I SA/Gl 1546/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.),, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej-umorzenie zaległości podatkowych uchyla zaskarżoną decyzję Wnioskiem z dnia [...] 2004 roku P. W. zwrócił się do Prezydenta Miasta C. o umorzenie zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za 2000 rok wraz odsetkami za zwłokę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...] roku, nr [...], odmówił podatnikowi umorzenia przedmiotowej zaległości w kwocie [...] złotych oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] złotych. W piśmie z dnia [...] 2006 roku, skierowanym do Prezydenta Miasta C., P. W. zawarł wniosek o rozłożenie na 35 rat zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za 2000 rok oraz o umorzenie odsetek za zwłokę od tych zaległości. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, iż postępowania w sprawach umorzeń podatkowych stanowią kategorie spraw, w których organy podatkowe mają obowiązek prowadzić właściwą gradację wartości, tj. zarówno interesu indywidualnego jak i interesu publicznego. Dlatego rozważenie przez ten organ czy w konkretnej sprawie zachodzą względy społeczne mające stanowić o umorzeniu zaległości podatkowych wymaga porównania sytuacji majątkowej ubiegającego się o ulgę podatkową z sytuacją przeciętnego podatnika. Następnie podniosło, że z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wynika, że dwuosobowa rodzina P. W. legitymuje się miesięcznym dochodem w wysokości [...] złotych. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone dla tej rodziny w ustawie o pomocy społecznej, które stanowi [...] złotych. W końcowej części uzasadnienia decyzji Kolegium podniosło, iż nie znalazło podstaw do zakwestionowania stanowiska zajętego w sprawie przez organ pierwszej instancji. Skoro bowiem decyzje w zakresie udzielania ulg w zapłacie podatku oparte są na uznaniu administracyjnym i mają charakter wyjątkowy to tylko szczególne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady. W taki bowiem sposób przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości opodatkowania. Korzystając z umorzenia należności podatkowych podatnik uzyskuje ulgę, która stawia go w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podatników. Podkreśliło również, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Z kolei interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż podatnik i jego żona nie utracili możliwości zarobkowania, zatem sytuacja finansowa w/w nie wyróżnia ich na tle innych rodzin zobowiązanych do płacenia podatków, nie jest bowiem szczególna i wyjątkowa, a zwłaszcza nie zagraża egzystencji tej rodziny. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "o umorzenie podatku od środków transportowych za rok 2000 oraz umorzenie odsetek". W uzasadnieniu skargi ponownie przedstawił sytuację finansową i zdrowotną swojej rodziny podkreślając, iż utrata możliwości zarobkowania uniemożliwia mu zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwlokę. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 67a Ordynacji podatkowej, a zatem organ podatkowy powinien mu udzielić ulgi w zapłacie podatku. Odpowiadając na skargę Samorządowej Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn w niej niewskazanych. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej niezbędne jest ustalenie co było przedmiotem sprawy. Istotne jest zatem dokonanie analizy treści pisma jakie zainicjowało postępowanie w rozpoznawanej sprawie. Otóż po wydaniu przez Prezydenta Miasta C. decyzji z dnia [...] roku, nr [...], opartej na treści art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami), odmawiającej podatnikowi umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2000 rok w kwocie [...] złotych oraz odsetek od tej zaległości w kwocie [...] złotych, P. W. w otwartym terminie do wniesienia odwołania wniósł pismo z dnia [...] 2006 roku, w którym zawarł wniosek o rozłożenie na [...] rat zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za 2000 rok oraz o umorzenie odsetek za zwłokę od tej zaległości. Pismo powyższe podatnik zakończył zdaniem "Proszę o pozytywne rozpatrzenie mojego wniosku". Treść tego pisma świadczy o tym, że skarżący nie wywiódł jakichkolwiek zarzutów przeciw decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz domagał się rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz umorzenia odsetek za zwłokę. Zdaniem Sądu pismo to stanowiło nowy wniosek podatnika (odmienny od wniosku z dnia [...] 2004 roku) o zastosowanie ulgi podatkowej. Podkreślenia wymaga również, iż w swojej decyzji organ pierwszej instancji sam poinformował skarżącego, że " biorąc pod uwagę fakt, że jednorazowa spłata zaległości podatkowej stanowiłaby duże obciążenie dla Zobowiązanego nadmienia się, że na wniosek spłata zaległości podatkowej może zostać rozłożona na [...] rat". Jeżeli jednak mimo to, organ do którego wpłynęło powołane wyżej pismo – czyli Prezydent Miasta C. – miał wątpliwości co do rzeczywistej jego treści, to winien był, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwać P. W. do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, poprzez jednoznaczne sprecyzowanie czego domaga się on od organów podatkowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2001 roku, sygn. akt I SA/Ka 1707/00 - niepubl.). W szczególności zatem mógł on wezwać stronę skarżącą o wskazanie jak należy potraktować jej pismo z dnia [...] 2006 roku, bo jeśli jak odwołanie to powinien także udzielić informacji w tym wezwaniu o wymogach wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej (wymagania co do treści odwołania). Skoro tych uchybień proceduralnych nie dostrzegł organ odwoławczy, to zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami).