I SA/Gl 1557/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędzia NSA Małgorzata Wolf Mendecka Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.) Protokolant: Monika Adamus po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.: z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium odwoławczego kwotę [...] ([...]) zł., tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zawiesił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2002 – 2004, dot. nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], o pow. [...]m. kw., zabudowaną budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...]m. kw. Z uzasadnienia wymienionego postanowienia wynika, iż w ewidencji gruntów, jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, figuruje P. K.. W dniu [...] 1976 roku złożyła ona w Urzędzie Miasta wykaz nieruchomości, w którym wskazała siebie, jako właściciela. Z kolei [...] 1991 r. zeznanie podatkowe, odnośnie w/w nieruchomości, złożył W. K., wskazując siebie, jako właściciela oraz administratora w osobie J. K.. W aktach sprawy znajdują się decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, wystawione na J. K., za lata 1993 – 1996. W decyzjach tych, jako właściciela nieruchomości wskazano P. K.. W dniu [...] 1996 r. K. K. złożył oświadczenie, iż w związku ze zgonem J. K. zobowiązuje się do płacenia podatku za przedmiotową nieruchomość, jako jej administrator. Nadmienił, że będąc sąsiadem opiekował się nieżyjącym właścicielem nieruchomości. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że z danych Referatu Ewidencji Ludności Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta K. wynika, że W. K. zmarł [...] r., natomiast J. K. zmarł [...] r. Podkreślono jednocześnie, że Referat Ewidencji Ludności nie posiada żadnych danych na temat P. K.. Wskazano, że z notatki służbowej, sporządzonej z rozmowy telefonicznej pracownika organu z K. K. wynika, iż P. K. również nie żyje. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. K., zarzucając organowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa, w tym obrazę przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku o podatkach i opłatach lokalnych, przez nie uwzględnienie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie. Wyeksponował błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym pominięciu okoliczności, iż nieruchomość przy ulicy [...] w K. od wielu lat jest w posiadaniu samoistnym skarżącego, która to okoliczność nie była kwestionowana przez organ podatkowy w poprzednich latach. Wskazał, że w ostatnich latach organ podatkowy wydawał decyzje ustalające podatek od nieruchomości na jego nazwisko. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego stwierdzono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 84 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zaakcentowano, że K. K., zgodnie z jego oświadczeniem z dnia [...] 1996 r., jest administratorem przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym do roku 2001 r. doręczane mu były decyzje podatkowe i stąd też doręczono mu postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. Zaznaczono jednak, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 1000 z 2000 r. , poz. 1086 ze zm.) i nie mogą dokonywać zmian w tej ewidencji. Wskazano jednocześnie, że w ewidencji tej figuruje, jako właścicielka nieruchomości P. K., która "prawdopodobnie nie żyje". Tym samym Kolegium, powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdziło iż ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podniesione w zażaleniu od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Podkreślił, iż jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości i w latach 1996 – 2001 odbierał decyzje wymiarowe wydane na jego nazwisko. Zaznaczył również, że brak jest podstaw do twierdzenia, że P. K. nie żyje; wiadomym jest tylko, iż nie znane jest jej miejsce pobytu. Skarżący uznał zawieszenie postępowania za co najmniej przedwczesne, ponieważ nie zostało dowiedzione, iż zachodzą przesłanki do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w związku z nie uprawdopodobnieniem śmierci P. K. i konieczności poszukiwania jej następców prawnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. W trakcie rozprawy przed sądem administracyjnym, na którą nie przybył przedstawiciel organu odwoławczego, skarżący wyjaśnił, iż nie potrafi powiedzieć, czy P. K. nie żyje. Podkreślił również, że zapłacił podatek od przedmiotowej nieruchomości za 2002 r., a ponadto, że decyzje dotyczące podatku od nieruchomości z inicjatywy urzędu doręczane były jemu, mimo iż nie jest właścicielem nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił pogląd wyrażony przez stronę skarżącą, iż wydanie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania było przedwczesne. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy zawiesza postępowanie, w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (pkt 1), a także gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 2). Wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy podatkowe obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Również art. 187 § 1 Ordynacji zawiera nakaz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, iż na organie podatkowym ciąży obowiązek wykazania istnienia ustawowej przesłanki (lub przesłanek) zawieszenia postępowania. Tylko bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego uprawnia do zastosowania normy art. 201 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, zawieszenie postępowania z powodu określonego w art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji, może nastąpić tylko w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości, co do faktu, iż strona nie żyje, nie wiadomo natomiast, kto jest jej następcą prawnym. W rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy, poprzez stwierdzenie, iż właścicielka nieruchomości "prawdopodobnie nie żyje", sam wskazuje, iż nie ma w tej kwestii pewności. Odnosząc się natomiast do kwestii prejudycjalnej z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na którą to okoliczność powołuje się organ odwoławczy, należy podnieść, iż w powyższej materii utrwalony jest pogląd, że organ podatkowy zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r. sygn. akt I SA 481/83 publ. ONSA 1983 Nr 2, poz. 65 i Pip 1984 r. nr 7, s. 147). Tego rodzaju zależności pomiędzy postępowaniem sądowym, a administracyjnym w sprawie wymiaru podatku nie zostały przez organy wykazane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na treść art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, w ogóle nie wskazało, od rozstrzygnięcia jakiego zagadnienia wstępnego przez sąd, uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Reasumując należy podnieść, iż w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy obu instancji nie wykazały istnienia przesłanek, na których oparte zostało rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zasad postępowania (art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej) w określonym wyżej zakresie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).