I SA/Gl 1495/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-15
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), gdy wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a jej sytuacja finansowa, w tym wysokość aktywów, zysków i obrotów, wskazuje na zdolność do pokrycia tych kosztów?Ratio decidendi
Osobie prawnej nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli jej sytuacja finansowa, w tym wysokość kapitału zakładowego, środków trwałych, zysków, obrotów oraz salda rachunków bankowych, wskazuje na posiadanie wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Kryterium finansowe dla osób prawnych polega na zestawieniu kosztów sądowych z dostępnymi środkami finansowymi, a wykazanie zdolności do pokrycia tych kosztów wyklucza przyznanie pomocy.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier. Spółka argumentowała, że prowadzi wiele podobnych postępowań i nie była w stanie przewidzieć konieczności ponoszenia kosztów. Do wniosku dołączono oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynikał wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, zysk oraz saldo rachunku bankowego. Sąd, analizując dane finansowe spółki, w tym dane z podobnych spraw, uznał, że spółka posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
A Sp. z o.o. w K., odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowała, że skarga w tej sprawie jest jedną z wielu inicjujących postępowania przed sądami administracyjnymi na terenie całego kraju. Podobnych postępowań Spółka prowadzi kilkaset i w każdym z nich jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych. Wnioskująca podkreśliła, że nie była w stanie przewidzieć konieczności uiszczania wpisów od skarg, wszak decyzje podatkowe w tych sprawach wydane zostały w wyniku rozpatrzenia wniosków Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od gier. Z oświadczenia o stanie majątkowym zawartego w druku PPPr z dnia 23 grudnia 2013 r. wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000,00 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 300.155,92 zł. W ubiegłym roku obrotowym odnotowała zysk w wysokości 713.731,90 zł. Wnioskująca zdeklarowała nadto, że posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku - wyniósł 180.334,29 zł.
Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że skarżąca Spółka wystąpiła z analogicznymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1437/13 do I SA/Gl 1439/13. W toku tamtych postępowań, Spółka, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosków, nadesłała plik dokumentów (całość dokumentacji dołączono do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1437/13), na podstawie których ustalono, co następuje. Zgodnie z wyciągiem z rachunku bankowego Spółki, stan dostępnych środków kształtował się następująco: na dzień 30 września 2013 r. była to kwota 102.661,55 zł; na dzień 31 października 2013 r. odpowiednio 257.441,32 zł; saldo na dzień 30 listopada 2013 r. wyniosło 331.150,99 zł. Stan aktywów obrotowych Spółki na koniec 2012 r. wyniósł 1.096.231,76 zł, w tym środków pieniężnych w kasie i na rachunkach – 196.161,50 zł. Zobowiązania krótkoterminowe – na dzień 31 grudnia 2012 r. – stanowiły kwotę 724.799,75 zł. W okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 listopada 2013 r. Spółka odnotowała zysk netto w kwocie 240.556,09 zł. W okresie od sierpnia do października 2013 r. Spółka dokonała dostawy towarów bądź świadczyła usługi na terytorium kraju na łączną kwotę 10.214.668,00 zł. Stan kasy Spółki na 30 listopada 2013 r. wynosił 107.940,36 zł.
Wpis sądowy od skargi wynosi 254 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że w toku rozpoznania wniosku wykorzystano materiały źródłowe zgromadzone w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 1437/13, co przełoży się na treść niniejszego uzasadnienia. Taki stan rzeczy jest wynikiem realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a". W konsekwencji odstąpiono od wezwania Spółki do nadesłania w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych skoro są one znane rozpoznającemu wniosek z urzędu. Przede wszystkim zaś należy zaznaczyć, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1437/13 Spółka złożyła oświadczenie o majątku i dochodach (druk PPPr z dnia 21 listopada 2013 r.), które jest tożsame w treści z przedłożonym obecnie w ramach druku PPPr z dnia 23 grudnia 2013 r.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zastosowanie ww. kryterium finansowego, w przypadku osób prawnych, polega w dużym uproszczeniu na zestawieniu z jednej strony kosztów sądowych związanych z udziałem tejże osoby w postępowaniu sądowym, z drugiej zaś, aktywnych środków finansowych, dostępnych w czasookresie, w którym ów postępowanie zostało zainicjowane. W niniejszym przypadku jest to relacja 481 zł (jest to suma wpisów sądowych od skargi i ewentualnej skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej z tytułu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ) do 439.091,35 zł (stan kasy i rachunku bankowego na dzień 30 listopada 2013 r.). Przedstawione zestawienie jednoznacznie wskazuje, że Spółka posiada środki, które mogą być przeznaczone na koszty sądowe nie tylko niniejszego postępowania ale również innych, wspomnianych przez stronę skarżącą procesów.
Ocenę wniosku oparto również na gruncie wskaźnika bieżącej płynności finansowej za 2012 r., który był w tym okresie na poziomie wzorcowym, pomimo deklarowanych przez skarżącą problemów finansowych. Taki stan rzeczy rokował dobrze na dalszą działalność Spółki, co znalazło zresztą odzwierciedlenie w RZiS za okres od stycznia do listopada 2013 r. W tym też czasie Spółka osiągnęła zysk w kwocie 240.556,09 zł.
Należy także w tym miejscu zwrócić uwagę skarżącej, że omawiana tutaj instytucja nazywana była pierwotnie "prawem ubogich". Mając na uwadze między innymi wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w okresie od sierpnia do października 2013 r., tj. na poziomie 10.214.668,00 zł, rozpoznający wniosek stwierdził, że Spółka nie wpisuje się z całą pewnością w kanony ubóstwa, jakie mogły towarzyszyć twórcom instytucji prawa pomocy.
Poczynione wyżej zestawienia pozwoliły na negatywną ocenę działań Spółki zmierzających do przeniesienia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a w ostatecznym rozrachunku na innych obywateli, w sytuacji, gdy posiadane przez Spółkę środki finansowe całkowicie zabezpieczają ww. należności budżetowe.
Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło