I SA/Gl 1567/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. (K.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 września 2022 r. nr 2401-IEW2.4121.5.2022.8 UNP: 2401-22-216534 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za maj i czerwiec 2019 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 13 października 2022 r., A.K. (dalej: skarżący), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 grudnia 2022 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Równocześnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2022 r., w piśmie z dnia 9 stycznia 2023 r., skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL oraz podpisanie skargi, opatrując wezwanie tożsamym rygorem. Przesyłka pocztowa zawierająca m. in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz pismo z dnia 9 stycznia 2023 r., została doręczona skarżącemu przez operatora pocztowego w dniu 12 stycznia 2023 r. W piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r., nadanym za pośrednictwem operatora wyznaczonego w dniu 25 stycznia 2023 r., skarżący podał swój numer PESEL oraz sformułowała wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłał również podpisaną skargę. Wnioskiem z dnia 21 listopada 2022 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie, wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny następującego zagadnienia prawnego: "Czy niepodanie przez skarżącego w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego numeru PESEL, będącej pierwszym pismem w sprawie sądowoadministracyjnej – zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. – stanowi brak formalny, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, w sytuacji gdy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych sprawy ?". Sprawie została nadana sygnatura II GPS 3/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 P.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Przepis art. 220 § 3 P.p.s.a., do którego odwołuje się § 1 tegoż artykułu przewiduje, iż skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Równocześnie, zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a w przypadku skargi pod rygorem jej odrzucenia), chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3) i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. pismo powinno zawierać, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go nie mając takiego obowiązku. Z kolei przepis art. 46 § 1 pkt 4) P.p.s.a. stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, Sąd ustalił, że przesyłka pocztowa, zawierająca m. in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz pismo z dnia 9 stycznia 2023 r., została doręczona skarżącemu w dniu 12 stycznia 2023 r. Termin, do którego skarżący mógł skutecznie usunąć brak fiskalny i braki formalne skargi, upływał z dniem 19 stycznia 2023 r. (czwartek). Z treści stempla pocztowego, widniejącego na kopercie, w której nadano pismo z dnia 16 stycznia 2023 r. wynika, że przesyłka została nadana w dniu 25 stycznia 2023 r. Wobec powyższego stwierdzić należało, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz usunął braki formalne skargi po terminie przewidzianym przez prawo na dokonanie tych czynności. Podkreślić w tym miejscu warto, iż Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym spóźniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na swoją bezskuteczność, w ogóle nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (tak: H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 720; WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 836/07, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zważywszy, iż złożony przez skarżącego wniosek o prawo pomocy został wniesiony po upływie terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu od skargi, stwierdzić należało, że nie mógł on wywołać skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia tej opłaty. Wniesienie wniosku o prawo pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest bowiem z punktu widzenia wymogu opłacenia skargi bezskuteczne. Podobnie sytuacja wygląda w odniesieniu do kwestii usunięcia braków formalnych skargi. Odnotować istotnie trzeba, że w piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący podał swój numer PESEL oraz podpisał skargę, niemniej jednak dokonał tych czynności już po upływie przewidzianego przez prawo terminu na ich dokonanie. Przepis art. 85 P.p.s.a. stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skutek wynikający z normy prawnej ukształtowanej przez ten przepis znaleźć musiał zatem zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym. Na marginesie powyższych rozważań, Sąd orzekający zwraca uwagę, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania dotyczącego zagadnienia prawnego, które przedstawiono do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Zagadnienie to odnosi się co prawda bezpośrednio do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w której skarżący nie podał we wniesionej do Sądu skardze numeru PESEL, a na wezwanie brak ten usunął po terminie, a numer ten wynika z akt administracyjnych, jednakże brak ten nie stanowi jedynej przyczyny odrzucenia skargi. Skarżący nie uiścił bowiem wpisu od skargi, a wniosek o prawo pomocy i podpisany egzemplarz skargi nadesłał po upływie przewidzianego prawem terminu. Tym samym skarga podlegałaby odrzuceniu niezależnie od rozstrzygnięcia wyżej wskazanego zagadnienia prawnego. Z uwagi na nieusunięcie braków formalnych i braku fiskalnego skargi w przewidzianym prawem terminie, skargę należało odrzucić, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3) P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.