I SA/Gl 159/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz- Ziętek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]. nr [...], dotyczącej odmowy określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. w innej wysokości niż wynikająca z zeznania. Skarżąca była obecna na rozprawie, uczestniczyła w ogłoszeniu wyżej wskazanego wyroku i została pouczona o prawie i trybie zaskarżenia wyroku, co odnotowano w protokole z rozprawy. W dniu 21 kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu żądania strona podniosła, że nie zrozumiała "całości ogłoszenia końcowego rozprawy" i była nieświadoma, że ma zwrócić się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sądziła bowiem, że otrzyma wyrok na adres domowy i zaznaczyła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło z powodu jej nieświadomości. Podała, że sama prowadzi niniejszą sprawę i nie posiada wiedzy na temat jakichkolwiek zmian w przepisach sądowych. W piśmie z dnia 12 maja 2009 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca podała, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 kwietnia 2009 r., kiedy to dowiedziała się telefonicznie o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 12 maja 2009 r. strona skarżąca uzupełniła ponadto brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, dopełniając uchybionej czynności, tj. złożyła wymagany wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 87 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu oraz dokonując czynności, której nie dokonano w terminie. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc opisaną regulację do przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych stwierdzić trzeba na wstępie, że rozpoznawany wniosek został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu 21 kwietnia 2009 r., kiedy skarżąca uzyskała telefoniczną informację o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym samym dniu strona wniosła o przywrócenie uchybionego terminu. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skonstatować należy, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności, wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. W powyższym kontekście wskazać trzeba w pierwszej kolejności na utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Nie budzi wątpliwości. że "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Nieznajomość prawa, na którą powołuje się skarżąca w rozpoznawanym wniosku nie może być uznana za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy strony w nieterminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 kwietnia 2009 r., co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127). Dodatkowo zaakcentować trzeba, że zawiadomienie skarżącej o rozprawie zawierało (zgodne z art. 141 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) pouczenie, iż "uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną". Tym samym należy stwierdzić, że skarżąca powinna mieć wiedzę co do tego, jakie czynności należy podjąć na omawianym etapie postępowania sądowego. Nieterminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest zatem, w ocenie Sądu, skutkiem niedochowania przez skarżącą należytej staranności procesowej. Podkreślić w tym miejscu warto, że w przypadku wątpliwości co do trybu sporządzenia uzasadnienia wyroku, strona mogła ewentualne wątpliwości wynikające z niezrozumienia pouczenia usunąć, kontaktując się z sądem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 176/04, niepubl., w którym Sąd ten wskazał, iż wątpliwości co do treści pisma pochodzącego od Sądu strona mogła usunąć, kontaktując się z sekretariatem sądowym). Skarżącej można zatem przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co skutkować musi oddaleniem jej wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.