/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-15

Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Eugeniusz Christ, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie, które nie uznało zarzutów zobowiązanego dotyczących nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, mimo przedstawienia przez zobowiązanego dowodów potwierdzających jego uprawnienie do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał skutecznie, że zgłosił uprawnienie do zwolnienia z opłat abonamentowych w odpowiednim terminie i w sposób wymagany przez przepisy. Brak dowodów na takie zgłoszenie, w połączeniu z dokumentacją wskazującą na istniejące zaległości i wysyłane upomnienia, uzasadniał utrzymanie w mocy postanowienia odrzucającego zarzuty. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie istnienia uprawnienia do zwolnienia spoczywał na skarżącym, a samo posiadanie dokumentów potwierdzających niezdolność do pracy nie jest wystarczające do zwolnienia z obowiązku, jeśli nie dopełniono formalności zgłoszenia.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. wniósł skargę na postanowienie utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie odrzucające jego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych. Skarżący twierdził, że od 1995 r. jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i powiadomił o tym Pocztę Polską 18 lat temu, co powinno zwalniać go z opłat. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na brak dowodów zgłoszenia uprawnienia do zwolnienia oraz na istniejące zaległości i wysyłane upomnienia. Skarżący zarzucił m.in. brak uznania jego prawa do zwolnienia, niezgodną rejestrację odbiornika oraz przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...][...][...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015), dalej ustawa egzekucyjna, w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U.2005.85.728 ze zm.), dalej również ustawa o abonamencie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.), dalej k.p.a., w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy egzekucyjnej, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez pana W. K. (K.), dalej strona lub zobowiązany, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., dalej organ, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że istota zażalenia koncentruje się wokół prawa do zwolnienia z opłat abonamentu rtv, gdyż strona kwestionowała obowiązek realizacji tych opłat wskazując na zgłoszenie w urzędzie pocztowym uprawnień do zwolnienia z nich z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, przy czym uprawnienia te zostały zgłoszone 18 lat temu. W tej kwestii organ zauważył, że uprawnienia z tego tytułu można było nabyć dopiero z dniem 1 marca 2010 r. Wyjaśnił, że przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o abonamencie, zaś stosownie do jej art. 7 ust. 3 do opłat abonamentowych stosuje się przepisy ustawy egzekucyjnej w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Tym samym rejestracja takiego odbiornika, a następnie opłacanie abonamentu wynika z mocy przepisów ustawy o abonamencie. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy stwierdzając, że każdy kto posiada wymienione tam odbiorniki, zobowiązany jest je zarejestrować i opłacać abonament, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony. Następnie organ podniósł, że w skarżonym postanowieniu poinformowano stronę, że osoby uprawnione do korzystania ze zwolnienia od spornych opłat obowiązane są zgłosić w urzędzie pocztowym zmianę stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, w terminie 14 dni od dnia, w którym zmiana taka nastąpiła, zaś samo zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez uprawnionego w urzędzie pocztowym (we wskazanym terminie). Stwierdził, że postępowanie w sprawie nie doprowadziło do uznania, że strona dokonała skutecznie formalności zwolnienia z opłat, bowiem wierzyciel nie posiada dokumentu, dowodu potwierdzającego dopełnienie tej formalności, przy czym ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał na stronie. Organ podniósł, że zaprzestanie wnoszenia spornych opłat i niedopełnienie formalności we właściwym okresie powoduje, że zobowiązany posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczenia opłat, co powoduje konieczność uregulowania zaległych opłat wraz z odsetkami za zwłokę. Organ przytoczył treść art. 59 § 1, § 2 i § 3 ustawy egzekucyjnej podkreślając, że zobowiązany złożył wniosek do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w W. (bez podania czego ten wniosek dotyczył), zaś z informacji tego organu wynika, że poproszono stronę o uzupełnienie dokumentacji, przy czym na dzień sporządzenia tego pisma nie było żadnej odpowiedzi ze strony zobowiązanego. Organ stwierdził, że z posiadanych przez wierzyciela dokumentów nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan W. K. zarzucił: - brak uznania posiadanego prawa do zwolnienia z opłat abonamentu poprzez nieuznanie zaświadczenia z dnia 9 maja 2013 r. wydanego przez ZUS Oddział w C. wskazującego, iż od 1 marca 1995 r. skarżący jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jak również orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C., - niezgodne z postanowieniami "Rozporządzenia Ministra Transportu" z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonanie przez Pocztę Polską rejestracji odbiornika, - brak "przejrzystości", przewlekłość i brak udzielenia równego dostępu stronie w prowadzonym postępowaniu. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że w 1995 r. przekazał stosowną informację Poczcie Polskiej dotyczącą posiadanego prawa do przyznanej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wskazał na czas jaki upłynął od dnia przekazania tej informacji do momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz brak odpowiedzi na pytanie co było przyczyną takiego postępowania, przy czym przez te lata wierzyciel nie informował skarżącego o powstałych nieścisłościach. Podkreślił, że operator publiczny zaniedbał nadany przez Ministra obowiązek i nie poinformował strony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Powyższe spowodowało, że strona została pozbawiona wszelkich środków odwoławczych, jak również uniemożliwiono jej odniesienie się do stawianych zarzutów. Do skargi dołączono m. in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zobowiązanego z dnia [...], w którym zaliczono zobowiązanego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, datując go od 24 sierpnia 2009 r. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny pismem z dnia 28 maja 2013 r. przesłał wierzycielowi pismo zobowiązanego z dnia 10 maja 2013 r., które zostało potraktowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...], o określonych numerach, celem zajęcia stanowiska. Pismo uznane przez organ egzekucyjny za zawierające zarzuty wpłynęło do tego organu za pośrednictwem Poczty w dniu 15 maja 2013 r., tego samego dnia doręczono zobowiązanemu odpisy (kopie) spornych tytułów wykonawczych. Pismo strony z dnia 10 maja 2013 r. adresowane było do trzech podmiotów Biura Krajowego Rady Radiofonii i Telewizji, wierzyciela i organu egzekucyjnego. Z jego treści wynikało, że przed 18 laty zobowiązany dokonał zgłoszenia o jego prawach do "darmowej telewizji", że nie otrzymał tytułu wykonawczego, a o zajęciu dowiedział się bezpośrednio od pracownika organu egzekucyjnego. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wnioskiem zobowiązanego o umorzenie zaległości w przedmiotowych opłatach. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne. W kolejnym piśmie z dnia 25 czerwca 2013 r. kierowanym do trzech podmiotów (jak pismo z dnia 10 maja 2013 r.) zobowiązany wniósł m. in. o anulowanie wystawionych bezpodstawnie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego w jego sprawie. Podobny wniosek zobowiązany złożył w piśmie z dnia 14 października 2013 r., ponownie podnosząc, że w 1995 r. przekazał wierzycielowi informację dotyczącą jego prawa do przyznanej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz, że nie został w jakikolwiek sposób poinformowany o przedmiotowym postępowaniu (egzekucji). W postanowieniu z dnia [...] wierzyciel działając na podstawie art. 34 ustawy egzekucyjnej uznał za niezasadny zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych stwierdzając, że nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o zgłoszeniu przez zobowiązanego w urzędzie pocztowym uprawnień do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentu rtv, a nadto, że Poczta Polska S.A. przesyłała na adres zobowiązanego zawiadomienia o istniejącym zadłużeniu w dniach 22 października 2008 r., 5 maja 2009 r. i 16 kwietnia 2010 r. jednak zobowiązany na zawiadomienia te nie reagował, co spowodowało skierowanie do niego z dnia 30 sierpnia 2012 r. upomnienia (doręczone 3 września 2012 r.), w którym wskazany został termin 7 dni do zapłaty należności z tytułu abonamentu. Brak realizacji zobowiązania z tytułu spornych opłat w terminie określonym w upomnieniu spowodował przekazanie do organu egzekucyjnego przedmiotowych tytułów wykonawczych z dnia [...], które zostały doręczone dnia 15 maja 2013 r. W aktach sprawy znajdują się dowody w postaci zawiadomienia zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiącego dowód zarejestrowania odbiornika RTV wygenerowane w dniu 31 lipca 2008 r., zaświadczenie Nr [...] z dnia 9 maja 2013 r. Oddziału ZUS w B. Inspektorat w C. stwierdzać uprawnienie zobowiązanego do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 marca 1995 r. (przyznane do 31 października 2013 r.). Z przedstawionego wyżej stanu sprawy wynika, że przedmiotowe tytuły wykonawcze organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu w dniu 15 maja 2013 r., a więc tego samego dnia, w którym wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo zobowiązanego datowane na dzień 10 maja 2013 r. w treści, którego zawarto zarzut dotyczący nieistnienia dochodzonego tymi tytułami obowiązku, gdyż według twierdzeń zobowiązanego dokonał zgłoszenia o swoich prawach do "darmowej telewizji". W kolejnym piśmie zobowiązany wyjaśnił, że uprawnienie to nabył w 1995 r., kiedy to przyznano mu rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, o czym 18 lat temu powiadomił Pocztę Polską. Oznacza to, że twierdzenie zobowiązanego o braku doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych było prawdziwe w dacie sporządzania przez niego pisma zawierającego m. in. wskazany wyżej zarzut. Jednakże w dniu jego wpływu do organu egzekucyjnego, organ ten tytuły te doręczył zobowiązanemu, a tym samym zarzut dotyczący tego braku przestał istnieć. Należy tu dodać, że w myśl art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia zarzutów, przy czym za datę takiego zgłoszenia należy uznać datę wpływu pisma z zarzutami do organu egzekucyjnego, a nie datę nadania pisma zawierającego to żądanie, skoro datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej). Ponadto o zachowaniu lub nie przez zobowiązanego terminu z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej decyduje organ egzekucyjny, a nie wierzyciel wydający swoje stanowisko tylko w sprawie zarzutów. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują również na to, że postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu wydane zostały w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego niniejszej sprawy w związku z wnioskiem wierzyciela zgłoszonym z uwagi na toczące się odrębnie postępowanie przed innym organem (KRRiT) w sprawie umorzenia spornych należności, o co zobowiązany wnioskował także w piśmie zawierającym wskazany zarzut (z dnia 10 maja 2013 r.). Sąd stwierdza, że z uwagi na treść art. 56 – 58 oraz art. 34 (obecnie art. 35) ustawy egzekucyjnej zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie tamuje biegu postępowania w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postępowanie to jest prowadzone odrębnie, choć w ramach postępowania egzekucyjnego, zaś stanowisko wierzyciela uznające zarzuty za zasadne lub bezzasadne w istocie wpływa na dalszy bieg lub jego brak (umorzenie postępowania) prowadzonej egzekucji. Ponadto w myśl obowiązującego do dnia 20 listopada 2013 r. art. 34 § 3 ustawy egzekucyjnej jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela co oznaczało, iż postępowanie w sprawie takiego stanowiska było kontynuowane mimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd zauważa również, że organ w zaskarżonym postanowieniu odwołał się nie tylko do zgłoszonego zarzutu lecz również orzekł w sprawie nie będącej przedmiotem rozpoznania, bo w kwestii dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanek z art. 59 ustawy egzekucyjnej. Dywagacje organu na ten temat nie miały jednak żadnego znaczenia na wynik sprawy już choćby z tego powodu, że powołany przepis nie dopuszcza możliwości wydania przez wierzyciela postanowienia w sprawie wniosku zobowiązanego dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto postępowanie w sprawie zarzutów i postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego to dwie odrębne sprawy, które łączy tylko to, że uznając zarzuty za uzasadnione organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej (w jej brzmieniu do 20 listopada 2013 r.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 zdanie pierwsze ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia spornego obowiązku z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego z opłat abonamentowych i był tym stanowiskiem związany W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie. Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest aktualnie ustawa abonamentowa (o abonamencie). Wskazanie podstaw materialnoprawnych Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów - zamieszczonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normowało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342), dalej rozporządzenie, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej); ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu. Przechodząc do realiów sprawy przyjdzie wskazać, że formułując swój zarzut zobowiązany wywodził, że obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych nie istnieje, ponieważ od 1 marca 1995 r. jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, o czym jak twierdził powiadomił wierzyciela (Pocztę Polską) w czasie uzyskania tego prawa (18 lat temu). Zobowiązany nie przedstawił dowodu potwierdzającego fakt przekazania tej informacji w tamtym czasie wierzycielowi. Nie stwierdził, by złożył jakikolwiek dokument w tej sprawie, w tym odpowiadający treści zgłoszenia (pisemnie) i dotyczący tak powstałej zmiany w zakresie ciążącego na nim obowiązku. Składając zarzut zobowiązany nie wskazał na nieprawidłowości w sprawie rejestracji odbiornika, nie dowodził by nie otrzymał zawiadomienia datowanego na dzień [...] o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie w dokumentacji prowadzonej przez wierzyciela brak jest potwierdzenia zgłoszenia przedmiotowej zmiany, a strona – na której w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu - nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność. Natomiast fakt dokonania zgłoszenia uprawnienia do zwolnienia ze spornej opłaty nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w posiadaniu organu; nie został również udowodniony przez stronę. W takiej sytuacji brak było podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. W ocenie Sądu zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu zgłoszenia ustnie lub na piśmie w urzędzie pocztowym oświadczenia o zwolnieniu od opłat i dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, czego zobowiązany nie uczynił. Twierdzenie zobowiązanego o wskazanym zgłoszeniu w sytuacji, gdy to twierdzenie nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym nie mogło wywołać skutku w postaci uznania za udowodnione nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Natomiast z posiadanych przez Pocztę Polska dokumentów jednoznacznie wynika, że w kolejnych latach w tym 2008, 2009 i 2010 kierowano do zobowiązanego pisma informujące o istniejących zaległościach w spornych opłatach. Skarżący nie przeczył tej okoliczności. Oznacza to, że mógł on już kilka lat temu poinformować wierzyciela o istniejącym uprawnieniu do zwolnienia z opłat bądź też powiadomić wierzyciela o przyczynach braku uiszczenia tych opłat. Skoro skarżący nie uczynił tego w tamtym czasie to wierzyciel słusznie uznał, że do wskazanego przez zobowiązanego zgłoszenia uprawnienia nie doszło, zaś samo dysponowanie dokumentami wykazującymi uprawnienie do zwolnienia nie jest wystarczające. Należy przy tym zgodzić się ze stwierdzeniem wierzyciela, że uprawnienie, na które powołuje się skarżący (całkowita niezdolność do pracy) zaistniało w porządku prawnym dopiero z dniem 1 marca 2010 r. i wtedy też uprawnienie to wprowadzono do ustawy abonamentowej. Do tego czasu zwolnienie to dotyczyło osób całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji. Tym samym twierdzenie zobowiązanego o zgłoszeniu tej okoliczności dotyczącej wyłącznie całkowitej niezdolności do pracy w roku 1995 należało uznać za nieracjonalne, w szczególności w sytuacji, gdy dopiero rozporządzeniem z dnia 27 czerwca 2001 r. (Dz.U.2001.90.1015) po raz pierwszy wprowadzono zwolnienie od opłat abonamentowych dla osób całkowicie niezdolnych do pracy i niezdolnych do samodzielnej egzystencji (§ 4 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia), przy czym ubiegający się o zwolnienie z tego tytułu powinien dysponować dokumentami wydanymi w tym okresie np. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS (§5 pkt 3 rozporządzenia). Odniesienie się do argumentacji skarżącego dotyczącej obowiązku udokumentowania przez wierzyciela nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co nie stanowiło zarzutu i nie było przedmiotem postępowania w tej sprawie wymaga przywołania § 5 rozporządzenia – w celu zaakcentowania jego literalnego brzmienia. Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia ([...]), a zatem nadano je w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia, który to termin upływa w dniu 13 grudnia 2008 r. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1394/14). Należy tu jednak stwierdzić, że zarzut ten zgłoszony został dopiero w skardze, a więc po upływie wymaganego do tego terminu i już z tych przyczyn był bezpodstawny. Bezpodstawny był także zarzut skargi dotyczący braku udziału skarżącego w prowadzonym postępowaniu, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego, wierzyciel informował go o istniejących zaległościach w opłatach , a tym samym nieistnienia zwolnienia, a nadto skarżący nie został pozbawiony środków odwoławczych, o czym świadczy niniejsza sprawa i w każdym czasie mógł się odnieść do twierdzeń wierzyciela. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., a zatem skargę - w oparciu o art. 151 tej ustawy – oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło