I SA/Gl 159/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...],[...],[...] w przedmiocie podatku od nieruchomości wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 21 stycznia 2011 r. A.K. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W jego motywach wyjaśnił, że w chwili obecnej pozostaje w stosunku pracy z wynagrodzeniem w kwocie około 1000 zł netto. Ponosi przy tym stałe koszty utrzymania w wysokości około 550 zł, w tym: lekarstwa – 150 zł i koszty dojazdów do pracy – 400 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, i że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Na skutek analizy zgromadzonych w tej sprawie dokumentów, mając nadto na uwadze fakt, iż skarżący zwracał się już uprzednio o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 635/10, pismem z dnia 1 marca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego (w tym o nr: [...] i [...]) i pozostałe osoby przebywające w gospodarstwie domowym położonym w K. przy ul. [...], w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów skarżącego oraz osób, które stale przebywają w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] – należy w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); 4) nadesłanie kopii informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2010 – ten punkt wezwania dotyczy wszystkich osób stale przebywających w nieruchomości, o której mowa w pkt 2 i 3 wezwania. Opisane wyżej wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 15 marca 2011 r. W piśmie tym zawarto nadto pouczenie, iż niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Wypada w tym miejscu odnotować, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 635/10, mocą postanowienia z dnia 20 września 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dalszej kolejności odrzucono zażalenie skarżącego na przywołane postanowienie, a w konsekwencji A.K. uiścił należny w tamtej sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł. Tyle też wynosi wpis sądowy od skargi w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego, co oznacza ni mniej ni więcej, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wypada nadto podkreślić, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez Sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Trzeba jeszcze w tym miejscu zaakcentować, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. [druk PPF – ref.], okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Trzeba w tym miejscu wskazać, że wyjaśnienia w tej sprawie wymagała przede wszystkim kwestia pozostałych domowników przebywających w budynku mieszkalnym, który zajmuje skarżący. W toku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 635/10 ustalono wszak, że do takowych można zaliczyć: jego rodziców, synów oraz żonę. Istotne zatem dla pełnej oceny możliwości finansowych skarżącego jest ustalenie wysokości udziału tychże osób w ponoszeniu kosztów utrzymania wspólnie zasiedlonej nieruchomości. Wypada bowiem zaznaczyć tutaj, że sformułowanie "stan majątkowy", użyte w art. 252 P.p.s.a., jest zbliżone do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących w wnioskodawcą wspólnie gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Nie mniej istotne dla pełnego obrazu możliwości finansowych mogły być w tej sprawie wyciągi z rachunków bankowych wskazane w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 1 marca 2011 r. Tych jednak nie nadesłano do dnia dzisiejszego, a termin zakreślony dla dopełnienia tej czynności upłynął w dniu 22 marca 2011 r. Zauważona tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić jego wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.