I SA/Gl 1536/06

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] ., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenia na raty zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości [...] zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, zwróciła przede wszystkim uwagę na ciążące na niej zadłużenie ("zaległości podatkowe [...] zł, zaległości ZUS [...] zł, raty kredytowe [...] zł/m-c, zajęcia sądowe [...] zł./m-c, zaległości u kontrahentów [...] zł"). Według wniosku strona osiąga dochody z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł brutto i z pracy zawodowej w wysokości [...] zł brutto oraz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, otrzymującym wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, i z trójką uczących się dzieci, zaś w skład jej majątku wchodzą: dom i działka o powierzchni odpowiednio 160 m2 i 13 arów oraz samochód osobowy. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że należy w tym celu nadesłać odpisy umów o pracę skarżącej i jej małżonka oraz zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia wypłaconego im w ostatnim miesiącu, wskazującego też formę tej zapłaty, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy), przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (sprecyzowano, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji po dniu 26 marca 2008 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżącą, jej małżonka oraz inne osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, przedstawienie zaświadczeń wystawionych przez organ podatkowy, ZUS, komornika sądowego oraz banki, że skarżąca uiszcza miesięcznie wskazane we wniosku kwoty tytułem spłaty odpowiednio: zaległości podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne, zajęć egzekucyjnych oraz rat kredytu (wskazano, że z przedstawionych dokumentów powinna wynikać przy tym suma zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty), złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą (podkreślono, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym ten fakt oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącą w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej skarżącej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżąca pismem z dnia 22 września 2008 r. wniosła o przedłużenie terminu do wykonania wezwania "o 7 dni, tj. do 01.10.2008", motywując swą prośbę "koniecznością zdobycia wymaganych dokumentów". Zarządzeniem z dnia 29 września 2008 r. referendarz sądowy, wobec braku technicznej możliwości doręczenia do dnia 1 października 2008 r. zarządzenia przedłużającego termin, uwzględnił ów wniosek poprzez odłożenie akt i wyznaczenie późniejszego terminu rozpoznania sprawy. Skarżąca dzień przed wskazaną przez siebie datą, czyli dnia 30 września 2008 r., nadała odpisy: zeznania podatkowego złożonego przez nią wspólnie z małżonkiem za 2007 r. (wykazała w nim, poza przychodami ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, przychody z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł z kolei jej małżonek wykazał przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł), dokumentacji związanej ze zobowiązaniami skarżącej i jej małżonka i z toczącymi się przeciwko nim postępowaniami egzekucyjnymi (pośród nich znajdują się m. in. obwieszczenie o przystąpieniu przez komornika sądowego do opisu i oszacowania nieruchomości, zestawienie zadłużenia kredytowego małżonka skarżącej, stwierdzające, że jego zadłużenie ogółem po przeliczeniu na walutę polską wynosi [...] zł oraz zaświadczenie, według którego zaległości podatkowe skarżącej na dzień 11 kwietnia 2008 r. zamknęły się kwotą [...] zł), umowy o pracę skarżącej (wynagrodzenie zasadnicze określono w niej na kwotę [...] zł) i aneksu do takiej umowy jej małżonka (ustalono w nim kwotę płacy zasadniczej na [...] zł) oraz zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej skarżącej (wymieniono w nim dwa adresy, poza adresem zamieszkania, w których działalność ta jest wykonywana). Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu, jednak jej wniosek został – z uwagi na niewystarczające wykonanie wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych – oddalony postanowieniem Sądu z dnia 7 maja 2007 r. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 305/07, w wyniku czego skarżąca w dniu 25 marca 2008 r. uiściła – za pośrednictwem swojego rachunku bankowego – wpis w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w części, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż w jej sytuacji powyższa przesłanka zachodzi, nie nadsyłając –pomimo faktycznego przedłużenia terminu do wykonania wezwania referendarza sądowego – znacznej części dokumentów, o które ją wzywano. Zauważyć przy tym wypada, iż powinna ona mieć świadomość konsekwencji, jakie pociągnąć musi za sobą jej postawa procesowa, skoro wcześniej oddalono jej poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy właśnie ze względu na niepełne, wybiórcze wykonanie wezwania, które zresztą w większości dotyczyło takich samych materiałów jak wezwanie obecne. Skarżąca ponownie zignorowała w szczególności tę część wezwania, która odnosi się do wyników finansowych prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, uniemożliwiając tym samym poczynieniem jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Podkreślić zaś należy, że nadesłany odpis zeznania podatkowego za ubiegły rok ukazuje ów wynik w korzystnym świetle, ponieważ wykazano w nim nie tylko znaczne przychody i koszty ich uzyskania, ale i wysoki dochód. Wartości odzwierciedlone w tym zeznaniu, także te odnoszące się do małżonka skarżącej, wprost niewspółmiernie przewyższają wysokość żądanego obecnie wpisu od zażalenia, mającego wysokość najniższą spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Skądinąd wspomniany wpis stanowi jedynie 20% wpisu od skargi, który wnioskodawczyni przecież uiściła, wykorzystując swój rachunek bankowy, co surowo nakazuje ocenić fakt, iż nie wykonała ona wezwania także w części odnoszącej się do tego rachunku. Warto zarazem odnotować, że wezwanie to skonstruowano tak, aby uzyskać odpowiedź również na pytanie o to, czy rozpatrywany rachunek po dniu wykonania operacji zapłaty wpisu od skargi nie został zajęty lub zlikwidowany. Nie można też tracić z pola widzenia, że zarówno wnioskodawczyni, jak i jej małżonek otrzymują wynagrodzenia, pozwalające na uiszczenie wpisu od zażalenia nie tylko bez uszczerbku ich utrzymania koniecznego, ale i bez odczuwalnego wpływu na ich sytuację majątkową. W świetle dotychczasowych spostrzeżeń uznać należy, tak jak uczyniły Sądy rozpoznając poprzedni wniosek strony, że bez znaczenia pozostaje to, iż w sposób wystarczający, choć odbiegający od wskazanego w wezwaniu, udowodniła ona fakt, iż zobowiązana jest do spłaty znacznych zobowiązań publiczno i prywatnoprawnych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.