I SA/Gl 1469/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2023 r., nr 2401-IEW3.4123.11.2023.20 UNP: 2401-23-191141 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2017 r. oraz wrzesień 2017 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W piśmie datowanym na 26 września 2023 r. pełnomocnik M. K., będący radcą prawnym, wniósł za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP) skargę na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Równocześnie przedstawił skan pełnomocnictwa z dnia 25 września 2023 r. zawierający umocowanie do reprezentowania skarżącego w sprawie skargi na tę decyzję w zakresie wynikającym z art. 91 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym do wykonywania wszystkich czynności określonych w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej i drugiej instancji oraz udzielania dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu. Skarga nie zawierała wskazania numeru PESEL skarżącego. Na poczet wpisu od skargi bez wezwania uiszczono 1.282 zł. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2023 r. zwrócono nadpłaconą część wpisu od skargi w wysokości 782 zł, wskazując, że kwota należna tym tytułem wynosi 500 zł. Tego samego dnia Zastępca Przewodniczącego Wydziału I wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: 1) podanie numeru PESEL skarżącego; 2) złożenie pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W wezwaniu tym podano, że dokument elektroniczny zawierający pełnomocnictwo z dnia 25 września 2023 r., to jest dokument wniesiony wraz ze skargą przy piśmie ogólnym z dnia 26 września 2023 r., nie został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Poza tym z pełnomocnictwa tego wynika umocowanie do zastępowania skarżącego jedynie w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Umocowanie to nie obejmuje więc reprezentacji skarżącego przed sądem administracyjnym. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2023 r. Jak dotąd nie zostało ono wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu wobec niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych. Dostrzeżenia bowiem wymaga, że pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma, który został przewidziany w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a. Wymogiem formalnym jest też konieczność wykazania umocowania do zastępowania skarżącego przez działającego jego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. jeżeli strona działa przed sądem przez pełnomocnika, to jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. O obowiązku tym stanowi również art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma, a więc także do skargi, należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zarazem w przypadku dokumentu wnoszonego za pomocą środków komunikacji elektronicznej konieczne staje się uwzględnienie, że zgodnie z art. 12b § 1 p.p.s.a. warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, a zatem: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasada ta – w myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. – dotyczy także załączników takiego dokumentu elektronicznego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że spełnienie powyższych wymogów formalnych jest niezbędne do nadania pierwszemu pismu prawidłowego biegu (względem wymogu wskazania numeru PESEL strony i jej przedstawiciela ustawowego – zob. w szczególności uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22; względem wymogu złożenia pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu tego dokumentu – zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II OZ 564/22). Zwraca się również uwagę na konieczność podpisania (w sposób określony w art. 46 § 2a p.p.s.a.) załącznika do dokumentu elektronicznego nawet wtedy, gdy sam dokument elektroniczny został w taki sposób podpisany (zob. przede wszystkim uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21). W rezultacie przedłożenie niepodpisanego w ten sposób skanu pełnomocnictwa jest w tym względzie niewystarczające. Stosownie z kolei do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. W analizowanym przypadku, jak już wspomniano, wniesiona skarga nie zawierała wskazania numeru PESEL skarżącego. Załączone do niej pełnomocnictwo zostało z kolei przedstawione w postaci niepodpisanego skanu. Nie posiadało ono zatem waloru oryginału lub wierzytelnego odpisu. Poza tym jego zakres nie obejmował zastępowania skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W tej sytuacji skierowanie do pełnomocnika skarżącego wezwania do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi było zatem niezbędne. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2023 r. Ostatnim dniem terminu do jego wykonania była zatem środa 27 grudnia 2023 r. Jako że termin ten upłynął bezskutecznie, skargę należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł orzeczono z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.