I SA/Gl 1543/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.),, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi H. i K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. uchyla zaskarżone postanowienie. W konsekwencji doręczenia małżonkom K. i H. S. przez Burmistrza Gminy K. upomnień wzywających do uregulowania należności z tytułu podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego, wymienieni złożyli do organu podatkowego wniosek o zawieszenie postępowania w stosunku do dochodzenia wynikających z tychże upomnień należności. Strona wskazała, iż zawieszenie postępowania jest zasadne z uwagi na złożenia do WSA skargi na decyzję SKO w sprawie wymiaru podatku. Organ podatkowy pierwszej instancji potraktował powyższy wniosek, jako żądanie wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej z dnia [...] r. i postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 224 § 2 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa, odmówił wstrzymania wymienionej decyzji. W końcowym fragmencie wymienionego postanowienia strona została pouczona o prawie jego zaskarżenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, za pośrednictwem organu wydającego postanowienie. Strona zażalenie takie wniosła W aktach sprawy znajduje się kopia pocztowego potwierdzenia odbioru, z którego wynika, iż wymienione postanowienie małżonkowie S. otrzymali [...] r. Na piśmie stanowiącym zażalenie widnieje pieczęć Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy w K. z datą [...] r. Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Gminy K., przesyłając zażalenie wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C., ustosunkował się do meritum zarzutów, nie podnosząc kwestii ewentualnego uchybienia terminu we wniesieniu zażalenia. Pismem z dnia [...] r. wyjaśniono, że zażalenie małżonków S. zostało złożone w sekretariacie Urzędu, co ma potwierdzać załączona kopia strony książki korespondencyjnej i wpis pod poz. [...]. Pismem z dnia [...] r. małżonkowie S. wyjaśnili, iż postanowienie Burmistrza z dnia [...] r. zostało przez nich odebrane w dniu [...], natomiast zażalenie na to postanowienie zostało złożone w terminie za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w K. za potwierdzeniem nr [...] w dniu [...] r., czyli z zachowaniem 7-dniowego terminu. Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Gminy K. powiadomił Samorządowe Kolegium odwoławcze w C., iż Gmina nie dysponuje kopertą potwierdzającą datę nadania zażalenia, a strona odmówiła okazania potwierdzenia jego nadania drogą pocztową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło, że zażalenie małżonków S. na postanowienie Burmistrza Gminy K. wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa i w związku z tym pozostawiono je bez rozpoznania. Organ odwoławczy uznał, iż małżonkowie S. złożyli zażalenie bezpośrednio w Urzędzie Gminy K. w dniu [...] r., tj. z jednodniowym opóźnieniem. Podkreślono jednocześnie, że małżonkowie S. nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie SKO K. i H. S. podnieśli, iż przedmiotowe zażalenie zostało przez nich nadane w Urzędzie Pocztowym w K. na adres organu podatkowego pierwszej instancji w dniu [...] r., a więc z zachowaniem 7-dniowego terminu. Zaakcentowali, iż w dniu [...] r. nie składali osobiście pisma w sekretariacie organu pierwszej instancji. Do skargi dołączyli pocztowe potwierdzenie nadania przesyłki listowej o numerze [...], z którego wynika, iż Urząd Pocztowy w K. przyjął w dniu [...] r. od strony przesyłkę listową kierowaną na Burmistrza Gminy K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, iż w ocenie Kolegium nie można jednoznacznie stwierdzić, że załączone do skargi potwierdzenia nadania listu poleconego na adres Urzędu Miasta i Gminy K. dotyczy zażalenia na ww. postanowienie. Jednocześnie zaakcentowano, że postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1240/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnął sprawę ze skargi małżonków S. na decyzję SKO w C. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze okolicznościach stanu faktycznego istniały podstawy do przyjęcia, iż podatnicy złożyli zażalenie na postanowienie Burmistrza K. (doręczone im w dniu [...]r.), osobiście w Kancelarii Ogólnej organu pierwszej instancji w dniu [...], a więc z jednodniowym opóźnieniem. W świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), a w szczególności art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy, konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA/1758/01, M. Pod. 2003/12/39). W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi, uzupełniony przez strony dołączeniem do skargi dowodu nadania przesyłki listowej, nie daje podstawy do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia tego aktu wynika, że w istocie organ odwoławczy stwierdzając uchybienie do wniesienia zażalenia opierał się na treści pisma Burmistrza Gminy K. z dnia [...] r., w którym organ ten stwierdził, że nie dysponuje kopertą potwierdzającą datę nadania zażalenia, a strona odmówiła potwierdzenia jego nadania drogą pocztową, a także na dowodzie przekazanym przez organ pierwszej instancji – kopii strony z książki korespondencyjnej, w której zarejestrowano wpływ zażalenia pod datą [...]r. W ocenie Sądu powyższy materiał dowodowy nie uzasadnia jednoznacznego stwierdzenia, iż zażalenie zostało wniesione przez małżonków S. bezpośrednio w Kancelarii Ogólnej organu pierwszej instancji w dniu [...] r. Organ odwoławczy zupełnie pominął informację podaną przez małżonków S. w piśmie z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), iż złożyli przedmiotowe zażalenie w terminie "za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w K. za potwierdzeniem nr [...] w dniu [...] r.". Mając na uwadze wynikający z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, ciążący na organie podatkowym, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ winien był zweryfikować stanowisko strony, np. przez skierowanie stosownego zapytania do Urzędu Pocztowego w K., tym bardziej, że dysponował numerem przesyłki. Przekazana przez organ pierwszej instancji kopia strony dziennika podawczego pozwala jedynie na ustalenie, w którym dniu wniesione przez małżonków S. zażalenie zostało zarejestrowane w Kancelarii Ogólnej, nie zamiera natomiast informacji (np. oddzielnej rubryki), z której wynikałby sposób wnoszenia pisma (składanego osobiście przez stronę, czy też wnoszonego za pośrednictwem poczty). Na załączonej stronie dziennika podawczego w analogiczny sposób odnotowano wpływ dalszych dziewięciu pism i również w tych wypadkach nie można stwierdzić czy zostały one wniesione przez nadawcę osobiście lub za pośrednictwem poczty. Należy też pamiętać, iż strona nie miała obowiązku przesyłania pisma listem poleconym. Dla zachowania terminu wystarczało skierowanie przesyłki za pośrednictwem urzędu pocztowego, również w formie listu zwykłego. Na to, iż zażalenie mogło zostać przekazane organowi pierwszej instancji w kopercie, świadczyć dodatkowo mogą wyraźne ślady podwójnego złożenia kartki, tak charakterystyczne dla pism umieszczanych w małych kopertach. Wreszcie, co należy podkreślić, podatnik nie może ponosić ujemnych konsekwencji ewentualnego zagubienia koperty, która zawierała przesyłkę, przez organ pierwszej instancji, a także braku odnotowywania przez pracowników kancelarii organu - na dokumencie lub w dzienniku podawczym - sposobu doręczania korespondencji (osobistego wniesienia albo za pośrednictwem poczty). Strona dołączyła do skargi dowód nadania przesyłki listowej w dniu [...] r. w Urzędzie Pocztowym w K. pod numerem [...] (adresowanej na Burmistrza Gminy K.), co dodatkowo potwierdza jej stanowisko. Okoliczność, iż nie przedstawiła tego dowodu w toku postępowania nie zwalnia organu z obowiązku dokonania samodzielnych ustaleń w tym zakresie, tym bardziej, że podane zostało miejsce nadania przesyłki oraz jej numer. Fakt uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia musi zostać jednoznacznie wykazany przez organ podatkowy. Wątpliwości w tym zakresie nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika. Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Kontrola sądowa - zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że Sąd bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Stosownie do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub też naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia decyzji organu, ale tylko takie w przypadku prawa materialnego - na które powołuje się Skarżący - które jest naruszeniem na tyle istotnym, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka miała miejsce z uwagi na to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze co najmniej przedwcześnie przyjęło, iż strona złożyła środek zaskarżenia od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego osobiście w Kancelarii Ogólnej organu z jednodniowym opóźnieniem, nie weryfikując odmiennych twierdzeń podatników, który to obowiązek wynika chociażby z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, czym naruszono przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie powyższego uchybienia rodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia niezależnie od faktu, iż postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Gl 1240/06) tut. Sąd odrzucił skargę małżonków S. na decyzję SKO w C. dot. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r., okoliczność zaskarżenia której to decyzji (oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcie Sądu) stanowiła podstawowy argument, jaki podnosiła strona we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej. Należało zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122 OrdPU. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia, w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zaskarżone postanowieniem uchylić. Sąd nie zasądził natomiast kosztów postępowania ponieważ strona skarżąca, nieobecna na rozprawie, nie zażądała zwrotu kosztów przed zamknięciem rozprawy (art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).