I SA/Gl 1509/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 września 2022 r. nr 2401-IEE.711.792.2022.2.DJ UNP: 2401-22-204683 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 12 września 2022 r., nr 2401-1EE.711.792.2022.2.DJ UNP: 2401-22-204683, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2022 r poz. 479, dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia B.B. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej jako organ egzekucyjny) z 26 lipca 2022 r., nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 3 marca 2022 r. od nr TW4480022003695 do nr TW4480022003700 obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres styczeń 2021-grudzień 2021. Podstawą wystawienia tych tytułów wykonawczych były złożone przez zobowiązaną deklaracje ubezpieczeniowe. Zawiadomieniami 14 marca 2022 r. nr [...], [...], [...], [...] do [...] organ egzekucyjny zajął rachunek zobowiązanej w [...]. Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącej 22 marca 2022 r. Pismami z 28 marca 2022 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny poinformował zobowiązaną o pozostawieniu ww. zarzutów bez rozpatrzenia, ponieważ zobowiązana nie uzupełniła wymogów formalnych wniesionego środka prawnego. Ponadto pismami z 28 marca 2022 r. zobowiązana wniosła skargi na czynności egzekucyjne, w których zawarła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny pismem z 13 maja 2022 r. poinformował zobowiązaną o pozostawieniu zarzutów bez rozpatrzenia, ponieważ nie uzupełniła ona wymogów formalnych wniesionego środka prawnego. Postanowieniem z 25 lipca 2022 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od TW4480022003695 do nr TW4480022003700. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wskazując, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor stwierdził, iż zostało ono prawidłowo wydane i czyni zadość obowiązującym przepisom prawa. Uznał także, że brak jest podstaw do umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Wskazał na treść art. 59 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Dochodzone należności dotyczą składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2021, maj 2021 i wrzesień 2021 r., a podstawą wystawienia tych tytułów wykonawczych były złożone przez zobowiązaną deklaracje ubezpieczeniowe. Wystawienie tytułów wykonawczych zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanej upomnienia z 24 stycznia 2022 r., które zobowiązana odebrała osobiście w placówce pocztowej 10 lutego 2022 r. Zgodnie z art. 24 pkt. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm., dalej jako u.s.u.s.) składki te podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest też wbrew twierdzeniom zobowiązanej właściwym do prowadzenia stosowaniu środków egzekucyjnych w egzekucji z należności pieniężnych. Z kolei do kompetencji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy m.in. tworzenie przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej. Zgodnie z zarządzeniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z 6 marca 2008 r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. obejmuje zakresem działania teren G. Dlatego Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. jest organem egzekucyjnym uprawnionym rzeczowo oraz miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej. Analiza tytułów wykonawczych od nr TW4480022003695 do nrTW4480022003700 pozwala stwierdzić, że spełniają wszystkie ustawowe wymogi. Wskazano także, że w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana podniosła również kwestie braku doręczenia upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz uciążliwości zastosowanego środka. Jednak, w ocenie organu odwoławczego, podniesione przez zobowiązaną kwestie braku doręczenia upomnienia podlegają ocenie w trybie zarzutów, a uciążliwość zastosowanego środka w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Powyższe środki zaskarżenia zostały pozostawione bez rozpoznania, o czym organ egzekucyjny poinformował zobowiązaną zawiadomieniami z 26 lipca 2022 r. i 13 maja 2022 r., z uwagi na niedoprecyzowanie oraz nie uzupełnienie skarg i zarzutów o które wezwano zobowiązaną. W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła mu brak podstawy faktycznej i prawnej, a także błędną interpretację przepisów o egzekucji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę zobowiązana stwierdziła, że w jej przekonaniu odmowa umorzenia postępowania to czynność egzekucyjna, która została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Według jej oceny organ podatkowy dokonał tej czynności w sposób bezprawny, albowiem nie istnieją podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia należności pieniężnych, a złożone przeze nią ww. skargi i zawarte w nich argumenty, a także wykazane okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego były w pełni zasadne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Z powyższego przepisu wynika, że zawiera on enumeratywne przesłanki zobowiązujące organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Należy zwrócić uwagę, że powyższe brzmienie przepisu obowiązuje od 30 lipca 2020 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne dotyczy składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za styczeń, maj i wrzesień 2021 r. Zgodnie zaś z art. 24 pkt. 2 u.s.u.s. składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Zatem pierwsza z przesłanek nie została spełniona. Z oczywistych względów także żadna z przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2, 4-7 u.p.e.a. nie została spełniona, bowiem tytułem egzekucyjnym objęto należność pieniężną, nie nastąpiła śmierć zobowiązanej, a także postępowanie nie było zawieszone przez 12 miesięcy na wniosek wierzyciela oraz wierzyciel nie wniósł o jego umorzenie. Zdaniem Sądu, analiza przedmiotowych tytułów wykonawczych wskazuje, że zawierają one wszystkie elementy wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym tytuł wykonawczy zawiera; 1) oznaczenie wierzyciela; 1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług ( Dz. U. z 2018 r. poz. 2206); 2) wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, ze obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania, w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania; 9) pouczenie-zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu; 9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku; 13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1, o której mowa w pkt 1a; 14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt. 8 lit. g. Zatem w świetle art. 59 § 1 u.p.e.a. organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania. Skarżąca w skardze podnosi, że czynności organy egzekucyjnego były podjęte w "sposób bezprawny, albowiem nie istnieją podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia należności pieniężnych". Tymczasem w niniejszym postępowaniu nie podlega ocenie czynność egzekucyjna zajęcia należności pieniężnych, a kwestia tego czy organy zasadnie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego. Czynności egzekucyjne, stosownie do treści art. 54 u.p.e.a. podlegają zaskarżeniu skargą. Jest to zatem odrębny środek przysługujący zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i brak jest podstaw prawnych do dokonania oceny wskazanej czynności w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) skargę oddalił.