I SA/Gl 1514/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-11
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Beata Machcińska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie, a także ma znaczne ograniczenia ruchowe i problemy z mową, przysługuje dofinansowanie ze środków PFRON na zakup laptopa w celu likwidacji bariery w komunikowaniu się, nawet jeśli nie stwierdzono wprost takiej bariery w orzeczeniu o niepełnosprawności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania dofinansowania ze środków PFRON na zakup laptopa dla osoby niepełnosprawnej, która ma znaczne ograniczenia ruchowe i problemy z mową, była nieuprawniona. Sąd podkreślił, że § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie uzależnia prawa do dofinansowania od stopnia niepełnosprawności, a jedynie od tego, czy likwidacja bariery w komunikowaniu się jest uzasadniona potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Organy nie wykazały, że zakup laptopa nie ułatwiłby skarżącemu codziennego funkcjonowania i komunikowania się z otoczeniem, a także nie rozpoznały w pełni sytuacji życiowej skarżącego i jego żony.Stan faktyczny
Skarżący, W. T., osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności (schorzenia kardiologiczne, neurologiczne, niedowład prawostronny, poruszanie się o kulach), ubiegał się o dofinansowanie ze środków PFRON na zakup laptopa w celu likwidacji barier w komunikowaniu się. Organy obu instancji odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że skarżący ma możliwość kontaktu z otoczeniem poprzez telefon komórkowy i żonę, a laptop nie jest sprzętem rehabilitacyjnym służącym likwidacji barier. Skarżący w skardze podniósł, że jego prosty telefon nie wystarcza do komunikacji, a laptop umożliwiłby mu załatwianie spraw urzędowych i kontakt z otoczeniem. Wskazał również na problemy z wymową i logicznym myśleniem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) i art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. T. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) od decyzji o nr [...] wydanej w dniu [...] r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. – Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G., w przedmiocie przyznania dofinansowania do likwidacji barier w komunikowaniu się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako: S.K.O.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wydając decyzję wskazał, że mimo znacznego stopnia niepełnosprawności i schorzeń wymagających m. in. używania kuli (kul) łokciowych nie stwierdził u wnioskodawcy dysfunkcji w komunikowaniu się, która wymagałaby zaopatrzenia go w laptop. Ponadto organ pierwszej instancji, wskazał, że chęć kontaktu za pomocą komunikatora "Skype" oraz obsługa rachunku bankowego poprzez Internet nie stanowi podstawy do przyznania dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób niepełnosprawnych (dalej jako: PFRON), ponadto sam komputer nie jest sprzętem służącym rehabilitacji ruchowej.
W dalszej części uzasadnienia organ drugie instancji wskazał, że od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej odwołanie wniósł wnioskodawca, do którego załączył kserokopie: wniosku o dofinansowanie, orzeczenia o niepełnosprawności oraz decyzji organu pierwszej instancji. Wnioskodawca określił jako "kpinę" powoływanie się w decyzji, że dofinansowanie środków PFRON do likwidacji barier w komunikowaniu się nie przysługuje osobie, która w ostatnich trzech latach otrzymała dofinansowanie na ten cel, ponieważ strona takiego dofinansowania nie otrzymała. Podniósł ponadto, że jest żonaty, a jego żona przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu depresji. Wnioskodawca jako kolejny zarzut wskazał interpretowanie zapisów lekarskich na jego niekorzyść. Wedle niego zakup laptopa pozwoli mu na pokonywanie barier poprzez kontakt z urzędnikami, bankami i innymi osobami (rodziną i znajomymi) poprzez Internet. W odwołaniu wskazał, na zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności, stwierdzenie o konieczności: zaopatrzenia go w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie, korzystania z systemu wsparcia środowiskowego (usług socjalnych, opiekuńczych terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez instytucje pomocy społecznej organizacje pozarządowe oraz inne placówki), stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby.
W dalszej części uzasadnienia S.K.O. wskazało na ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji, który ustalił, że W. T. został uznany przez Miejski Zespół do Spraw orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu [...] r. za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym z uwagi na przyczynę określoną symbolami 07-S i 10N, która wymaga wsparcia środowiskowego w samodzielnej egzystencji, zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoc techniczną, a także stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby. Ponadto ustalono, w oparciu o przedłożone zaświadczenie lekarskie specjalisty neurologii, że u wnioskodawcy występuje stan po dwukrotnym udarze niedokrwiennym mózgu z niedowładem prawostronnym, zespół bólowy kręgosłupa w wyniku zmian zwyrodnieniowych, nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, a wedle opinii lekarza stan wnioskodawcy wymaga korzystania przez niego z kuli łokciowej (okresowo dwóch kul). Jak stwierdziło S.K.O. powyższe ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji stały się podstawa wydania zaskarżonej decyzji.
W dalszej części swoich wywodów S.K.O. wyjaśniło treść przepisów będących podstawą wydania decyzji, a to przepisu art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), wedle którego do zadań powiatu należy m. in. dofinansowanie ze środków PFRON do likwidacji barier: architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Natomiast wedle przepisu § 6 punktu 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 926) osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu, zadań jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.
Organ odwoławczy wyjaśnił także kwestie formy dziania organu pierwszej instancji, kwalifikując ją jednoznacznie jako decyzję administracyjną, wbrew wnioskom, które można byłoby wyciągnąć w literalnego brzmienia § 12 ust 3b wskazanego rozporządzenia który stanowi, że właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego (...) informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Swoje stanowisko organ uzasadnił cechami opisywanej formy działalności administracji, a to, że jest to czynnością władcza, jednostronną, mająca postać oświadczenia woli organu administracyjnego, skierowana na wywołanie określonego skutku prawnego wobec zindywidualizowanego adresata.
Organ odwoławczy ustalił, że stopień niepełnosprawności wnioskodawcy został określony, jako znaczny z uwagi na schorzenia układu krążenia i dolegliwości neurologiczne. Z opinii lekarza, specjalisty z zakresu neurologii wynika, że strona wymaga przy poruszaniu się korzystania z kuli łokciowej. Ponadto S.K.O. na podstawie wniosku oraz odwołania skarżacego ustaliło, że wnioskodawca jest w posiadaniu telefonu komórkowego, z którego korzysta i który to niewątpliwie może stanowić narzędzie do kontaktów zewnętrznych, w tym z rodziną poza granicami kraju. Organ stwierdził ponadto, że wnioskodawca mieszka wraz ze swoją małżonką, która to sprawuje nad nim opiekę. Z tych ustaleń organ wyciągnął wniosek, że skarzacy ma kontakt z osobami trzecimi właśnie poprzez wskazany telefon komórkowy oraz za pośrednictwem żony.
Organ odwoławczy nadmienił, że obecnie operatorzy sieci komórkowych dostarczają także usługi udostępniania Internetu, a zatem do korzystania z tej sieci nie jest konieczne posiadanie komputera.
Prócz tego przyznał, że faktycznie strona cierpi na schorzenia kardiologiczne i neurologiczne, ale może poruszać się o kuli lub kulach, jest zatem zdolna do samodzielnego przemieszczania się, posiada zdolność do opuszczenia mieszkania i kontaktów z innymi osobami.
Powyższe ustalenia doprowadziły S.K.O. do wniosku, że skarżący nie wymaga dofinansowania do likwidacji barier w komunikowaniu się.
Organ drugiej instancji wskazał, że likwidacja barier architektonicznych, technicznych czy w komunikowaniu się polega na dostosowaniu istniejącego miejsca zamieszkania osoby niepełnosprawnej do jej potrzeb tak, aby umożliwić lub w znacznym stopniu ułatwić jej wykonywanie podstawowych potrzeb życiowych lub kontakt z otoczeniem, a nie na podniesieniu standardu życia takiej osoby.
Odnosząc się do podanych przez stronę uchybień S.K.O. wskazało, że nie było błędem podanie przez organ pierwszej instancji podstaw prawnych rozstrzygnięcia jak też błędem nie było nieuwzględnienie schorzeń "o podłożu psychicznym" żony wnioskodawcy ponieważ taka okoliczność nie została poparta żadnymi dowodami.
Ponadto organ wskazał, że nie interpretował zaświadczenia lekarskiego na niekorzyść strony, a jedynie wyciągnął wniosku z jego treści.
W skardze na powyższą decyzję S.K.O. skarżący podniósł, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i przekroczeniem, a zarazem niedopełnieniem obowiązków nałożonych na organ, które wynikają z ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Odnosząc się do stwierdzenia przez organ drugiej instancji, co do możliwości utrzymywania kontaktu przy użyciu telefonu typy smartfon skarżący wskazał, że po pierwsze organ nie wie jakiego typu telefonem on dysponuje, a jest nim prosty telefon służący skarżącemu wyłącznie do wykonywania połączeń głosowych, a po drugie korzystanie z tego rodzaju urządzenia jest dla skarżącego utrudnione z uwagi na jego dysfunkcje ruchowe kończyn górnych i dolnych oraz mały ekran i klawiaturę. Ponadto występujące u skarżącego zaburzenia w wymowie i logicznym myśleniu, które skutkują koniecznością kilkukrotnego przekształcania pisanego tekstu, prowadzą do wydłużenia czasu sporządzania przez skarżącego pism, co w przypadku małego ekranu spowodowałoby dalsze kłopoty.
W dalszej części skargi W. T., wskazał, że nie uzyskał dofinansowania do likwidacji barier w komunikacji w ciągu ostatnich trzech lat, a ściślej od pierwszego wniosku złożonego w 2015 r. Obecnie zamieszkuje z żoną, która przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu silnej depresji. Podał, że doszło do interpretowania zapisów lekarskich zawartych w zaświadczeniu w sposób dla niego niekorzystny. Po raz kolejny podkreślił, że posiadanie laptopa umożliwi mu załatwianie spraw urzędowych, regulowanie bieżących opłat oraz utrzymywanie kontaktów natury osobistej.
Skarżący zwrócił także uwagę na treść orzeczenia Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., w którym wskazano, że skarżący wymaga zaopatrzenia w środki pomocnicze i techniczne ułatwiające funkcjonowanie oraz korzystanie ze wsparcia przez sieć instytucji pomocy społecznej oraz organizacje pozarządowe. Ponadto skarżący wskazał, że "powoływanie się na swoją interpretacje przez Komisję jest niedopuszczalne", trudno ustalić o jaką "Komisję" chodzi, prawdopodobnie skarżącemu chodziło o S.K.O. Wskazał ponadto, że wymaganie zaświadczenia lekarskiego jest niedopuszczalne w sytuacji, w której organ dysponuje orzeczeniem Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G.
Ostatecznie wniósł o zbadanie całości sprawy i wydanie orzeczenia skutkującego przyznaniem środków dofinansowania na podany cel.
W załączeniu przedłożył wniosek o przyznanie ze środków PFRON dofinansowania do likwidacji barier w komunikowaniu się, oświadczenie o wysokości dochodów, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA, pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w G. skierowane do S.K.O., decyzję z dnia [...] r., a także nieprzedłożony wcześniej dokument w postaci kopii oświadczenie lekarza medycyny M. W. z [...] r.
W odpowiedzi na skargę S.K.O. przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji wskazując argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji, jak również wskazało zarzuty podniesione w skardze i ustosunkowało się do nich.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów S.K.O. podało, że na żadnym etapie postępowania nie kwestionowało występowania u skarżącego niepełnosprawności z uwagi na przebyte schorzenia kardiologiczne i neurologiczne. Ponadto zaświadczenie datowane na dzień [...] r. o stanie zdrowia wskazywało jedynie na konieczność zaopatrzenia w kulę łokciową, a nie sprzęt komputerowy. Z kolei adnotacja umieszczona na piśmie Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. nie wskazywała na konieczność zaopatrzenia w sprzęt komputerowy, a jedynie, że ów sprzęt wspomógłby możliwości komunikacyjne. Zdaniem S.K.O. nie jest to jednak wystarczające dla przyznania dopłaty ponieważ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, musi zachodzić sytuacja aby osoba niepełnosprawna w miejscu swojego zamieszkania poprzez występowanie bariery architektonicznej, technicznej była całkowicie lub w znacznym stopniu pozbawiona możliwości kontaktu z otoczeniem – S.K.O. użyło w tym miejscu sformułowania "nie była całkowicie lub w znacznym stopniu pozbawiona możliwości kontaktu z otoczeniem", co jak się wydaje jest oczywistą omyłka pisarską. Organ podaje, że skarżący jest w stanie poruszać się samodzielnie i ma kontakt ze światem zewnętrznym przy użyciu aparatu telefonicznego oraz poprzez swoją żonę. S.K.O. wskazało, że obecnie nie występuje bariera w komunikacji, więc laptop nie służyłby jej likwidacji, a jedynie zaopatrzeniu skarżącego w dodatkowy kanał komunikacji. Podało, że obecnie ceny smartfonów nie są wysokie, a wielkość ekranu może być dostosowana do potrzeb skarżącego poprzez wybór odpowiedniego modelu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1088) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) - dała podstawy do uznania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy skarżącemu dofinansowania zakupu laptopa ze środków PFRON na likwidację bariery komunikowania.
Organ I instancji stwierdził przy tym, że komputer nie jest sprzętem służącym rehabilitacji ruchowej a orzeczenie o niepełnosprawności nie stwierdziło u wnioskodawcy dysfunkcji w komunikowaniu się. SKO, podtrzymując w mocy decyzję organu I instancji powieliło argumentację organu I instancji, aprobując zarówno ustalony w sprawie stan faktyczny jak i jego subsumpcję prawną.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.) ustawodawca stwierdził, iż dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych należy do zadań powiatu (art. 35a ust. 1 pkt lit. d). Natomiast szczegółowy tryb postępowania i zasady dofinansowania zostały określone w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 z późn. zm.).
Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z delegacją ustawową art. 35a ust. 4 omawianej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - w § 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia stwierdzono:
"§ 1.1. Rozporządzenie określa:
1) rodzaje zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 (...)
2) wymagania, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań,
3) tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu."
O ile przy staraniach o dofinansowanie na inne rodzaje zadań, np. na zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny czy w przedmioty ortopedyczne osoba ubiegająca się zobowiązana jest przedstawić swoją sytuację dochodową, gdyż według § 5 tego rozporządzenia przyznanie takiego dofinansowania jest uzależnione m.in. od wysokości dochodu osoby ubiegającej się, to § 6 rozporządzenia określający wymagania, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o dofinansowanie zadań na likwidację barier w komunikowaniu się - takiego uzależnienia od dochodów nie przewiduje.
"§ 6. O dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się:
1) na likwidację barier architektonicznych - (...)
2) na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności."
Z brzmienia tego przepisu wynika, że o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu likwidacji barier w komunikowaniu się może ubiegać się każda osoba niepełnosprawna i to niezależnie od stopnia niepełnosprawności. O taką pomoc mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, a więc osoby, u których stwierdzono jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki.
Sąd podkreśla, że skarżący, jako osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności pozostaje w kręgu osób uprawnionych. Krąg uprawnionych jest bowiem zawężony tylko określeniem "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności". Konstatacje zatem organów, że skarżący nie spełnia kryteriów dofinansowania jest dalece nieuprawniona. Fakt bowiem, że skarżący – w myśl orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. – wymaga głównie pomocy w zaopatrzeniu w przedmioty ortopedyczne oraz wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób – w żaden sposób nie wyłącza istnienia bariery w komunikowaniu się skarżącego z otoczeniem. Uważna analiza pozostałych materiałów, w tym wniosku skarżącego oraz orzeczenia nr [...] r. WKL MSW i A z dnia [...] r. prowadzi do wniosku, że skarżący cierpi na 21 schorzeń, w tym na połowiczny niedowład prawostronny. Z dokumentów tych wynika ponadto, że skarżący porusza się przy pomocy dwóch kul a to oznacza, że jego możliwość komunikowania się z otoczeniem jest znacznie ograniczona. Trudno zatem podzielić pogląd organu, że dysfunkcje ruchowe, dysfunkcje w mowie nie stanowią przesłanki uzasadnionej potrzeby wynikającej z niepełnosprawności. Wymaga przy tym zaakcentowania, że uwaga organów, że skarżący posiada kontakt z otoczeniem dzięki żonie, pozostaje w sprzeczności z danymi zawartymi we wniosku, że żona skarżącego korzysta z długotrwałego zwolnienia związanego z depresją. Na marginesie należy wskazać, że organ w ogóle nie odniósł się do tej okoliczności, a to pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem zgromadzenia w sprawie pełnego materiału dowodowego.
Wymaga nadto zaakcentowania, że z samego orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika wprost, że osoba napotyka na bariery w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową czy słuchem), gdyż w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu zawarcia informacji w rodzaju: "stwierdza się/nie stwierdza się bariery w komunikowaniu się". W takiej sytuacji dowodami mogącymi przesądzić o istnieniu takowych może być dokumentacja medyczna - zaświadczenia i opinie lekarskie, wypisy z leczenia szpitalnego czy wreszcie kontakt z wnioskodawcą. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że skarżący przedstawił orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW i A jak również zaświadczenia lekarskie z których wynika jakimi jest obciążony chorobami. Organy jednak skupiły swoje rozważania na dysfunkcji ruchowej, pomijając ocenę, jak ta dysfunkcja w tym konkretnym przypadku przekłada się na możliwości komunikacyjne skarżącego. Jest niewątpliwym to, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań - w tym na zadania z § 6 Rozporządzenia i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Jest także niewątpliwym, że z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe czy mniejsze bariery w komunikowaniu się i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Tak więc rozmiar dofinansowania z uwagi na rodzaj potrzebnego danej osobie sprzętu będzie zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością), jednakże prawo do takiego dofinansowania jest wyraźnie określone w przytoczonych przepisach i wiąże się z zaistnieniem przesłanek pozytywnych § 6 pkt 2 Rozporządzenia przy braku przesłanek negatywnych z § 9 tego Rozporządzenia. Mając na względzie § 11 tegoż aktu prawnego Sąd zwraca uwagę, że w przypadku ubiegania się o dofinansowanie ze środków Funduszu osoba niepełnosprawna składa m.in. oświadczenie o wysokości dochodów i liczbie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nie mniej oświadczenie to może wpłynąć jedynie na rozmiar pomocy a nie może wpływać na ustalenie lub brak samego uprawnienia do dofinansowania na likwidację barier w komunikowaniu się.
Sąd nie wyklucza możliwości przyznania dofinansowania na wnioskowany laptop zwłaszcza, że jak zeznał skarżący na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r., to właśnie PFRON sfinansował skarżącemu szkolenie w przedmiocie obsługi komputera. Skoro zatem Fundusz uznał, że tego typu szkolenie przyczyni się do usprawnienia funkcjonowania skarżącego to niezrozumiałym jest twierdzenie, że dofinansowanie zakupu laptopa już takiej funkcji nie spełni.
Sąd uznaje ponadto wbrew stanowisku organów, że sprzęt typu laptop pomoże skarżącemu chociażby w sposób częściowy w zlikwidowaniu bariery w komunikowaniu się z otoczeniem. Posiadania przez niego osobistego sprzętu komputerowego niewątpliwie ułatwi komunikowanie się z otoczeniem, tym bardziej, że w obecnej rzeczywistości większość spraw można załatwić w drodze kontaktów elektronicznych zarówno w podmiotach publicznych typu wszelkiego rodzaju urzędach jak i prywatnych typu banki, spółki dostarczające media itp. W ocenie Sądu skarżący spełnia przesłankę określoną w § 6 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, gdyż przy tak znacznej niepełnosprawności związanej z możliwością poruszania się laptop ułatwi skarżącemu codzienne funkcjonowanie, w tym także komunikowanie się z otoczeniem.
Ma rację skarżący podnosząc, że organy administracyjne odmawiając mu dofinansowania zakupu sprzętu komputerowego nie ustaliły stanu faktycznego,
opierając rozstrzygnięcie na tych twierdzeniach, które przemawiały za odmową przyznania dofinansowania. Zdaniem Sądu, organy administracyjne nie rozpoznały sytuacji żony skarżącego i jej schorzeń oraz możliwości pomocy skarżącemu w pokonywania barier w komunikowaniu się. Nie wyjaśniły też w sposób dostatecznie przekonywujący, z jakich powodów uznały, że przy tak dużej dysfunkcji ruchowej dofinansowanie zakupu laptopa nie pomoże skarżącemu w likwidacji bariery w komunikowaniu się. Organy nie odniosły się też zupełnie do podnoszonej przez skarżącego okoliczności związanej z dysfunkcją mowy.
Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane będą do ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych a następnie do podjęcia rozstrzygnięcia czyniącego zadość § 6 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Przede wszystkim organy dokonają oceny istnienia przesłanek warunkujących dofinansowanie zakupu sprzętu na gruncie dokonanych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracyjne naruszyły wskazane wyżej przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jak również przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także dyspozycje art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Z tych też przyczyn Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło