I SA/Gl 1477/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A przy ul. [...]w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a skargę odrzucić Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. A przy ul. [...] w C. (dalej jako "skarżąca" zamiennie "A"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata Ł. N., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do przedmiotowej skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez B w C. sp. z o.o. w C. (dalej jako "B Sp. z o.o.") dla adwokata Ł. N. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2015 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez: - nadesłanie statutu skarżącej A oraz uchwały o powołaniu członków zarządu A; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie B Sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą A, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adw. Ł. N. i określającego sposób reprezentacji B Sp. z o.o. w C. (odpis z KRS), zgodnie z art. 29 ustawy P.p.s.a. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 13 stycznia 2016 r. Przy piśmie z dnia 20 stycznia 2016 r. (data nadania w placówce operatora wyznaczonego) pełnomocnik Ł. N. nadesłał: - uchwałę o wyborze zarządu wspólnoty z dnia 13 maja 2014 r., - umowę z dnia 20 marca 2001 r. o powierzeniu B Sp. z o.o. w C. o zarządzaniu nieruchomością wspólną; - protokół z zebrania A z dnia 7 marca 2002 r. zawierający uchwałę o udzieleniu zarządcy pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty prze sądami; - wydruk z KRS B Sp. z o.o. w C.; - dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zw. dalej "P.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a w przypadku skargi pod rygorem jej odrzucenia), chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, art. 34 P.p.s.a. stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnik ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 37 § 1 P.p.s.a.). Mając powyższe na względzie oraz fakt, że do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo dla adwokata Ł. N. udzielone nie przez skarżącą, a przez B Sp. z o.o. w C. do działania w imieniu tego podmiotu, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2015 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez: - nadesłanie statutu skarżącej A oraz uchwały o powołaniu członków zarządu A; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie B Sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą A, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adw. Ł. N. i określającego sposób reprezentacji B Sp. z o.o. w C. (odpis z KRS), zgodnie z art. 29 ustawy P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 § 3 P.p.s.a. osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot. Należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903), dalej jako u.w.l., również w brzmieniu obecnie obowiązującym opublikowanym w Dz. U. z 2015 r., poz. 1892, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Jeżeli właściciele nie skorzystali z takiego uprawnienia (nie ustanowili zarządcy w znaczeniu funkcjonalnym), mają wówczas zastosowanie odpowiednie zasady organizacji i wykonywania zarządu przewidziane w art. 19-33 u.w.l. (art. 18 ust. 3). W tzw. dużych wspólnotach mieszkaniowych właściciele lokali są zobowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu (art. 20 ust. 1 u.w.l.), natomiast w tzw. wspólnotach małych do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego (art. 19 u.w.l.). Przewidziano także możliwość ustanowienia zarządcy przymusowego przez sąd w sytuacji, w której m.in. nie powołano w ogóle zarządu (art. 26 ust. 1 u.w.l.). Decyzja o wykonywaniu osobiście zarządu nieruchomością współną w przypadku małych wspólnot oznacza zatem możliwość wykonywania go na podstawie art. 19 u.w.l., tj. jako współwłaściciele, lub poprzez ustanowienie zarządu (art. 20 u.w.l.), zaś w przypadku tzw. dużej wspólnoty jedynie poprzez ustanowienie zarządu (art. 20 u.w.l.). Tak wybrany zarząd staje się organem wspólnoty, zaś jego działanie jest działaniem tej wspólnoty. Z kolei powierzenie zarządu w rozumieniu art. 18 u.w.l. oznacza powołanie osoby trzeciej, tj. odrębnego podmiotu w stosunku do wspólnoty mieszkaniowej, której działanie podejmowane jest w interesie wspólnoty. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że ustanowienie zarządcy (w znaczeniu funkcjonalnym) na podstawie art. 18 ust. 1 u.w.l. wyklucza możliwość tworzenia zarządu (w znaczeniu podmiotowym) według postanowień art. 20 u.w.l. i odwrotnie, albowiem wolą ustawodawcy powierzono właścicielom nieruchomości wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania jako podstawowego atrybutu prawa własności (art. 18 ust. 1 u.w.l.). Możliwość określenia sposobu zarządzania nieruchomością wspólną przez wspólnotę mieszkaniową nie stanowi bowiem jej obowiązku a prawo, w wykonaniu którego może podjąć decyzję o zarządzaniu samodzielnie (art. 19-20 u.w.l.) lub przez wybór zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt III CZP 96/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt III CZP 62/05, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r. sygn.akt III CZP 74/03). Za takim rozumieniem powyższych przepisów przemawiają bowiem także istotne względy natury organizacyjno-gospodarczej – tj. brak potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną, problem ewentualnego rozkładu uprawnień pomiędzy takie struktury i in. W niniejszej sprawie, co wynika z protokołu zebrania członków A z dnia 13 maja 2014 r., właściciele lokali we A reprezentowani w 78,75%, w tym w głosowaniu na zebraniu 20,08%, zaś w drodze indywidualnego zbierania głosów 58,67%, podjęli uchwałę o poszerzeniu składu zarządu o osoby J. C. oraz R. S., jak również wskazującą, że zarząd kieruje sprawami A i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach pomiędzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami, przy czym do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Z załączonych dokumentów wynika ponadto, że w dniu 20 marca 2001 r. pomiędzy skarżącą a B Sp. z o.o. w C. została zawarta w formie pisemnej umowa o zarządzanie nieruchomością wspólną. Należy również zauważyć, że w § 1 przedstawionej umowy znajduje się co prawda postanowienie o treści: "uchwałą A zarządzanie nieruchomością wspólną powierzono B w C. sp. z o.o. przy ul. [...], który uprawniony jest do kierowania reprezentowania jej interesów na zewnątrz". Z kolei z § 3 tej umowy wynika, że "zarząd Wspólnoty mieszkaniowej zleca (...)". Tak skonstruowana umowa, jak również forma jej zawarcia tj. zwykła pisemna, wobec treści uchwały A wskazuje zatem, że mamy do czynienia z umową zlecenia, nie zaś umową o zarządzanie o jakiej mowa w art. 18 u.w.l. Z powyższego wynika, że jedynym organem skarżącej jest powołany przez nią zarząd. To on zatem ma prawo do reprezentowania skarżącej na zewnątrz, zaś B Sp. z o.o. w C. jest uprawniona jedynie w zakresie unormowanym w umowie zlecenia. Z treści przedstawionej umowy wynika także, że podjęcie czynności przekraczających poza zakres zarządzania przez B Sp. z o.o. w C. wymagana jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności (§ 4 ust. 1 umowy). Powyższe wyklucza zatem możliwość udzielenia pełnomocnictwa przez B Sp. z o.o. w C. dla występującego w sprawie adwokata w oparciu o przedmiotową umowę. Jednocześnie z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu 7 marca 2002 r. odbyło się "zebranie A" przy obecności właścicieli lokali dysponujących 89,83 % ogólnej liczby udziałów, podczas którego podjęto uchwałę nr 8 o treści "A udziela pełnomocnictwa dla Zarządcy do reprezentowania wspólnoty przed sądem". Należy podkreślić, że w uchwale tej wskazuje się "zarządcę" nie zaś zarząd. Tymczasem określenie "zarządca", co wynika zarówno z przedłożonego protokołu, jak i zawartej umowy z tym podmiotem, używane jest w odniesieniu do B Sp. z o.o. w C., który nie jest zarządcą w rozumieniu art. 18 u.w.l. Analiza treści uchwały nr 8 oraz zawartej umowy o zarządzanie nieruchomością wskazuje, że nie można mówić o skuteczności udzielenia pełnomocnictwa w niniejszej sprawie. Z przedłożonej umowy wynika bowiem, że za czynności wykraczające poza zakres zarządzania należy uznać w szczególności wytoczenie powództwa przeciwko właścicielowi lokalu w określonych w tym postanowieniu umownym okolicznościach (§ 4 ust. 2 lit. e umowy), a zatem pełnomocnictwo wynikające z uchwały nr 8 winno być rozumiane jako pełnomocnictwo do wytoczenia powództwa w procesie cywilnym. Oczywistym jest przy tym, że pod pojęciem "sąd" mieszczą się również sądy administracyjne, jednakże należy wskazać na treść art. 35 § 3 P.p.s.a., który ogranicza możliwość udzielania pełnomocnictw pełnomocnikom zawodowym (adwokatom i radcom prawnym) przez osoby prawne lub zarząd spółki partnerskiej jedynie do sytuacji, w której świadczyły one pomoc prawną na podstawie odrębnych przepisów przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie z umowy z dnia 7 marca 2002 r. nie wynika, by B Sp. z o.o. w C. świadczył pomoc prawną na rzecz skarżącej, albowiem jego czynności ograniczone zostały do zarządzania nieruchomością wspólną. Również z tych przyczyn nie jest możliwym uznanie, że doszło do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa dla występującego w sprawie adwokata. Ostatecznie należy wskazać, że w niniejszej sprawie B Sp. z o.o. w C. nie spełnia również wymogów z art. 35 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W doktrynie wskazuje się, że wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter wyczerpujący i może być rozszerzone jedynie w drodze przepisów szczególnych, za które uważa się ustawę z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069 z późn. zm.), jak również ustawy: z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213) i z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925). Powyższe okoliczności powodują, że pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi tj. nie przedłożył dokumentów wskazujących, że B Sp. z o.o. w C. mógł w imieniu skarżącej udzielić pełnomocnictwa do wystąpienia ze skargą, jak również by A takiego pełnomocnictwa dla pełnomocnika zawodowego udzieliła. Jednocześnie brak jest przesłanek do zastosowania art. 44 § 1 p.p.s.a. w niniejszej sprawie, albowiem przepis ten dotyczy "podjęcia naglącej czynności" przez "osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa". Zastosowanie tego trybu byłoby zupełnie niezasadne w sytuacji, gdy nie tylko brak jest naglącej czynności, ale i brak jest przesłanek do uznania, iż nie można było przedstawić pełnomocnictwa. Niedołączenie bowiem właściwego pełnomocnictwa przy wniesieniu skargi jest brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, jednakże jest to brak usuwalny, zaś rzeczą sądu jest wezwanie do jego uzupełnienia w zakreślonym terminie. Jeżeli wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył prawidłowego pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy kierować do wnoszącego pismo pełnomocnika. Tymczasowe dopuszczenie pełnomocnika do podjęcia czynności, z możliwością zatwierdzenia czynności przez stronę (art. 44 § 2 P.p.s.a.), nie może być stosowane zamiast wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa (art. 46 § 3 P.p.s.a.) (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FSK 905/07, post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wr 1225/01). Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.