I SA/Gl 1518/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-03-27
Skład orzekający: Przemysław Dumana
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, złożony na formularzu według nieaktualnego wzoru, może być rozpoznany przez sąd?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu według aktualnie obowiązującego wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów. Złożenie wniosku na formularzu według nieaktualnego wzoru stanowi brak formalny, który nie może zostać usunięty, co skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu według nieaktualnego wzoru, mimo wezwania do złożenia go na obowiązującym urzędowym formularzu PPF. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku formalnego. Strona złożyła sprzeciw od tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenia referendarza sądowego pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. C., E. C. od zarządzeń referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi R. C., E. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Strona skarżąca w treści skargi wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Zarządzeniami z dnia 20 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W uzasadnieniu powyższych zarządzeń wyjaśniono, iż wniosek ten nie został złożony w przewidzianej prawem formie. Z uwagi na powyższe pismem doręczonym pełnomocnikowi skarżących w dniu 7 lutego 2017 r. wezwano skarżących do złożenia go na urzędowym formularzu PPF, według załączonego wzoru, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 14 lutego 2017 r. (data nadania) strona skarżąca złożyła dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), lecz według wzoru określonego przez wcześniejsze nieobowiązujące już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Właściwe formularze wniosku o prawo pomocy zostały załączone do wezwań skierowanych do pełnomocnika strony, lecz strona z nich nie skorzystała, sięgnęła natomiast po formularz, który nie może być już stosowany. Zdaniem referendarza sądowego nie można zatem przyjąć, że brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy został usunięty, a zatem nie można mu nadać dalszego biegu.
Od zarządzeń starszego referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2017 r. strona skarżąca, w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, złożyła sprzeciw, w którym wniosła o zmianę zaskarżonych zarządzeń. W uzasadnieniu wskazano, że aktualny formularz PPF nie różni się w szczegółach od poprzedniego druku za wyjątkiem klauzuli określonej w art. 233 § k.k.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej "ppsa", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 ppsa (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 ppsa należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 ppsa. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonych zarządzeń. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że strona składając druk PPF według wzoru określonego przez wcześniejsze nieobowiązujące już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., nie uzupełniła braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy i tym samym nie można nadać mu dalszego biegu. Nie można bowiem uznać, że wnioskodawcy uczynili zadość wezwaniu referendarza sądowego, skoro złożyli wniosek na formularzach według nieaktualnego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowe formularze załączono do wezwania skierowanego do pełnomocnika skarżących, lecz strona skarżąca z nich nie skorzystała.
Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania.
Z tych względów na mocy art. 260 § 1 i § 3 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło