I SA/Gl 1539/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Aplikant radcowski-Marcin Łuczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia z urzędu "A" Sp. z o.o. w C. nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych z dnia [...] r. w wysokości [...] zł wraz z należnym oprocentowaniem w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu zobowiązania podatkowego za miesiąc [...] 2001 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniając, iż po uchyleniu decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej już uregulowanego dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2000 r., na koncie skarżącej spółki, powstała nadpłata w wysokości [...] zł, która po powiększeniu o kwotę oprocentowania, obliczoną za okres od powstania nadpłaty tj. od dnia [...] 2000 r. do dnia jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowej tj. do dnia [...] 2005 r. wyniosła w sumie [...] zł. Mając powyższe na uwadze Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. na podstawie art. 76 § 1 i art. 76a Ordynacji podatkowej, powyższą kwotę zaliczył z urzędu na poczet zobowiązania podatkowego z tytułu wymagalnych zaległości w podatku o towarów i usług za miesiąc [...] 2001 r., które zostały określone w Decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymanej następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W zażaleniu na to postanowienie "A" Sp. z o.o. żądała jego uchylenia w całości oraz orzeczenia zwrotu nadpłaty. Skarżąca zakwestionowała zasadność zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, które nie istniały jej zdaniem w dacie jej powstania. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Postanowienie to Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc naruszenie art. 76 a § 2 pkt. 1, art. 77 § 3, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na brak kompletnej dokumentacji, która umożliwiałaby odniesienie się do zarzutów podniesionych w złożonej skardze Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż postanowienia o zaliczeniu wpłaty, czy też nadpłaty muszą zawierać prawidłowe uzasadnienie, precyzyjnie określające zdarzenia powodujące powstanie nadpłaty, wyliczenie odsetek z podaniem okresów, za które są liczone oraz inne niezbędne dla podatnika informacje. Biorąc pod uwagę powyższe organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ponownie zaliczył wyżej określoną nadpłatę na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2001 r. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i o zwrot nadpłaty. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. "A" wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu: 1) naruszenie art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż norma wyrażona w tym przepisie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie; 2) naruszenie art. 62 §1 w zw. z art. 76a § 11 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tego przepisu; 3) naruszenie art. 121, 122, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego we właściwym zakresie i przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych. Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazała, iż art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wyraźnie stanowi, iż zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty. Stąd też wynika, iż zaliczenie ma moc wsteczną i powoduje wygaśnięcie zaległości, które istniały w dniu powstania nadpłaty. Natomiast nadpłaty podlegają zaliczeniu na poczet zobowiązań przyszłych wyłącznie na wyraźny wniosek podatnika, którego skarżąca w przedmiotowej sprawie nie złożyła. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. wyjaśniając jednocześnie, iż w zaistniałej sytuacji koniecznym było eliminowanie długu podatkowego w sposób prawem przewidziany, a więc poprzez przeznaczenie na ten cel wszystkich posiadanych wierzytelności podatnika, niezależnie od tego, czy się zgadza, czy nie. Stąd też podatnik powinien w pierwszej kolejności wystąpić z wnioskiem o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, iż istota sporu tkwi we właściwym określeniu chwili powstania nadpłaty, a w konsekwencji możliwości zaliczenia takiej nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych oraz określenia dnia, z którym takie zaliczenie nastąpi. Dokonując interpretacji wchodzących w grę przepisów Ordynacji podatkowej w szczególności analizując treść art. 73 § 1 tej ustawy Sąd uznał, iż nadpłata w przedmiotowej sprawie powstała z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej a więc w dniu [...] 2000 r. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 76a §2. pkt 1 O. p. nadpłata taka musiała zostać zaliczona na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych z dniem jej powstania. Należy w dalszej kolejności rozważyć, czy trafny jest pogląd organów podatkowych, że w rozpoznawanej sprawie nie istniały podstawy do zwrotu stronie skarżącej powstałej nadpłaty. W punkcie wyjścia wskazać trzeba, że nadpłata w rozpoznawanej sprawie wynikła z uchylenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. Nr [...] w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku powstania nadpłaty na skutek uchylenia decyzji, nadpłata ta winna zostać zwrócona w terminie wskazanym w Ordynacji podatkowej. Podobna sytuacja miałaby miejsce wtedy, gdyby nadpłata zostałaby stwierdzona decyzją. Trafnie organ odwoławczy wskazuje na to, że przepis określający termin dokonania zwrotu nadpłaty należy wykładać w związku z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem w dniu uchylenia decyzji istniały po stronie skarżącej wymagalne zaległości podatkowe, to organ podatkowy winien dokonać zaliczenia nadpłaty na te zaległości przy uwzględnieniu w procesie tego zaliczania daty powstania nadpłaty jako daty początkowej liczenia oprocentowania nadpłaty. Przepis art. 76 a §2 O.p. należy w tym kontekście rozumieć w ten sposób, że dzień powstania nadpłaty jest pierwszym dniem, z którym mogą wystąpić skutki jej zaliczenia na zobowiązania wymienione w art. 76 §1 O.p. Zdaniem Sądu - mając na uwadze, że nadpłaty powstają już w chwili wpłacenia nienależnego lub większego niż należny podatku, powinny być zaliczane na istniejącą w tej dacie zaległość podatkową, a w jej braku - na najwcześniejszą powstałą po dniu wystąpienia nadpłaty. Takie rozwiązanie jest korzystne dla podatnika, skoro skutkiem zaliczenia nadpłaty na zaległość podatkową jest zgodnie z art. 59 §1 O.p. wygaśniecie zobowiązania podatkowego. Tym samym powstanie zaległości po nadpłacie powinno oznaczać jednoczesne zaspokojenie tej zaległości. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153 poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł o jej oddaleniu.