I SA/Gl 1549/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-10-18

Skład orzekający: Bożena Pindel, Eugeniusz Christ, Agata Ćwik-Bury

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oparte na twierdzeniu o braku odpowiedzi organu na pismo informujące o zaprzestaniu opłacania wywozu odpadów oraz na okolicznościach niezwiązanych z powstaniem lub wygaśnięciem obowiązku, mogą stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają charakter zamkniętego katalogu, a podstawa zarzutu nieistnienia obowiązku może dotyczyć jedynie sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku nastąpiło po wydaniu tytułu wykonawczego lub gdy obowiązek nigdy nie powstał albo wygasł z przyczyn prawnych. Twierdzenia skarżącej o braku odpowiedzi organu na pismo o zaprzestaniu opłacania wywozu odpadów oraz o nieterminowym odbiorze odpadów nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż nie dowodziły nieistnienia lub wygaśnięcia obowiązku w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca podnosiła, że jej obowiązek nie istnieje, ponieważ poinformowała organ o zaprzestaniu opłacania wywozu odpadów i nie otrzymała odpowiedzi, a także kwestionowała sposób odbioru odpadów i charakter swojej nieruchomości. Organy uznały, że zarzuty nie mieszczą się w katalogu określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 20 września 2021 r. nr SKOV 428/1662/124/2021 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z 20 września 2021 r., nr SKOV 428/1662/124/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej K.p.a.) oraz art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.; dalej u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia A. Z. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie wierzyciela Wójta Gminy R. (dalej także organ I instancji) z 29 marca 2021 r. nr [...], którym oddalono jej zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 14 grudnia 2020 r. o nr 313/2020 ‒ utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny. Wierzyciel oddalając zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 u.p.e.a. wniesiony przez zobowiązaną wskazał, że na zobowiązanej, jako właścicielu nieruchomości zabudowanej budynkiem o charakterze letniskowym, ciążył obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a obowiązek ten powstaje za rok bez względu na długość korzystania z nieruchomości. Zobowiązana w zażaleniu na postanowienia organu I instancji wskazała, że pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. poinformowała organ, że od 2018 r. nie będzie opłacać wywozu odpadów. Na pismo to nie otrzymała odpowiedzi, co oceniła jako wyrażenie zgody. Uważała, że jej zobowiązania wygasło. W dalszej części zażalenia zobowiązana przedstawiła problemy związane z wywozem odpadów w ww. posesji. Podkreśliła, że nieruchomość w R. jest nieużytkowana, a zgodnie z obowiązującymi przepisami ponosi opłatę za wywóz odpadów w C., które jest jej miejscem zamieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując art. 15 u.p.e.a. stwierdziło, że zobowiązanej zostało doręczone upomnienie, jak również tytuł wykonawczy, w związku z którym zostały wniesione zarzuty. W zarzutach zobowiązana podała, że jej obowiązek nie istnieje, bowiem poinformowała organ, że od 2018 r. nie będzie opłacać wywozu odpadów, na które nie otrzymała odpowiedzi, co w jej ocenie jest równoznaczne ze zgodą. Wyjaśniła, że jej nieruchomość w R. jest nieużytkowana w sposób trwały od 2018 r., a z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty związany jest z miejscem zamieszkania danej osoby. Podała, że mieszka w C. i tam ponosi opłatę. Kolegium uznało, że podstawą zarzutu jest nieistnienie obowiązku. Zauważyło, że egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek polega na zapłacie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ten wynika z art.6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 1454 ze zm., dalej u.c.p.g.), natomiast opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej nakładanej w drodze ustawy (powołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2013 r., K 17/12). Następnie powołano art. 29 i art. 34 u.p.e.a. i stwierdzono, że niedopuszczalne jest badanie zasadności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy u.c.p.g. nie przewidują możliwości samego zwolnienia z opłaty bądź też różnicowania jej stawki według cech wyróżniających mieszkańców danej miejscowości, takich jak np.: wiek, płeć, ich sytuacja bytowa, czy też okoliczność zameldowania. Ustawodawca założył, że sam fakt posiadania nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, czy innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, powoduje obowiązek uiszczania opłaty za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Zatem podnoszone przez zobowiązaną okoliczności, w postępowaniu egzekucyjnym, nie mogły mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie. Odwołując się do art. 6m u.c.p.g. wskazał na konieczność złożenia korekty deklaracji. Zobowiązana natomiast złożyła deklarację z dnia 2 lutego 2017 r. , a w dniu 22 grudnia 2017 r. otrzymała zawiadomienie o wysokości nowej opłaty obowiązującej w 2018 r. Według organu okoliczność poinformowania organu przez zobowiązaną, że od 2018 r. nie będzie opłacać wywozu odpadów i brak odpowiedzi ze strony organu na to pismo nie ma znaczenia, ponieważ sam fakt posiadania nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjnowypoczynkowe powoduje obowiązek uiszczania opłaty, za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie zobowiązana nie udowodniła, aby zaszła przesłanka z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., bowiem opisany sposób postępowania z odpadami nie może być zasadnym argumentem do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na obecnym jego etapie W skardze, wniesionej na wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie, zobowiązana przyznała, że jest właścicielką nieruchomości położonej na terenie Gminy R., jak również, że 2 lutego 2017 r. złożyła w Gminie R. deklarację dotycząca opłat za wywóz odpadów komunalnych. Wyjaśniła, że sygnalizowała, iż Zakład Komunalny wywozi odpady nieterminowo, a w dniu 29 grudnia 2017 r. – w formie deklaracji – wystosowała do organu I instancji pismo, iż od 2018 r. nie będzie regulować ww. opłat. Podkreśliła, że nie otrzymała odpowiedzi na pismo, co uznała za wyrażenie zgody. Natomiast po trzech latach organ zaczął ją "prześladować" w związku z niniejszym postępowaniem. Powołała się na art. 6i u.c.p.g. podkreślając, że nie zamieszkuje i nie przebywa na nieruchomości, zatem nie powstają tam odpady komunalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ nie zgodził się ze wskazaną przez skarżącą interpretacją art. 6i u.c.p.g. Wskazał, że z art. 6j ust. 3b tej ustawy wynika założenie, iż sam fakt posiadania nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe − powoduje obowiązek uiszczania opłaty − za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. W piśmie z 12 stycznia 2022 r. zobowiązana wyjaśniła, że na terenie Gminy R. jest właścicielką domu mieszkalnego przeznaczonego na cele rekreacyjne, lecz od połowy 2017 r. dom jest niezamieszkały z uwagi na jej stan zdrowia. Przyznała ponownie, że 2 lutego 2017 r. złożyła w organie I instancji deklarację dotyczącą opłat za wywóz nieczystości, które jednak nie były odbierane. Natomiast pismem z 29 grudnia 2017 r. poinformowała organ, że nie będzie opłacać należności. Powołała się na art. 6i u.c.p.g. W piśmie z 23 maja 2022 r. zobowiązana dodatkowo wskazała, że jest właścicielką domu mieszkalnego a nie letniskowego i ponownie podniosła, że nie otrzymała odpowiedzi organu na jej pismo informujące o tym, że nie zamieszkuje na posesji w R.. W piśmie z 19 września 2022 r. – ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu (adwokat) – wniósł o uchylenie postanowienia zarówno organu I jak i II instancji oraz przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu I instancji do dołączenia do akt deklaracji o wysokości opłat komunalnych złożonej przez skarżącą w 2016 r. (w nieznanej dacie) oraz oryginału deklaracji z 2 lutego 2017 r. Popierając zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. złożył ponadto zarzut naruszenia: - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie, że rzekomo złożona przez skarżącą deklaracja z 2 lutego 2017 r. miała charakter "in blanco", a skarżąca nie miała wpływu na jej treść i nie była świadoma skutków, jakie dokument miał wywołać, - art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegający na braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz braku oceny wszystkich okoliczności istotnych dla wydania postanowienia w sposób wyczerpujący i miarodajny, które miały wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że w deklaracji za 2016 r. skarżąca wskazała, że na nieruchomości posadowiony jest dom mieszkalny, natomiast organ za podstawę naliczenia opłat przyjął wskazaną w części E deklaracji z 2 lutego 2017 r. pozycję "Rodzaj nieruchomości" – domek letniskowy lub nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Podkreślono również, że skarżąca przypomniała sobie, iż na początku 2017 r. była proszona telefonicznie o złożenie "korekty" deklaracji, lecz nie wyjaśniono jej celu tej czynności. Dokonała czynności zgodnie z instrukcjami urzędnika, jednak bez wypełnienia pól: A.1, C, D.3, E i F. Skarżąca kategorycznie stwierdziła, że zamieszczone tam "krzyżyki", będące wypełnieniem pól deklaracji, nie zostały dokonane jej ręką, bowiem jej nawyki zawodowe (jako geodety) powodują posługiwanie się kaligraficzną precyzją (jako dowód dołączyła do akt wypełniony wniosek o wydanie dowodu rejestracyjnego). Z tych względów konieczne jest – w jej ocenie – załączenie do akt oryginału deklaracji z 2 lutego 2017 r. a także deklaracji z 2016 r. Dodała, że w sprawach urzędowych budynek zawsze określała, jako mieszkalny (jako dowód załączyła kopie: zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku z 12 sierpnia 2019 r. oraz decyzję organu I instancji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 r.). Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie wierzyciela uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącej na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z 14 grudnia 2020 r. Przystępując do merytorycznej analizy niniejszej sprawy wskazać należy, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. – wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a. Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021). Jak stanowi art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zaprezentowane wyżej przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13; dostępne, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na obecny w judykaturze pogląd prawny, iż podstawy poszczególnych zarzutów wyłączają się wzajemnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2018 r., II FSK 3535/15), co oznacza, że nie można przywoływać jednej okoliczności jako podstawy dwóch lub więcej zarzutów. Nadmienić należy, że w aktualnym stanie prawnym, ukształtowanym w ramach nowelizacji przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji (ustawa z dnia 11 września 2019 r. Dz. U. 2019 r., poz. 2070), która weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r., skuteczność wniesienia zarzutów nie jest już uzależniona od zachowania terminu siedmiodniowego, liczonego od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Ten ostatni, zgodnie z dyspozycją art. 35 § 1 u.p.e.a., wpływa aktualnie jedynie na kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które miało miejsce w niniejszej sprawie. Data wniesienia zarzutów pozostaje jednak irrelewantna z perspektywy możliwości ich merytorycznego rozpoznania przez wierzyciela. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10). W analizowanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzut w sprawie prowadzonej przeciwko niej egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Natomiast spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wierzyciel miał prawo dochodzić od skarżącej – w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego − opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na której znajduje się dom będący współwłasnością skarżącej. W analizowanej sprawie wierzyciel (Wójt Gminy R.) na podstawie złożonej przez skarżącą 2 lutego 2017 r. deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i w związku z brakiem ich uiszczenia w 2018 r., podjął czynności zmierzające do ich wyegzekwowania. Przebieg czynności był następujący: - wierzyciel skierował do skarżącej upomnienie z 16 października 2020 r., którego odbiór potwierdziła 23 października 2020 r., - skarżąca w reakcji na wystosowanie upomnienie, w piśmie z 26 października 2020 r. zwróciła uwagę organowi na swoje wcześniejsze pismo z 29 grudnia 2017 r., którym informowała, że nie będzie opłacać wywozu odpadów w 2018 r., - organ (w piśmie z 27 listopada 2020 r.) powołując się na złożoną przez skarżącą deklarację wyjaśnił podstawy dochodzenia należności powołując art. 6i ust. 1 pkt 3 u.p.c.g., - w odpowiedzi (pismo z 8 grudnia 2020 r.) skarżąca ponownie odmówiła zapłaty kwestionując sposób odbioru odpadów przez gminę i wskazując jednocześnie, że śmieci swoje (a także te podrzucone przez sąsiadów) wywozi do swojego miejsca zamieszkania, - wierzyciel w piśmie z 29 grudnia 2020 r. zawarł ponowne wyjaśnienia powołując się na obowiązującą Uchwałę Rady Gminy R., - w dniu 14 grudnia 2020 r. wystawiono tytuł wykonawczy o nr 313/2020, w wyniku którego zajęto świadczenie emerytalne skarżącej, - organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w C.) przekazał wierzycielowi zarzuty skarżącej, które wpłynęły 22 lutego 2021 r. Jednocześnie organ egzekucyjny – w związku ze złożonymi przez skarżącą zarzutami − na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Na potrzeby rozstrzyganej sprawy należy także przybliżyć prezentowane przez skarżącą stanowisko w sprawie: - w zarzutach (pismo z 20 lutego 2021 r.) strona powołała się na pismo z 29 grudnia 2017 r. (podkreślając, że nie otrzymała na nie odpowiedzi) i głównie twierdziła, iż gmina nie wywiązywała się z powinności wywożenia odpadów. Jednocześnie podała, że miała zamieszkać na terenie Gminy R., na co jednak nie pozwolił jej stan zdrowia; - w skardze strona przyznała, że 2 lutego 2017 r. złożyła w Gminie R. deklarację dotycząca opłat za wywóz odpadów komunalnych, jednocześnie podała, iż 29 grudnia 2017 r. – w formie deklaracji – wystosowała do organu I instancji pismo, iż od 2018 r. nie będzie regulować ww. opłat (nie otrzymała odpowiedzi na pismo, co uznała za wyrażenie zgody); - w piśmie z 12 stycznia 2022 r. skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielką domu mieszkalnego przeznaczonego na cele rekreacyjne, lecz od połowy 2017 r. dom jest niezamieszkały z uwagi na jej stan zdrowia, ponownie przyznała, że 2 lutego 2017 r. złożyła w organie I instancji deklarację dotyczącą opłat za wywóz nieczystości, które jednak nie były odbierane, - w piśmie z 23 maja 2022 r. skarżąca dodatkowo wskazała, że jest właścicielką domu mieszkalnego a nie letniskowego, - na etapie postępowania sądowego zgłosiła zastrzeżenia podważające wiarygodność złożonej w dniu 2 lutego 2017 r. deklaracji (pismo pełnomocnika skarżącej z 19 września 2022 r., opisane wyżej). Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśniając zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., należy zwrócić uwagę, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Zobowiązana zaś, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por wyroki: NSA z 14 stycznia 2010 r., II FSK 1378/08; WSA w Gliwicach z 8 stycznia 2013 r., I SA/Gl 451/12). Przy czym wnoszący zarzut nie jest zobligowany do dołączenia do zarzutu dowodów, a jedynie do ich wskazania. Skarżąca natomiast, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazała, że było to następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu nie wskazała także na okoliczności, które zaistniały przed wydaniem tytułu wykonawczego, które uzasadniałyby podniesione przez nią okoliczności. Zgodnie z art. 6h u.p.c.g. (w stanie prawnym obowiązującym w 2018 r.) właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (zarówno tych zamieszkanych, jak i niezamieszkanych), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przepis art. 6j ust. 3b tej ustawy stanowi, że w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (ust. 3c). Na podstawie ostatnio powołanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Rada Gminy Rajcza podjęła w dniu 3 listopada 2017 r. Uchwałę Nr XLIV/243/17 w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (...). Przepis § 1 powołanej Uchwały (załączonej do akt administracyjnych) stanowi, że dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku ustala się ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 175 zł za rok - jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny, a podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. W punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy pozostaje kwestia charakteru budynku będącego własnością skarżącej. Skoro sama skarżąca twierdzi, że jej stałym miejscem zamieszkania są C., to nieruchomość budynkowa posadowiona w Gminie R. – nawet jeżeli nie stanowi budynku letniskowego – mogła być wykorzystana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jedynie przez część roku. Taką bowiem możliwość zakładał przepis art. 6j ust. 3b u.p.c.g. - alternatywnie. Podkreślić także należy, że skarżąca nie zaprzeczała złożeniu w dniu 2 lutego 2017 r. deklaracji dotyczącej opłat za wywóz odpadów komunalnych. Przez cały tok postępowania (także na etapie skargi i złożonych w toku postępowania sądowego własnych pism) nie negowała jakichkolwiek okoliczności jej złożenia, w tym złożonego własnoręcznie podpisu i podanych tam danych (tj. nr pesel, nr telefonu, adresu domu w R. oraz adresu stałego miejsca zamieszkania, a także wysokości opłaty ryczałtowej rocznej - 140 zł). Trudno przyjąć za skuteczne jej twierdzenia podane w piśmie procesowym z 19 września 2022 r., o przedstawieniu deklaracji pracownikom organu w formie "in blanco", a co za tym idzie, koniecznością badania okoliczności jej wiarygodności na etapie postępowania egzekucyjnego. Przy czym skarżąca kwestionuje jedynie sposób postawienia znaku "x" ("krzyżyka") w poszczególnych rubrykach deklaracji, nie neguje natomiast faktu jej wypełniania własnoręcznie (ze złożeniem podpisu włącznie). Jeżeli natomiast w istocie zaistniały okoliczności, które mogłyby wpłynąć na ważność złożonej deklaracji, należałoby rozważyć wszczęcie odrębnego postępowania, którego wynik – gdyby był korzystny dla skarżącej – mógłby ewentualnie mieć wpływ na sprawę dochodzonych przez wierzyciela należności. Pełnomocnik skarżącej nie wykazał jednak, że doszło do wszczęcia takiego postępowania. Należy się także odnieść do twierdzeń skarżącej dotyczących skutku, jaki wywołało złożone przez nią pismo z 29 grudnia 2017 r., w którym informuje organ, że nie będzie uiszczała opłat za 2018 r. (podpisane także przez W. J.). Dopiero na etapie skargi strona zaznaczyła, że pismo stanowiło "korektę deklaracji". W omawianym piśmie skarżąca przede wszystkim przyznaje, że otrzymała pismo organu z 19 grudnia 2017 r. dotyczące wysokości opłat za wywóz odpadów komunalnych, w kwocie 175 zł. Poza tym w treści tego pisma trudno doszukać się oświadczenia woli świadczącego o dokonaniu "korekty deklaracji", bądź – w jakikolwiek sposób – negującego podstawy do uiszczania opłat za wywóz odpadów. Skarżącą informując organ, że nie będzie uiszczała opłat za 2018 r., podnosi wprost "decyzję uzasadniamy tym, iż odpady komunalne opłacone były co roku, natomiast nie były odbierane i wywożone przez służby komunalne". Skarżąca nie informuje organu, że nie przebywa w ogóle na terenie swojej posesji a jedynie, że samodzielnie wywozi odpady. Również nie może odnieść skutku fakt braku odpowiedzi organu na to pismo (aczkolwiek powinien mieć miejsce), z pouczenia bowiem zawartego w pkt 3 złożonej przez skarżącą deklaracji z 2 lutego 2017 r. wynika, że każda zmiana danych wymaga złożenia nowej deklaracji, czego skarżąca jednak zaniechała. Mając na względzie powyższe uznać należy, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności (nie zostały one wykazane przez stronę) świadczące o nieistnieniu obowiązku, wynikającego ze złożonej przez skarżącą deklaracji z 2 lutego 2017 r. W przedstawionym stanie sprawy nie zostały naruszone przez organy przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Za chybione należy uznać żądanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, bowiem sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli działalności administracji publicznej, a norma z art. 3 § 1 P.p.s.a. jest normą o charakterze ustrojowym i wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych. Nie było również potrzeby załączania do akt niniejszej sprawy dokumentów wymienionych w piśmie z 19 września 2022 r., bowiem stan sprawy nie uzasadniał konieczności przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy zbędne było także przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, bowiem Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji uwzględnił materiał dowodowy zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji (art. 133 § 1 P.p.s.a.), który stanowił podstawę jej rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło