I SA/Gl 1465/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 września 2022 r. nr SKO.4105.582.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r. oddala skargę. 1. M. M. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) z 12 września 2022 r. nr SKO.4105.582.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r. 2. Stan sprawy. 2.1. W dniu 3 lutego 2022 r. Wójt Gminy D. (dalej: organ pierwszej instancji) wydał decyzję, w której ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego od nieruchomości położonych w gminie D., w miejscowości O. za rok 2022 w kwocie 11.679,00 zł. W powyższym orzeczeniu pouczono stronę o możliwości odwołania się do organu drugiej instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. 2.2. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którego wniesienie z uchybieniem terminu, organ odwoławczy stwierdził postanowieniem z dnia 22 lipca 2022 r. Z kolei postanowieniem z dnia 12 września 2022 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 25 lutego 2022 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru na wyciągu z listy potwierdzeń odbioru. Na liście widnieje numer podatnika zawarty w decyzji i podpis odbiorcy, oznacza to zatem, iż decyzja została odebrana w powyższym terminie. Ostatnim dniem terminu w jakim odwołanie mogło być prawidłowo złożone był dzień 11 marca 2022 r. Odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone w siedzibie organu podatkowego w dniu 14 marca 2022 r. (data ta została również wpisana w prawym górnym rogu odwołania jako data jego sporządzenia). Dnia 26 sierpnia 2022 r. do Kolegium wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Wójta Gminy D. w dniu 3 lutego 2022 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 w wysokości 11.679,00 zł. We wniosku wskazano, że data odbioru decyzji nastąpiła w dniu 28 lutego 2022 r., a nie jak wskazuje organ podatkowy w dniu 25 lutego 2022 r. Dalej wyjaśniono, iż stosowne zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zostało w tej sprawie złożone do Prokuratury Rejonowej w M., gdyż decyzja została doręczona przez E. H. - sołtysa wsi w obecności trzech świadków: M. M., M. K. oraz M. O. we wskazanej powyżej dacie. Skarżący wskazał, że twierdzenia Gminy D., iż data odbioru pisma to dzień 25 lutego 2022 r. są nieprawdziwe. Dodatkowo skarżący stwierdził, że sołtys E. H. wpisała wsteczną datę odbioru decyzji, o czym ma świadczyć inny charakter pisma, a sam złożył jedynie podpis pod otrzymaną decyzją. Dalej Kolegium wskazało, że instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z powołanych regulacji wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania oraz dopełniła czynności, dla której termin jest przewidziany, tj. złożyła odwołanie od decyzji. Zdaniem Kolegium problem koncentruje się wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, nagła choroba, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, poważny wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący zakwestionował datę doręczenia decyzji, twierdząc że data 25 lutego 2022 r. została sfałszowana przez doręczającą mu decyzję sołtys wsi. Zdaniem wnioskodawcy okoliczność ta została uwiarygodniona poprzez złożenie do Prokuratury Rejonowej w M. zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa sfałszowania daty doręczenia decyzji podatkowej. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów potwierdzających w jaki sposób zakończyło się zainicjowane przez niego, powyższym zawiadomieniem postępowanie. Tym samym stwierdzono, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. 3.1. Powyższe postanowienie wydane przez organ odwoławczy zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu naruszenie art. 162 o.p. poprzez nie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że data odbioru decyzji nastąpiła w dniu 28 lutego 2022 r., a nie jak wskazuje Gmina w dniu 25 lutego 2022 r. Stosowne zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zostało w tej sprawie złożone do Prokuratury Rejonowej w M., gdyż przedmiotowa decyzja została doręczona przez osobę E. H. - sołtysa wsi w obecności 3 świadków: M. M., M. K. oraz M. O., we wskazanej właśnie dacie. Twierdzenia, iż data odbioru pisma to dzień 25 luty 2022 r. jest nieprawdziwe. Wskazana powyżej osoba, przekazując w imieniu Gminy przedmiotowe pismo w dniu 28 lutego 2022 r. dostarczyła je wskazując datę odbioru na dzień 25 lutego 2022 r. Przedmiotowa sprawa toczy się aktualnie przed Sądem Rejonowym w M., gdzie została zaskarżona decyzja Prokuratury odnośnie odmowy wszczęcia dochodzenia. Termin rozpatrzenia sprawy został wyznaczony na dzień 24 października 2022 r. i będzie rozpatrywany pod sygnaturą [...]. Przedmiotowe postępowanie zażaleniowe się nie zakończyło, więc skarżący nie mógł przedstawić na to żadnych dowodów. Organ winien posiadać taką wiedzę, iż zażalenie związane z odmową wszczęcia dochodzenia rozpatruje Sąd Rejonowy i dopiero orzeczenie oddalające zażalenie lub uwzględniające i przekazujące do ponownego rozpoznania powoduje, iż strona skarżąca może przedstawić stosowny dokument. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co do odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji określającej kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. 5. Wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie o uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy rozstrzyga mocą odrębnego postanowienia. Zatem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym to dwa odrębne zagadnienia, odrębnie rozstrzygane, ale niewątpliwie powiązane ze sobą w tym znaczeniu, że nie można przywrócić terminu, któremu strona postępowania podatkowego nie uchybiła. W postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia decyzji, albowiem wniosek o przywrócenie terminu można uzasadniać jedynie brakiem zawinienia w jego dochowaniu przy jednoczesnym skutecznym doręczeniu tej decyzji. Stwierdzenie, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji w danym dniu oznacza, że w tym dniu nie rozpoczął bieg termin do wniesienia od niej odwołania, a zatem nie można było terminowi temu uchybić. W rozpoznawanej sprawie skarga w głównej mierze powołuje się na okoliczność braku prawidłowego, a tym samym skutecznego, doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji w dniu 25 lutego 2022 r. Na te same okoliczności powoływała się strona w skardze na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, rozpoznanej w sprawie I SA/Gl 1166/22. Zatem, skoro skarżący kwestionując odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podnosi zarzuty kwestionujące skuteczność doręczenia zaskarżonej odwołaniem decyzji w dniu 25 lutego 2022 r., argumenty skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie należy uznać za bezzasadne. Tym bardziej, że w skardze trudno doszukać się zarzutu naruszenia art. 162 o.p., a to właśnie ten przepis legł u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Z treści skargi wynika, że skarżący nie uchybił terminu do wniesienia odwołania. Jego zdaniem decyzja organu pierwszej instancji została mu doręczona później niż to wynika z potwierdzenia odbioru, tj. w dniu 28 lutego 2022 r. Zatem w ocenie skarżącego nie uchybił on terminowi do wniesienia odwołania, albowiem wniósł je w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji organu pierwszej instancji, tj. w dniu 14 marca 2022 r. Powyższe okoliczności skarżący może podnosić (i to też uczynił) kwestionując postanowienie wydane w trybie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Natomiast Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że w tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazane bowiem przez niego okoliczności, nie mogą stanowić przyczyny uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. 6. Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) oddalił skargę.