I SA/Gl 1469/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-06-08

Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Paweł Kornacki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynku do celów podatku od nieruchomości, czy też powinien opierać się wyłącznie na zapisach ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie powinien samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynku do celów podatku od nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej. W przypadku braku takich danych, organ jest zobowiązany do ustalenia charakteru budynku, w tym poprzez powołanie biegłego. Samowolne ustalenie funkcji budynku przez organ, bez oparcia na obiektywnych dowodach, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję o odmowie zmiany decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2014 r. dla skarżącego. Sporna była kwalifikacja jednego z budynków jako mieszkalnego, podczas gdy organ podatkowy traktował go jako budynek gospodarczy. Skarżący twierdził, że budynek został zaadaptowany na cele mieszkalne, co zostało zgłoszone organowi. Organy podatkowe opierały się na braku formalnej zmiany w ewidencji gruntów i budynków oraz na stwierdzeniu braku zmiany sposobu użytkowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Paweł Kornacki,, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania p. A. M. (dalej także: strona, podatnik) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło zmiany decyzji tegoż organu z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...] ustalającą p. A. i A. M. podatek od nieruchomości na 2014 r. w kwocie [...] zł. Dalej podano, że w odwołaniu podatnik podniósł, że stanowisko Kolegium dotyczące uzyskania zmiany kwalifikacji budynku od organu właściwego w sprawie pozwoleń na budowę jest "nierozumne", gdyż pozwolenia na budowę uzyskał z Urzędu Gminy N. i właśnie ten właściwy organ zawiadomił stosowną informacją z dnia 23 lipca 2014 r. W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 254 § 1 O.p. decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. W rozpatrywanej sprawie podatnik pismem z dnia 23 lipca 2014 r. poinformował Wójta Gminy N., że budynek gospodarczy w jego posesji został zaadaptowany i jest od lipca 2014 r. budynkiem mieszkalnym. W dniu 4 grudnia 2014 r. organ przeprowadził oględziny nieruchomości, w trakcie których ustalił, że sporny budynek posiada 5 okien, centralne ogrzewanie, niezależną instalację elektryczną i wodociągową, natrysk i umywalkę, co potwierdza dokumentacja zdjęciowa. W oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy Kolegium stwierdziło, że brak podstaw do zmiany decyzji i opodatkowania budynku gospodarczego o powierzchni 91,32 m 2 od lipca 2014 r. jako budynku mieszkalnego. Z akt nie wynika, aby nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Wstawienie do tego budynku łóżka, stołu i lampy nie przesądza bowiem jeszcze o mieszkalnym charakterze tego budynku. Kolegium wskazało także, iż z treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 2 lipca 2015 r. wynika, że na terenie nieruchomości położonej w N., przy ul. [...] znajdują się dwa budynki - jeden mieszkalny i drugi gospodarczo-garażowy. Oba budynki użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem, nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania któregokolwiek z budynków. Dopiero dokonanie skutecznej, zgodnej z prawem budowlanym zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego może być podstawą do uznania tego budynku za budynek mieszkalny. Dalej zacytowano art. 21 ust. 1. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z pisma Starosty R. z dnia 14 lipca 2015 r. wynika, że budynki na działkach numer [...] i [...] stanowiących własność podatników zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym na podstawie wniosku właściciela i wykazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej. Operat geodezyjny wykonany został przez uprawnionego geodetę i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 24 marca 2015 r. W ramach tego opracowania zostały sporządzone między innymi arkusze danych ewidencyjnych budynków, w których wykazano, że oba budynki na przedmiotowych działkach są budynkami mieszkalnymi. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że dopiero z tym dniem możemy mieć do czynienia ze zmianą kwalifikacji budynku niemieszkalnego na budynek mieszkalny, o ile nie zostaną przywrócone w ewidencji gruntów i budynków poprzednie zapisy. Pismem z dnia 19 października 2015 r. nr [...] Starosta R. zawiadomił bowiem o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przywrócenia zapisów w operacie gruntów i budynków odnośnie funkcji użytkowej budynku znajdującego się na działce [...] km.2 obręb N.z budynku mieszkalnego na inny budynek niemieszkalny. Zmiany te nie dotyczą jednak roku podatkowego 2014 r., a zatem brak podstaw do opodatkowania spornego budynku z dniem 1 lipca 2014 r. jako budynku mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wskazał na wstępie, że "działając niejawnie samorządowy organ odwoławczy nadal nie "rozważa" postawionych w sprawie zarzutów przekroczenia terminu, nie załatwienia wniosku żony z dnia 11.06.2014 r. o umorzenie nierealnego podatku od nieruchomości za I półrocze 2014r. oraz wskazania na labiryntowe skomplikowanie sprawy i administracyjny bałagan ("rozbieżności") w Urzędzie Gminy N. w wielomiesięcznym poszukiwaniu w innych urzędach archiwalnej dokumentacji budowlanej, po wniesieniu stosownej informacji z dnia 23.07. 2014r. o zmianie sposobu użytkowania budynku Dowód: załączone kserokopie". Dalej podniósł, że "w zobowiązaniu podatkowym od nieruchomości Urzędu Gminy N. za 2014 i 2015 rok bez znaczenia są dokonane zapisy i poszukiwana w innych, [...] urzędach dokumentacja. Gdyby, jak wskazuje Kolegium w decyzji, data [...] sporządzenia i przyjęcia w księgach Starostwa R. "operatu geodezyjnego" była przełomowa w wymaganym przez Gminę N. podatku od nieruchomości i rzeczywiście miała jakieś znaczenie, to znaczyłoby jednocześnie, a powinno także i musi o tym orzec Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., że do wskazanej daty - 25 lat Gmina N. bezprawnie naliczała i pobierała za wysoki podatek od nieruchomości ponieważ teren działek [...] i [...] obręb N. w ewidencji gruntów i budynków Starostwa R. oznaczony był zapisem: "zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp)"- czyli nie ma budynków". W ocenie skarżącego, przywołane w zaskarżonej decyzji pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 2 lipca 2015 r. zawierające nieudokumentowaną tezę, że "oba budynki użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem, nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania któregokolwiek z budynków" nie stanowi żadnego przekonującego argumentu dowodowego w tej decyzji. Podobnie, przywołane pismo Starosty R. z dnia 19 października 2015 r. nr [...], którego na pewno nie ma i nie może być w aktach zebranego do dnia 6 października 2015 r. materiału dowodowego, także nie stanowi żadnego dowodu w tej sprawie. Na pewno też nie można, za "absurdalną" sugestią Gminy N., przywrócić w księgach Starostwa R. poprzednich zapisów, bo pierwotny zapis "tereny niezabudowane (Bp)" byłyby niezgodny ze stanem faktycznym. Zdaniem skarżącego, o sposobie użytkowania budynku decyduje jego właściciel, a nie urzędnik. Zaskarżona wadliwa i stronnicza ostateczna decyzja Kolegium nie uzasadnia, w ocenie skarżącego, wymagania nierealnego i nienależnego Gminie N. podatku. Wobec czego skarżący wniósł o "uczciwe jej uchylenie i odstąpienie od krzywdzącego egzekucyjnego zajęcia inwalidzkiego świadczenia". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy ponownie zaprezentował dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę. Zwrócił uwagę, że odpowiedź na skargę nie zawiera ustosunkowania się do jego zarzutów. Podniósł również, że skoro został dopuszczony do czynnego udziału w sprawie, to w decyzji nie powinno się brać pod uwagę pisma Starosty Powiatowego w R., którego nie ma w aktach sprawy. Wskazał, że całość dokumentacji spornego budynku powinna znajdować się w Urzędzie Gminy N., stąd poszukiwanie jej w innych organach jest bezprzedmiotowe. Oświadczył, że sporny budynek jest budynkiem mieszkalnym, o czym zawiadomił organ podatkowy w piśmie z dnia 23 lipca 2014 r. (innych pism w tej sprawie – jak wyjaśnił na pytanie Sądu – nie składał). Złożył także wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to wydano z naruszeniem prawa. Poddaną kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie zmiany decyzji tegoż organu z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] ustalającą wobec skarżącego i jego małżonki podatek od nieruchomości na rok 2014 w kwocie [...] zł. Istota sporu koncentruje się wokół opodatkowania budynków, poza sporem pozostaje kwestia opodatkowania gruntów. Sporne jest bowiem to, czy jeden z opodatkowanych budynków jest budynkiem mieszkalnym (co podnosi skarżący), czy też budynkiem warsztatowo-garażowym, a więc budynkiem pozostałym, jak zakwalifikował go organ podatkowy. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania stanowi ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 5 u.p.o.l. stawki podatku od budynków lub ich części określane w uchwale rady gminy są zróżnicowane dla budynków mieszkalnych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń, powierzchni użytkowej, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym oraz budynków pozostałych. Maksymalne wartości stawek ulegają corocznie zmianie, stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.o.l. Najniższa stawka przewidziana jest dla budynków mieszkalnych, w 2014 r., zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2014 r. (M. P. z 2013 r., poz. 724) wynosiła ona odpowiednio: 0,74 zł za m2, a dla budynków pozostałych - 7,73 zł za m2. Funkcja budynku ma zatem wpływ na określenie wysokości podatku, która stanowi iloczyn stawki podatku i powierzchni użytkowej budynku. Kwalifikacja budynku do określonej kategorii jest niezbędna w celu ustalenia właściwej stawki opodatkowania. W analizowanym stanie faktycznym konieczne staje się więc wyjaśnienie znaczenia pojęcia budynek "mieszkalny", którego ustawodawca w przepisach ustawy nie zdefiniował, choć posługuje się nim dla potrzeb określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (art. 5 ustawy). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej: "P.g.k.") podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje między innymi informacje dotyczące budynków, ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2 P.g.k.). W ewidencji gruntów i budynków wskazane są zatem przeznaczenie i funkcja użytkowa budynku, a dane z tej ewidencji - co do zasady - stanowią podstawę wymiaru podatku od nieruchomości od przedmiotu opodatkowania jakim jest budynek. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. Problematyka określenia charakteru budynku była m.in. przedmiotem rozważań zawartych w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, (wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazano w niej m.in., że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie uzależnia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. W przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in., jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przypadku braku dokumentacji budowlanej organ podatkowy może, zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej, powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. W przywołanej uchwale stwierdzono także, iż jeżeli z dokumentacji budowlanej wynika, iż dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, należy opodatkować go podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków mieszkalnych lub ich części. Natomiast jeżeli z dokumentów urzędowych (przede wszystkim pozwolenia na budowę) nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków lub części budynków pozostałych. Jednocześnie skład 7 sędziów NSA wskazał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym konieczne jest sięganie do rozwiązań przyjętych w prawie budowlanym. Stwierdził, że organy podatkowe, prowadząc ustalenia w zakresie podatku od nieruchomości, nie są jednocześnie organami uprawnionymi do samodzielnego określania kategorii budynków w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, do którego odsyła ustawa podatkowa. Określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej, która jest niezbędna do podjęcia decyzji o prawidłowej stawce podatku od nieruchomości. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu, a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny powinny określać rodzaj danego budynku. Przywołując dalej zasadnicze stwierdzenia wspomnianej uchwały wskazać należy, że odwołując się do orzecznictwa i poglądów doktryny NSA skonstatował, że we wspomnianych decyzjach wyraźnie określony jest rodzaj wznoszonego czy też oddanego do użytku obiektu", organ podatkowy (uwzględniając art. 194 O.p.) nie ma podstaw do kwestionowania określenia rodzaju budynku w tego typu decyzjach, a potrzeba wystąpienia o opinię rzeczoznawcy budowlanego ograniczona jest jedynie do przypadków, w których brak dokumentacji budowlanej. NSA zwrócił także uwagę, że w sytuacji gdy brak jest danych wynikających z ewidencji budynków lub dokumentacji budowlanej, istnieje możliwość odwołania się do klasyfikacji i nomenklatury wprowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. Nr 88, poz. 439 ze zm.). Potwierdzają to przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), to jest § 2 ust. 1 pkt 4, które do celów ustalenia przynależności budynku do określonej kategorii odwołują się do zasad Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej. NSA powołał się przy tym na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm.), w którym rodzajem "budynki mieszkalne" (rodzaj 110), objęto te obiekty budowlane, których co najmniej połowa powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. Kryterium to pozostało aktualne w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), Dz.U. z 2010 r., Nr 242, poz. 1622. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawie wskazać należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. W aktach sprawy znajduję się zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z dnia 6 listopada 2014 r. (zmiana dotyczy oznaczenia adresu), z której wynika, że w ewidencji tej ujawnione są wyłącznie grunty i są one sklasyfikowane jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Znajdujące się w aktach sprawy pismo Starosty R. z dnia 26 sierpnia 2014 r. potwierdza, że "do tutejszego zasobu nie wpłynął operat z inwentaryzacji budynków oraz dla obrębu Nędza nie została jeszcze założona ewidencja budynków". Organ ten na zapytanie organu podatkowego dotyczące tego, czy prowadzi postępowanie w sprawie usunięcia rozbieżności pomiędzy zapisami w operacie ewidencyjnym a stanem faktycznym na przedmiotowym działkach odpowiedział (w piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.), że w wyniku korespondencji z właścicielami tych działek dokumentacja pozwalająca na zmianę użytków w operacie ewidencyjnym nie wpłynęła, w związku z czym w dniu 21 października 2014 r. zostało wszczęte postępowanie zmierzające do nałożenia obowiązku opracowania dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków na właścicieli przedmiotowych działek. Starosta R. w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. wyjaśnił natomiast, że wskazany w piśmie organu podatkowego "rok 1986 jako rok wystąpienia właściciela o pozwolenie na budowę dotyczy budowy budynku mieszkalnego. Na przedmiotowych działkach znajdują się również garaż wraz z budynkiem gospodarczym, których budowa prawdopodobnie została rozpoczęta w 1982 r." Jednocześnie wyjaśnił, że tutejszy organ nie jest w posiadaniu informacji odnośnie dokładnej daty zgłoszenia przedmiotowych budynków do użytkowania, prawdopodobnie był to rok 1992 r. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w piśmie z dnia 4 listopada 2014 r., odpowiadając na zapytanie organu podatkowego, czy i kiedy budynki usytuowane na działkach stanowiących własność skarżącego i jego małżonki zostały oddane do użytkowania odpowiedział, że "w ewidencjach rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów prowadzonych przez tut. Inspektorat od 11.07.2003 r. do dnia dzisiejszego nie odnaleziono zawiadomienia o zakończeniu budowy (bądź pozwolenia na użytkowanie) obiektów położonych przy ul. [...] (dz. Nr [...],[...]) w N.". W piśmie tym wyjaśniono jednocześnie, że przed 11 lipca 2003 r. właściwym do zawiadomienia o zakończeniu robót był właściwy miejscowo Starosta R.. Z kolei w piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. podał, że w dniu 5 maja 2015 r. dokonano kontroli nieruchomości, która wykazała, że znajdują się na niej budynek mieszkalny i gospodarczo-garażowy i nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania któregokolwiek z nich. W aktach znajduje się także fax pisma Starosty Ra. z dnia 14 listopada 2015 r., w którym informuje on organ podatkowy, że oba sporne budynki stanowiące własność skarżącego i jego małżonki zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym na podstawie wniosku właściciela przedmiotowej nieruchomości i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej zarejestrowanej pod nr [...]. Operat geodezyjny wykonany został przez uprawnionego geodetę i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 marca 2015 r. W ramach przedmiotowego opracowania zostały sporządzone między innymi arkusze danych ewidencyjnych budynków, w których wykazano, że oba budynki na przedmiotowych działkach są budynkami mieszkalnymi. W kontekście opisanego powyżej szczegółowo materiału dowodowego niniejszej sprawy (co Sąd uznał za konieczne, zważywszy na lapidarność uzasadnienia zaskarżonej decyzji) organ odwoławczy ograniczył rozstrzygnięcie do stwierdzenia, iż z treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R/ z dnia 2 lipca 2015 r. wynika, że na terenie nieruchomości znajduje się jeden budynek mieszkalny i drugi gospodarczo-garażowy, oba budynki użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem i nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania któregokolwiek z budynków, a dopiero dokonanie takiej zgodnej z prawem budowlanym zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego może być podstawą do uznania tego budynku za budynek mieszkalny. Jednocześnie Kolegium, odwołując się do treści art. 21 ust. 1. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdziło, że z pisma Starosty R. z dnia 14 lipca 2015 r. wynika, że oba budynki zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym na podstawie wniosku właściciela i wykazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej. Operat geodezyjny wykonany został przez uprawnionego geodetę i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 24 marca 2015 r. W ramach tego opracowania zostały sporządzone między innymi arkusze danych ewidencyjnych budynków, w których wykazano, że oba budynki na przedmiotowych działkach są budynkami mieszkalnymi. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że dopiero z dniem 24 marca 2015 r. "możemy mieć do czynienia ze zmianą kwalifikacji budynku niemieszkalnego na budynek mieszkalny", o ile nie zostaną przywrócone w ewidencji gruntów i budynków poprzednie zapisy, gdyż Starosta R.i wszczął z urzędu postępowania w sprawie przywrócenia zapisów w operacie gruntów i budynków odnośnie funkcji użytkowej jednego z budynków mieszkalnych na inny budynek niemieszkalny. Powyższe wywody organu wskazują zatem, że organ nie wyklucza zasadności uznania budynku za mieszkalny, ale przyjmuje, że taki stan rzeczy odnosi się do 2015 r., a nadto może okazać się "niebyły" z uwagi na wynik postępowania wszczętego przez Starostę R.. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w 2014 r. na terenie Gminy N. ewidencja budynków nie istniała, w związku z czym w tym okresie funkcja użytkowa spornego budynku nie mogła wynikać z tej ewidencji i wiązać organu podatkowego. Istotna dla kwalifikacji budynku stała się zatem – jak wskazano w cytowanej wyżej uchwale - dokumentacja dotycząca budynku i sposobu jego użytkowania. Tymczasem organ odwoławczy bezpodstawnie - w okolicznościach niniejszej sprawy - poprzestając na skutkach wynikających z regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie wystąpił o wskazanie dokumentów, w oparciu o które uprawniony geodeta sporządzając m.in. arkusze danych ewidencyjnych budynków zakwalifikował sporny budynek do budynków mieszkalnych. W ten sposób naruszył zasady określone w art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, że do akt sprawy nie załączono ani nawet nie opisano dokumentacji, w oparciu o którą twierdzi się, że sporny budynek niemieszkalny jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i nie nastąpiła żadna zmiana sposobu jego użytkowania. W tym zakresie organ podatkowy powołał się bowiem jedynie na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 2 lipca 2015 r. dotyczące kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu 5 maja 2015 r. Nie przesądzając wyniku sprawy skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że wskazane rozbieżności co do kwalifikacji spornego budynku wymagają wyjaśnienia, a materiał dowodowy musi zostać uzupełniony w takim zakresie, aby jednoznacznie uzasadniał kwalifikację spornego budynku. Nawiązując na marginesie do argumentacji skargi, w której wskazano, że "niewątpliwie o sposobie użytkowania budynku nie decyduje żaden urzędnik a władający majątkiem, czyli jego właściciel" wyjaśnić należy, cytując ponownie wspomnianą uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, że zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem oraz poglądami doktryny na gruncie u.p.o.l. nie jest uprawnione posługiwanie się definicją budynku mieszkalnego, zgodnie z którą za budynek mieszkalny należałoby uznać każdy budynek wykorzystywany na cele mieszkaniowe. Po pierwsze, wyłączałoby to opodatkowanie budynków zdewastowanych lub opuszczonych. Po drugie, prowadziłoby to do nadużyć podatkowych polegających na dokonywaniu dowolnych kwalifikacji posiadanych przez podatników budynków, wyłącznie do celów zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Z tych też względów kryteria oceny tego, czy dany budynek należy do kategorii budynków mieszkalnych, czy też nie, muszą mieć charakter zobiektywizowany, niezwiązany z potocznym rozumieniem analizowanego pojęcia. Mając na uwadze powyższe Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło