I SA/Gl 1479/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr 2401-IEE.711.841.2021.2/AZ UNP: 2401-21-180831 w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr 2401-IEE.711.841.2021.2/AZ UNP: 2401-21-180831, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 66 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. S. (dalej jako wnioskodawca, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ I instancji, organ egzekucyjny) z 9 lipca 2021 r. nr [...] o zwrocie pisma skarżącego z 19 stycznia 2021 r. w sprawie zabezpieczenia roszczeń od organu I instancji i Skarbu Państwa, gdyż z pisma wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny pismem z 17 grudnia 2020 r. zawiadomił o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w C. przy ul. [...] [...], dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C. powadzi księgę wieczystą nr [...], wyznaczając go na 23 lutego 2021 r. Pismem z 19 stycznia 2021 r. skarżący złożył wniosek o zabezpieczenie praw do roszczeń od organu egzekucyjnego i Skarbu Państwa w związku z obwieszczeniem przez organ egzekucyjny z 17 grudnia 2020 r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ponadto skarżący wniósł o kserokopię wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego. W odpowiedzi organ egzekucyjny przy piśmie z 12 lutego 2021 r. przesłał kserokopię operatu szacunkowego wraz z klauzulą o aktualności oszacowanej wartości nieruchomości, jednocześnie informując, że oryginał operatu szacunkowego wraz ze sporządzonym 23 lutego 2021 r. protokołem opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości zostanie przesłany we wskazanym terminie. Organ egzekucyjny sporządził w dniu 23 lutego 2021 r. protokół opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości i doręczył skarżącemu 26 lutego 2021 r. Pismem z 25 maja 2021 r. skarżący wniósł skargę na brak odpowiedzi organu I instancji na wniosek z 19 stycznia 2021 r. w sprawie zabezpieczenia roszczeń. Dyrektor postanowieniem z 7 czerwca 2021 r. uznał za uzasadnione ponaglenie z 25 maja 2021 r. bez rażącego naruszenia prawa i zobowiązał organ egzekucyjny do bezzwłocznego załatwienia sprawy z wniosku z 19 stycznia 2021 r. Pismem z 21 czerwca 2021 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku z 19 stycznia 2021 r. poprzez wskazanie jakiego rodzaju roszczeń zabezpieczenia żąda i jaka jest ich podstawa prawna. Z uwagi na brak reakcji na wezwanie organ I instancji postanowieniem z 9 lipca 2021 r. zwrócił skarżącemu pismo z 19 stycznia 2021 r. w sprawie zabezpieczenia roszczeń, gdyż z pisma wynikało, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie z 4 sierpnia 2021 r., podnosząc, że organ i instancji nie wykonał postanowienia Dyrektora, a nadto wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z powodu pobytu w sanatorium w okresie od 11 lipca 2021 r. do 1 sierpnia 2021 r. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Dyrektora, podaniem z 19 stycznia 2021 r. skarżący zwrócił się o zabezpieczenie praw do roszczeń od organu I instancji i Skarbu Państwa, a z załączników do pisma wynika, iż roszczenia te mają charakter cywilnoprawny, do rozpoznania których właściwy jest sąd powszechny. Organ egzekucyjny zwrócił się więc o sprecyzowanie powyższego wniosku poprzez wskazanie jakiego rodzaju zabezpieczenia wnioskodawca żąda i jaka jest ich podstawa prawna, pouczając przy tym, iż w sytuacji braku odpowiedzi na wezwanie, pismo zostanie potraktowane jako wniosek o zabezpieczenie roszczeń cywilnoprawnych, do rozpoznania którego właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Z uwagi na brak reakcji na wezwanie organ egzekucyjny postanowieniem z 9 lipca 2021 r. prawidłowo zwrócił pismo z 19 stycznia 2021 r., stwierdzając, że organem właściwym do jego rozpatrzenia jest sąd powszechny, zaś podstawą jego wydania był art. 66 § 3 k.p.a. W sytuacji bowiem zaistniałej w powyższej sprawie, gdy podanie zostanie wniesione do niewłaściwego organu, a z podania tego wynika, iż właściwym do jego rozpoznania jest sąd powszechny, to organ otrzymujący podanie winien je zwrócić wnoszącemu. Jednocześnie wydanie ww. postanowienia zgodne było z wydanym przez Dyrektora postanowieniem obligującym organ I instancji do bezzwłocznego załatwienia sprawy z wniosku z dnia 19 stycznia 2021 r. W skardze na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie i nakazanie rozpatrzenia jego wniosku zgodnie z k.p.a. i wydanym postanowieniem Dyrektora z dnia 7 czerwca 2021 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zwrotu podania skarżącego z dnia 19 stycznia 2021 r. Skarżący domaga się jego rozpatrzenia, zaś organ wskazuje, że nie jest właściwy do jego rozpoznania, bowiem zabezpieczenie ew. roszczeń należy do właściwości sądów powszechnych. Stan faktyczny w niniejszej sprawie wskazuje, że skarżący wniósł w toku postępowania egzekucyjnego w administracji o zabezpieczenie jego roszczeń wobec organu egzekucyjnego oraz Skarbu Państwa w związku z toczącym się postępowaniem, w szczególności wobec podjęcia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci opisu i oszacowania nieruchomości skarżącego. Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Natomiast w myśl art. 1 u.p.e.a. ustawa określa: 1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2; 2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2; 3) (uchylony). 4) zasady i sposób prowadzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych oraz udostępniania danych z tego rejestru. W art. 2 tej ustawy wskazane zostały obowiązku podlegające egzekucji administracyjnej. Jednocześnie w myśl art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Z powyższego wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, zmierzającej do wykonania obowiązków o charakterze publicznoprawnym przez osoby uchylające się od ich wypełnienia jest organ egzekucyjny, którym jest naczelnik urzędu skarbowego. Jednocześnie z przepisy te zawężają właściwość tego organu co do zakresu jego działania, a które nie obejmują kwestii zabezpieczenia roszczeń zobowiązanych. Uprawnionymi do inicjowania postępowania egzekucyjnego w administracji są bowiem wierzyciele publicznoprawni, o czym stanowi zarówno art. 1, jak i art. 5 ww. ustawy. Natomiast zabezpieczenie roszczenia cywilnego uregulowane zostało w części drugiej ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.). Zgodnie z art. 730 § 1 tej ustawy w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Natomiast zgodnie z art. 1 ww. ustawy - Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Z art. 2 § 1 k.p.c. wynika zaś do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Tym samym zastosowanie w sprawie miał art. 66 § 3 k.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie prawidłowo organy uznały, że właściwym do rozpoznania jest sąd powszechny, a podanie skarżącego podlegało zwrotowi. Rację ma przy tym organ odwoławczy, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia 9 lipca 2021 r. w przedmiocie zwrotu pisma skarżącego, stanowiło wypełnienie wytycznych zawartych w postanowieniu Dyrektora z dnia 7 czerwca 2021 r., bowiem w rozstrzygnięciu tym nakazano organowi I instancji rozpoznanie wniosku skarżącego, a zatem dokonanie również oceny dopuszczalności jego rozpatrzenia w świetle przepisów przez ten organ. Oznacza to, że uznając się niewłaściwym organ egzekucyjny był zobligowany do zwrotu przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) orzekł jak w sentencji.