I SA/Gl 1461/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-18
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykazała trudną sytuację osobistą, finansową i zdrowotną, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, osoba fizyczna, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W tym przypadku, biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącej, jej zadłużenie z tytułu stałych opłat oraz długotrwałą niepełnosprawność, uznano, że przesłanka ta została spełniona.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą ulg płatniczych. W ramach skargi złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację osobistą, finansową i zdrowotną. Przedłożyła dokumenty potwierdzające niskie dochody, zadłużenie, obciążenie nieruchomości hipoteką oraz długotrwałą chorobę. W przeszłości skarżąca uzyskiwała już częściowe zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi.
W skardze z dnia 1 grudnia 2015 r. A. B. zawarła między innymi wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Równocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 1 grudnia 2015 r.), w którym powieliła ww. zakres wniosku. W jego motywach wskazała na trudną sytuację osobistą i finansową. Również sytuacja zdrowotna nie rokuje poprawy, co - zdaniem skarżącej – potwierdza dołączone zaświadczenie lekarskie z 30 listopada 2015 r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca posiada dom mieszkalny obciążony hipoteką, która znacznie przewyższa jego wartość. Podobna sytuacja ma miejsca z należącym do niej budynkiem gospodarczym o wartości około 150 tys. zł, który jest przedmiotem sporu w tej sprawie. Zeznała dalej, że jej dochód stanowi kwota 591,37 zł. Do obciążeń zaliczyła niespłacony kredyt, należności z tytułu: zużycie wody (93 zł), zużycie energii elektrycznej (117,86 zł), wywozu nieczystości i ogrzewania (około 300 zł). Do skargi i wniosku dołączono szereg dokumentów, w tym: PIT-37 i PIT-11A za 2014 r. (dochód skarżącej wyniósł 7.757,14 zł i w całości stanowił świadczenie rentowe); zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że skarżąca jest pod stałym nadzorem przychodni lekarskiej; decyzję o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego w lutym 2014 r. z uwagi na długotrwałą chorobę i trudną sytuację zdrowotną – niepełnosprawność.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, A. B. nadesłała pismo procesowe z dnia 1 marca 2016 r., w którym oświadczyła, że mieszka samotnie, oraz że nikt nie partycypuje w kosztach utrzymania jej domu. Na tę okoliczność przedłożyła zaświadczenie, z którego wynika, że jest ona jedyną osobą zameldowaną w nieruchomości, którą zajmuje. Sąsiednia parcela jest natomiast zajmowana przez jej ojca, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z dokumentów dołączonych do ww. pisma wynika, że skarżąca posiada zaległości z tytułu: rachunków za dostawę energii (495,91 zł, stan na 19 stycznia 2016 r.), należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami (200,60 zł, stan na 31 października 2015 r.). Miesięczny dochód skarżącej stanowi kwota 422,59 zł netto, a w skali roku 2015 była to kwota 8.047,56 zł brutto.
Trzeba w tym miejscu odnotować, że mocą postanowienia z dnia 16 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1135/13 zwolniono skarżącą do kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Tożsame rozstrzygnięcie zapadło w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1499/13. W obu przypadkach zwrócono uwagę na skomplikowaną sytuację zdrowotną skarżącej, akcentując jednak pewne nieścisłości, co w konsekwencji doprowadziło do jedynie częściowego uwzględnienia tamtych wniosków.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należy jednoznacznie oznaczyć zakres wniosku skarżącej. Wypada zaakcentować, że formułując go w skardze, A. B. wyraźnie wskazała, że ubiega się o "zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi." Przyjęto, iż zakresu tego nie zmienił sposób wypełnienia druku PPF, w którym skarżąca – co prawda – zakreśliła pozycję "zwolnienie od kosztów sądowych", niemniej jednak w uzasadnieniu wniosku (rubryka nr 5) ponownie nadmieniła, że ubiega się o zwolnienie od "obowiązku opłacenia niniejszej skargi". Ostatecznie przyjęto więc, że skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Taki zakres wniosku jest dopuszczalny w świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym może mieć miejsce w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na gruncie zastanego tutaj stanu faktycznego należy stwierdzić, że w przypadku skarżącej spełniona została przesłanka ww. prawa pomocy. Uznano bowiem, że skarżąca nie będzie w stanie uiścić wpisu sądowego do skargi w sytuacji, gdy ten jest wyższy od uzyskiwanych przez nią dochodów. Ów dochód nie pozwala także skarżącej na zbilansowanie ponoszonych przez nią wydatków, co powoduje, że rośnie jej zadłużenie z tytułu stałych opłat, w tym za energię i gospodarowanie odpadami.
Zrodziły się w tej sprawie pewne wątpliwości m.in. co do braku wsparcia dla skarżącej ze strony jej rodziny, w szczególności ojca. Nie mniej jednak, mając na uwadze długotrwałą niepełnosprawność skarżącej i jej dochód oraz to, że wyjaśnienie ww. wątpliwości obszernie wkroczyłoby w materię tej sprawy, która zastrzeżona jest dla kognicji Sądu rozpoznającego skargę, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło