I SA/Gl 1467/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, , , po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Pismem procesowym z dnia "[...]" skarżąca spółka zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia "[...]" o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W dniu "[...]", odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tych ramach wnioskująca odnotowała, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Spółce zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Dodatkowo podkreśliła, że całe mienie nieruchome i ruchome zostało zajęte w toku postępowań egzekucyjnych stanowi i obecnie przedmiot licytacji. W ocenie Spółki działania organów skarbowych uniemożliwiają odzyskanie podatku od towarów i usług, a w konsekwencji doprowadziły do znacznych strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. W rubryce nr 6 wniosku (wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych) wpisano sumę "[...]" zł, zaś w rubryce nr 7 (wartość środków trwałych wnioskodawcy)– "[...]" zł. Wskazano nadto, że w ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości "[...]" zł. Pismem z dnia "[...]" referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności raportów kasowych za okres od maja do sierpnia "[...]" r.; deklaracji na podatek od towarów i usług za okres od maja do lipca "[...]" r.; wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, zwłaszcza w Banku S. i w Banku M., obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne, tj. wystawione po otrzymaniu wezwania, zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez banki lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; ostatniej ewidencji środków trwałych; aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą, a zwłaszcza tych, na których posadowione są stacje paliw oraz kompleks biurowo-hotelowy; dokumentów wskazujących na obecny stan prowadzonych w stosunku do skarżącej licytacji. W odpowiedzi na cytowane wyżej wezwanie skarżąca nadesłała pismo z dnia "[...]", w którym jej prezes oświadczył w szczególności, że "nie może przedstawić aktualnej ewidencji środków trwałych z uwagi na fakt, iż jej oryginał został z naruszeniem prawa ukradziony przez zorganizowaną grupę przestępczą z "[...]" w czasie przeszukania siedziby skarżącej w dniu "[...]"roku i pomimo złożenia szeregu skarg i doniesień do Prokuratury skarżąca nie wie gdzie te dokumenty się znajdują." Podniesiono nadto, że brak środków na poniesienie kosztów sądowych dokumentuje "najbardziej wiarygodny dokument" w postaci kolejnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji– z dnia "[...]". Wnioskodawczyni wyeksponowała fakt, iż w kilku sprawach przed Sądem zwolniono ją od kosztów sądowych, prezentując kopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1465/06. Oświadczono nadto, że skarżąca nie otrzymuje już wyciągów od banków w związku z tym nie posiada wyciągów za ostatnie trzy miesiące. Dodano, że "prawdopodobnie rachunki zostały zlikwidowane." W treść pisma skarżącej z dnia "[...]" wkomponowano nadto: odpis z księgi wieczystej nr "[...]" (B., ul. "[...]") ze stanem na dzień "[...]" wraz ze zdjęciami części zabudowanej tej nieruchomości pochodzącymi z roku "[...]" i aktualnymi, zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej nr "[...]". Do pisma z dnia "[...]"dołączono m. in. odpisy: raportów kasowych za okres od maja do sierpnia "[...]" r. (wykazano w nich obroty, w tym przychody w łącznej wysokości "[...]"zł oraz rozchody w łącznej kwocie "[...]"zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od maja "[...]" r. do lipca "[...]" r. Skarżąca nadesłała nadto postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. z dnia "[...]"na mocy którego przyznano rzeczoznawcy majątkowemu wynagrodzenie za sporządzenie opinii niezbędnej dla sporządzenia opisu i oszacowania nieruchomości o nr "[...]". Dodatkowo przedłożono zawiadomienie z dnia "[...]"o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty długu dotyczące nieruchomości o nr "[...]". Postanowieniem z dnia 28 września 2007r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W terminowo złożonym sprzeciwie od tego orzeczenia, skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zwolnienie z wnioskowanych kosztów sądowych. Wskazała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, która zablokowana została przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych. Nadto oświadczyła, iż aktualnie funkcjonuje jedynie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Dalej zwróciła uwagę na postanowienie Komornika z dnia "[...]"o umorzeniu postępowania wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Wskazała też, iż w sześciu sprawach toczących się przed tut. Sądem na podstawie tych samych dowodów i argumentów uznano jej wnioski i zwolniono ją z obowiązku uiszczenia wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. W świetle wyżej wskazanych ustaleń faktycznych stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonywujący, iż nie posiada możliwości sfinansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania zamykają się w kwocie "[...]"zł tytułem wpisu od zażalenia tym bardziej, iż wpis od skargi w wysokości "[...]"zł został przez skarżącą uiszczony niezwłocznie po wezwaniu Sądu. Nadto, skarżąca wielokrotnie w licznych postępowaniach przed Sądem wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, lecz jej wnioski, poza kilkoma przypadkami, nie były uwzględniane, w wyniku czego wpłacała ona należne opłaty. Chociażby w niniejszej sprawie skarżąca uiściła wpis sądowy od zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu w wysokości "[...]" zł, po odmowie zwolnienia jej przez Sąd od kosztów sądowych, także w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1834/05, w której postanowieniem z dnia 27 lutego 2006 r., oddalono wniosek skarżącej, a po oddaleniu zażalenia na to postanowienie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt I FZ 142/06) uiszczony został należny wpis w kwocie "[...]" zł. Wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego może być przyznane osobie prawnej gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art.246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 245 § 4 p.p.s.a. wnioskowane częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej lub określonej kwotowo ich części. Zastosowanie więc prawa pomocy, jako wyjątku od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, może nastąpić jedynie wtedy gdy wystąpi o to strona z formalnym wnioskiem i wykaże istnienie określonych ustawą okoliczności. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 120. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. W tym też kontekście przyjąć należy, że rozstrzygnięcie wniosku zależało od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.319). Strona jest więc zobowiązana do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych niezbędnych do dokonania oceny jej stanu majątkowego oraz udokumentowania tych okoliczności, które wskazują, iż bez otrzymania prawa pomocy wnioskodawca pozbawiony byłby możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe (art. 255 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uczyniła zadość opisanemu wyżej wymogowi, nie dokonała tego również w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, w szczególności nie przedstawiono aktualnych wykazów i wyciągów z rachunków skarżącej, ani zaświadczenia o zajęciu tych rachunków. Ograniczono się tylko do nadesłania tych samych dokumentów, które zostały już wcześniej przedstawione i które okazały się niewystarczające dla uwzględnienia wniosku. Kwestii tych nie wyjaśniają też, przedłożone uprzednio kopie zajęć rachunków pochodzące z "[...]" r. i nie pozwalające ustalić sytuacji na rachunkach, w tym stwierdzić, czy ich zajęcie jest nadal aktualne. Podnieść przy tym trzeba, iż w innej sprawie toczącej się przed tut. Sądem (I SA/Gl 1500/06) uściślono, iż pod pojęciem aktualnych wyciągów czy zaświadczeń należy rozumieć dokumenty wystawione po dacie otrzymania wezwania. Odnosząc się do tej części wezwania jedynie oświadczono w piśmie z dnia "[...]" że "prawdopodobnie rachunki zostały zlikwidowane." Niezależnie od powyższego należy wziąć pod uwagę, że skarżąca niewątpliwie ma poważne problemy finansowe, na co wskazuje m. in. skala prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych, w tym fakt przymusowej licytacji należącego do niej majątku. Jednym z przejawów tych problemów jest postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej z powodu bezskuteczności egzekucji. Zaznaczyć jednakże należy, iż dowód ten nie może być rozpatrywany w oderwaniu od innych okoliczności sprawy. Niewątpliwie, bowiem skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie, prowadząc działalność, w trakcie której uzyskuje przychody, na co zwracano zresztą uwagę w licznych postępowaniach, jakie toczyły się w przedmiocie składanych przez nią wniosków o przyznanie prawa pomocy – w szczególności uczynił tak Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając jej zażalenia na postanowienia odmawiające prawa pomocy (por. postanowienia z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt I FZ 142/06, a nadto I FZ 113/06 i I FZ 128/06 i z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 651/06). Wynika to z przedłożonych przez nią dokumentów podatkowych oraz finansowych, w tym ze znajdującego się np. w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 1500/06 sprawozdania finansowego za "[...]". Wobec powyższego stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt.2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.