I SA/Gl 1544/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.11075.2022 ŁD.PM.ZZ 00297033 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375,11075.2022 ŁD.PM.ZZ 00297033, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) w związku z art. 18, art, 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r, o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r" poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A.C. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z 14 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375.11075,2022 ŁD.WG.P 00297033 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W wyniku przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu, postanowieniem z 25 stycznia 2022 r., Wierzyciel uznał, że pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. zobowiązana wniosła zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 268196E1-45/LO/2020 z 22 lipca 2020 r. dotyczące: - nieistnienia obowiązku, - braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z 14 lipca 2022 r. Wierzyciel uznał za niezasadne ww. zarzuty. Jak wskazał organ, rejestracja w dniu 10 stycznia 2000r. odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego (odbiorniki RTV) zgłoszona została na nazwisko Skarżącej pod adresem: ul. [...] w L.. W konsekwencji wydana została książeczka radiofoniczna. Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanej, iż we wrześniu na 2004r. na skutek zmiany miejsca zamieszkania i sprzedaży mieszkania, w urzędzie pocztowym przy ul. [...] w L. dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV, wierzyciel zauważył, że nie natrafił na dokument, który potwierdziłby wyrejestrowanie odbiorników RTV. W postanowieniu stwierdzono, że skoro zobowiązana już w 2012r. zgłaszała swoje uwagi do wierzyciela i nie posiadała wówczas dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu odbiorników RTV w 2004r., mogła wówczas dopełnić formalność wyrejestrowania odbiorników RTV, co nie doprowadziłoby do wszczęcia postępowania w zakresie narastających zaległości. Zaznaczono, że wierzyciel udzielił zobowiązanej odpowiedzi pismem oznaczonym znakiem [...]. Z uwagi na fakt, iż Skarżąca w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342, dalej: rozporządzenie z dnia 25 września 2007r.), posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczenia opłat abonamentowych, zobowiązanej nadany został indywidualnym numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wysłał w dniu 5 grudnia 2008r. na adres ul. [...], L.. Ponieważ rozporządzenie z dnia 25 września 2007r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia", zdaniem organu poprzez przesłanie zawiadomienia wykonano obowiązek zawiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. W odniesieniu do drugiego indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgłoszonego na dane Skarżącej, wierzyciel wyjaśnił, iż zobowiązanej nadany został jako użytkownikowi odbiorników indywidualnych, numer identyfikacyjny [...] na którym wnoszone były opłaty abonamentowe od października 2018r. do września 2019r. Podkreślono, że rejestracja zgłoszona została w dniu 14 września 2018r. na dane osobowe zobowiązanej ul. [...] L., ze wskazaniem miejsca używania odbiornika radiowego, a w dniu 30 września 2019r. dokonano wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego. Jednocześnie wierzyciel przyznał, iż z miesiącem wrześniem 2018 r. dokonał omyłkowego wyrejestrowania konta o indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]. W rezultacie zaległość wykazana w tytule wykonawczym na dzień jego wystawienia tj. na dzień 22 lipca 2020r. była wymagalna. W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, wierzyciel wyjaśnił, iż upomnienie zostało przesłane na adres ul. [...], L.. Upomnienie zostało doręczone zobowiązane w dniu 28 listopada 2019 i odebrane przez nią osobiście. Na powyższe postanowienie wierzyciela Skarżąca wniosła zażalenie. W piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. zobowiązana kwestionuje ustalenia faktyczne i prawne oraz wskazuje, iż nie może zgodzić się z treścią postanowienia w świetle wcześniejszego umorzenia postępowania w tej sprawie dla numeru identyfikacyjnego [...]. Wierzyciel postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 14 lipca 2022 r. o oddaleniu zarzutów Skarżącej. W skardze na powyższe postanowienie powyższemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., 85 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym ustalenia, czy Skarżąca miała telewizor, jak również nieuzasadnione pominięcie okoliczności wyrejestrowania przez Skarżącą odbiornika w związku z przeprowadzką, 2. nieistnienie po stronie Skarżącej obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej RTV dowodem dokonała wyrejestrowania odbiornika i to we wrześniu 2004 roku, w trakcie zmiany miejsca zamieszkania, 3. nieistnienie obowiązku w związku z błędnym ustaleniem przez organ stanu faktycznego polegającym na błędnym przekonaniu, iż Skarżąca posiada odbiornik telewizyjny, 4. niespełnienie przez wierzyciela obowiązku wymienionego w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w zakresie przesłania Skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiowych/telewizyjnych, a zatem organ nie dokonał rejestracji odbiornika, 5. zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym wydanym przez Urząd Skarbowy w L. obejmujących opłaty abonamentowe za odbiornik w L., przy ul. [...]. 6. zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi zobowiązana wyjaśniła, że we wrześniu 2004 roku w Urzędzie Pocztowym w L., przy ul. [...] dokonała osobiście wyrejestrowania odbiornika RTV w związku ze sprzedażą mieszkania przy ul. [...] (przy jednoczesnym rozwiązaniu umowy z telewizją kablową [...]). Wskazała, że podczas przeprowadzki odbiornik telewizyjny został wyrzucony z mieszkania, przy ul. [...], ponieważ od dłuższego czasu nie działał w wyniku zużycia i wieku. Z tego właśnie powodu nie zgłosiła zmiany adresu użytkowania odbiornika. Zobowiązana zaznaczyła, że od 2004 roku do 2012 roku nie było żadnego odzewu ze strony Poczty Polskiej i dopiero w 2012 roku dostała upomnienie o zaległościach z tytułu opłat abonamentowych. Skarżąca podjęła próbę wyjaśnienia powyższej sytuacji z kierownikiem, który podpisał się pod upomnieniem drogą e-mailową, niemniej jednak w między czasie zmieniła adres e-mailowy, więc nie posiada w tym zakresie wspomnianej korespondencji. Po kolejnych 6 latach od w/w upomnienia oraz po 14 latach od wyrejestrowania odbiornika, zobowiązana otrzymała upomnienie o zaległościach z tytułu opłat abonamentowych odbiornika. Próbowała wyjaśnić sprawę w piśmie z dnia 5 października 2018 roku. Odpowiedź od wierzyciela Skarżąca otrzymała dopiero dnia 29 marca 2019 roku. Po otrzymaniu w dniu 7 maja 2019r. kolejnego upomnienia, zobowiązana podjęła kolejną bezskuteczną próbę wyjaśnienia sprawy. Dalej zobowiązana wyjaśniła, że w dniu 14 września 2018 roku zarejestrowała tylko radio, które użytkowała w pracy przy ul. [...] (bo takie wymogi postawił pracodawca) i kiedy odchodziła z pracy z dniem 30 września 2019 roku wyrejestrowała ten odbiornik. W związku z tym zarejestrowaniem, nadano jej numer abonencki [...]. Abonament opłacała i nie miała żadnych zaległości. Zobowiązana zakwestionowała doręczenie jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wyjaśniła, że odbiór korespondencji potwierdziła E.C. — jej córka, która w dacie odbioru była niepełnoletnia. Zaznaczyła, że pismo o nadaniu numeru abonenckiego datowane na dzień 5 grudnia 2008 r. wystawione było na adres ul. [...] m. [...] w L., pod którym nie mieszkała już ponad 4 lata. Skarżąca podała, że zgodnie z pismem Poczty Polskiej z 2019 roku wyrejestrowano jej odbiornik RTV z numeru [...], a przerzucono zadłużenie na numer [...], pod którym miała zarejestrowane tylko radio w zakładzie pracy, które zostało wyrejestrowane, czemu wierzyciel nie zaprzecza. Mając powyższe na uwadze, zobowiązana zakwestionowała jako niezasadne działanie Poczty Polskiej w zakresie żądania od niej opłaty abonamentowej za odbiornik przy ul. [...] m [...] w L.. Natomiast pierwsze upomnienie o zaległościach otrzymała ona w 2012 roku tj. po 8 latach, a zatem de facto po upływie terminu przedawnienia, który zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. W ocenie Skarżącej w obliczu powyższych uchybień organu i braku podejmowanych działań na przestrzeni co najmniej 8 lat, okoliczność wyrejestrowania przez zobowiązaną odbiornika winna być dokładnie zbadania, a nie z góry przesądzona. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wierzyciela z dnia 5 sierpnia 2022r. oraz zasądzenie kosztów postepowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 16 marca 2023 r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że organy prawidłowo uznały za niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Wierzyciel wypełnił nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek poprzez przesłanie upomnienia numer [...] zobowiązanej. Upomnienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 28 listopada 2019 r. W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w cytowanym powyżej rozporządzeniu z dnia 25 września 2007r., a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych, zatem wadliwe jest stanowisko Skarżącej odnośnie nieskutecznego nadania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.. Natomiast, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem wierzyciel nie wziął pod uwagę, iż w znajdującym się w aktach sprawy - skierowanym do wierzyciela - piśmie zobowiązanej z dnia 30 czerwca 2012r., Skarżąca wskazała, iż od 2004 r. nie posiada telewizora i korzysta jedynie z komputera. Podobne informacje zawarte zostały w skierowanym do wierzyciela piśmie zobowiązanej z dnia 3 września 2012r. W piśmie tym zobowiązana podkreśliła ponownie, że ostatni posiadany przez nią odbiornik RTV wyrzuciła w 2004 r. i od tej pory nie posiada jedynie komputer i internet. Sąd stwierdził, iż w powyższych pismach Skarżąca zawarła w istocie oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiornika RTV, czego organ nie dostrzegł. Wola wyrejestrowania odbiornika RTV wynika z okoliczności opisanych w powyższych pismach, gdzie Skarżąca wielokrotnie podkreśla, iż od kilku lat nie posiada odbiornika RTV. Organ winien był niezwłocznie wezwać Skarżącą na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wymogów formalnych, które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika RTV. Zatem w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Stwierdzone w toku niniejszego postępowania uchybienia przepisów proceduralnych miały przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ zignorował oświadczenie woli Skarżącej o dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV, co uniemożliwiło zobowiązanej udokumentowanie faktu wyrejestrowania odbiornika. W konsekwencji wydane w niniejszej sprawie postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., zobowiązując organ, aby uwzględnił przedstawioną powyżej argumentację. W skutek skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 849/23, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1262/22 i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno budzić wątpliwości, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej wezwania do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika w przepisanej formie prawnej, wobec jednoznacznej treści art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W konsekwencji organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Stwierdzone uchybienie zaskarżonego wyroku nie pozwala też Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Bez pełnego stanowiska Sądu I instancji co do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przedwczesnym jest wypowiadanie się w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do problemu proceduralnego, który w obecnym stanie sprawy wyprzedza pozostałe występujące w niej kwestie. Jest nim określenie granic sprawy, w jakich aktualnie może i powinien "poruszać się" sąd administracyjny pierwszej instancji, któremu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. została przekazana sprawa do ponownego rozpoznania. Aktualnie Sąd orzeka bowiem w sytuacji związania na podstawie art. 190 p.p.s.a. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 849/23. Zgodnie ze wskazaną regulacją sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Ratio legis art. 190 p.p.s.a. sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. W konsekwencji, powoduje to zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2018 r., sygn.. akt I FSK 300/18). Granice sprawy, o których mowa w art. 134 § i art. 135 p.p.s.a., podlegają więc zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3052/15). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, sąd administracyjny pierwszej instancji nie może więc stosować art. 134 § 1 p.p.s.a., bez uwzględnienia konsekwencji wynikających z unormowań zawartych w art. 183 § 1 oraz art. 190 p.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 2867/15). Analogiczne stanowisko jest prezentowane także w literaturze przedmiotu oraz wielu innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 509; wyroki z: 4 lipca 2024 r., sygn.. akt III FSK 1039/24; 15 listopada 2023 r., sygn. akt II FSK 1181/23; 24 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1235/11; 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 244/20; 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 18/23; 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I FSK 1191/22). Przechodząc na grunt tej sprawy należy zauważyć, że w pierwotnie wydanym wyroku tutejszego Sądu z 16 marca 2023 r., I SA/Gl 1262/22, uchylonym następnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 849/23, WSA stwierdził, że: - organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. - wadliwe jest stanowisko Skarżącej odnośnie nieskutecznego nadania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego - organ nie uwzględnił woli skarżącej o wyrejestrowaniu odbiornika zawartych w pismach zobowiązanej z 30 czerwca 2012 r. i z 3 września 2012 r., podczas gdy powinien niezwłocznie wezwać skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wymogów formalnych które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika RTV. Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu, w granicach przez nią wyznaczonych, uchylił na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. ww. wyrok Sądu pierwszej instancji z powodu naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez WSA przepisów procesowego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. W zaistniałej sytuacji prawnej, poza ww. granicami w jakich NSA rozpoznawał skargę kasacyjną sprawa została "proceduralnie zamknięta". W konsekwencji tego, ponownie rozpoznając sprawę należy przyjąć, że nie doszło do skutecznego zakwestionowania stanowiska tutejszego Sądu w zakresie uznania, że upomnienie zostało doręczone, a braku wymagalności obowiązku nie można upatrywać w nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Wreszcie, z dokonanej przez NSA wykładni dotyczącej obowiązków abonenta wynikających z u.o.a. wynika, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Jednocześnie na marginesie przypomniano, że w stanie prawnym do 16 czerwca 2005 r. na abonencie ciążył obowiązek wyrejestrowania odbiornika uwidocznione w książeczce opłat abonamentowych. Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników RTV należało dokonać po przedstawieniu w urzędzie pocztowym dwóch wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, wraz z jednym odcinkiem "W", a pozostałą część książeczki, wraz z drugim odcinkiem "W", potwierdzonym podpisem pracownika poczty i odciskiem datownika, zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV zawarte były w książeczce radiofonicznej. Natomiast w stanie prawnym regulowanym rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) do skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV – koniecznym było złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych" o zaprzestaniu używania odbiorników RTV. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika i dokumentowania tej okoliczności uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania np. pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika, czy też widziała dokument potwierdzający dokonanie takiej czynności, albo ma wiedzę, że skarżąca nie posiada odbiornika. Zatem regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument wyrejestrowania, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanej jest zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Obecnie zadaniem WSA w postępowaniu ponownym jest natomiast ocena tego, czy w sprawie zasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że 10 stycznia 2001 r. została zgłoszona rejestracja odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego na imię i nazwisko A.R. (obecnie C.) pod adresem ul. [...], [...] L.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Organ przedstawił dowód na tę okoliczność w postaci kopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 10 stycznia 2001 r. Pomimo przeszukania zasobów archiwalnych oraz zapisów systemowych organ nie natrafił na dokument, który potwierdziłby zgłoszenie przez zobowiązaną, w 2004 r, zmian formalno-prawych odnośnie wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Sama skarżąca zaś twierdzi, że takiego dowodu nie ma, uzasadniając to upływem czasu. Skarżąca wskazała, że od 2004 roku do 2012 roku nie było żadnego odzewu ze strony Poczty Polskiej i dopiero w 2012 roku dostała upomnienie o zaległościach z tytułu opłat abonamentowych. Skarżąca podjęła próbę wyjaśnienia powyższej sytuacji z kierownikiem, który podpisał się pod upomnieniem drogą e-mailową. W kierowanych pismach informowała, że nie posiada odbiorników i korzysta z internetu. Niemniej jednak w między czasie zmieniła adres e-mailowy, więc nie posiada w tym zakresie wspomnianej korespondencji. Po kolejnych 6 latach od ww. upomnienia oraz po 14 latach od wyrejestrowania odbiornika, zobowiązana otrzymała upomnienie o zaległościach z tytułu opłat abonamentowych odbiornika. Próbowała wyjaśnić sprawę w piśmie z dnia 5 października 2018 roku. Odpowiedź od wierzyciela Skarżąca otrzymała dopiero dnia 29 marca 2019 roku. Po otrzymaniu w dniu 7 maja 2019 r. kolejnego upomnienia, zobowiązana podjęła kolejną bezskuteczną próbę wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie w dniu 14 września 2018 r. odnotowano rejestrację odbiornika radiowego na dane zobowiązanej, ul. [...], [...] L., ze wskazaniem miejsca używania odbiornika - L., ul. [...]. Rejestracji nadano indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Opłaty wnoszone były od października 2018 r, do września 2019 r. Natomiast w dniu 30 września 2019 r. indywidualny numer identyfikacyjny [...] został wyrejestrowany i nie ciążą na nim zaległości w opłatach abonamentowych. Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324). Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach aktualnie obowiązującej u.o.a., a także obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika zawarte w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników, zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym powyżej wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Za utrwalone uznać należy stanowisko, aprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym to na zobowiązanym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, że wyrejestrował on odbiornik radiowy / telewizyjny. W sytuacji, gdy żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika, ciężar dowodu w tym zakresie nie przechodzi na organ. Tym bardziej nie ma podstaw aby organ udowadniał, że ma miejsce korzystanie (posiadanie) odbiornika, gdyż jest to prawnie irrelewantne, a podstawą do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu jest udowodnienie przez zobowiązanego niezbędnej okoliczności, tj. wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 852/23). W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 481/15). Tym samym, aby skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, czego strona skarżąca nie uczyniła. Nie mogą zostać uznane za wyraz woli o wyrejestrowaniu odbiorników pisma skarżącej z 30 czerwca 2012 r. oraz z 3 września 2012 r. Jak przypomniał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z z 22 sierpnia 2024 r., I GSK 849/23, w stanie prawnym do 16 czerwca 2005 r. obowiązywał § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), zgodnie z którym posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z kolei w stanie prawnym obowiązującym do 13 grudnia 2007 r., a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem (por. wyroki NSA z 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18; 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16; 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 429/18, tamże), aby wyrejestrować odbiornik RTV należało uczynić to w określonej przepisami formie, którą był zapis w książeczce abonamentowej. Na podstawie tych przepisów posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić placówkę operatora publicznego o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (§ 3). Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników RTV należało dokonać po przedstawieniu w urzędzie pocztowym dwóch wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, wraz z jednym odcinkiem "W", a pozostałą część książeczki, wraz z drugim odcinkiem "W", potwierdzonym podpisem pracownika poczty i odciskiem datownika, zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV zawarte były w książeczce radiofonicznej. Natomiast w stanie prawnym regulowanym rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) do skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV – koniecznym było złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych" o zaprzestaniu używania odbiorników RTV. Zatem wskazana korespondencja nie może zastąpić ww. dokumentów. Jednocześnie Sąd zauważa, że sama skarżąca zaprzeczyła by jej pisma z 2012 r. za takowe mogą być uznane, bowiem jak sama wskazała, pomimo podjęcia próby wyjaśnienia sytuacji po otrzymaniu upomnienia w 2012 r. nie ma wiedzy co do korespondencji z Wierzycielem, wobec "zmiany adresu e-mail". Zatem sama skarżąca nie była zainteresowana wyrejestrowaniem odbiorników RTV. Reasumując, w świetle powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.