I SA/Gl 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Bożena Suleja, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. nr [...], w której Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 23 lipca 2013 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania przy zmianie umowy spółki komandytowo-akcyjnej jest nieprawidłowe. Organ stwierdził w szczególności, że to, iż zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych spółka komandytowo-akcyjna, będąca spółką osobową w swojej konstrukcji zawiera wiele elementów spółki kapitałowej (w tym istnienie kapitału zakładowego) nie oznacza, iż na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych należy ją traktować inaczej niż pozostałe spółki osobowe. Z treści art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wywiódł, że podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przy wniesieniu wkładów do spółki osobowej stanowi wartość wkładów powiększających majątek spółki, a zatem określając podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku zawarcia umowy spółki komandytowo-akcyjnej należy wziąć pod uwagę sumę wkładów komplementariuszy jak i akcjonariuszy, do wniesienia których, w związku z powstaniem spółki, zobowiązani są zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych oraz statutu, a więc uwzględnić w niej także wartość wkładu wniesionego przez akcjonariuszy w części przekazanej na kapitał zapasowy tej spółki. W skardze skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z którym objęcie przez akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej akcji po cenie emisyjnej wyższej niż ich nominalna wartość i przekazanie powstałej w ten sposób nadwyżki (agio) na kapitał zapasowy spółki, nie stanowi zmiany umowy spółki osobowej w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie dochodzi do wniesienia wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, gdyż zapis ten znajduje zastosowanie tylko w przypadku wkładów wnoszonych przez komplementariuszy, a nie do objęcia kapitału zakładowego, który to zapis dotyczy wyłącznie akcjonariuszy. W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2014 r. skarżący podniósł, że stanowisko organu interpretacyjnego pozostaje w sprzeczności z ustawodawstwem Unii Europejskiej. Wskazał, że podstawą prawną regulującą kwestie opodatkowania podatkiem kapitałowym wnoszenia wkładów do spółek była do dnia 31 grudnia 2008 r. Dyrektywa Rady Unii Europejskiej nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. z późniejszymi zmianami, zastąpiona od dnia 1 stycznia 2009 r. Dyrektywą Rady nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitałów. W obu dyrektywach w definicji spółki kapitałowej mieści się każda spółka, której udziały w kapitale lub w majątku mogą być przedmiotem obrotu na giełdzie W tym kontekście skarżący stwierdził, że w świetle tych dyrektyw polska spółka komandytowo-akcyjna jest spółką kapitałową. Wywiódł także, iż przed dniem 1 stycznia 2003 r. (a więc także w dniu 1 lipca 1984 r.) zmiana umowy spółki komandytowo-akcyjnej powodująca zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego nie była opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a zatem następcze opodatkowanie tych czynności jest sprzeczne z prawem unijnym i oznacza wadliwą implementację wymienionych powyżej dyrektyw. Odpowiadając na to pismo organ interpretacyjny stwierdził w szczególności, że żaden z przepisów art. 2 ust. 1 dyrektywy 2008/7/WE obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej interpretacji nie daje podstaw do twierdzenia, że wystarczającym do objęcia ich dyspozycją jest, aby cechy wymienione w art. 2 ust. 1 lit. b i c dyrektywy dotyczyły tylko części majątku (udziałów) podmiotu. W przypadku spółki komandytowo-akcyjnej, w której występuje dywersyfikacja jej majątku, tylko część majątku (niejednokrotnie bardzo niewielka) może być przedmiotem obrotu giełdowego, a udziały, które nie są odzwierciedlone w kapitale zakładowym (wkłady wspólników niewniesione na kapitał zakładowy) nie stanowią takiego przedmiotu. W trakcie rozprawy pełnomocnik organu interpretacyjnego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych zadanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 188/13, które dotyczą kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wspomnianym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 188/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne dotyczące wykładni prawa unijnego: "1) Czy art. 2 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE L 46 z 21 lutego 2008 r., s. 11), należy interpretować w ten sposób, że za spółkę kapitałową w rozumieniu tych przepisów należy uznać spółkę komandytowo-akcyjną, jeżeli z charakteru prawnego tej spółki wynika, że tylko część jej kapitału i wspólników może spełniać warunki przewidziane w art. 2 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy?, 2) W przypadku, jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze byłaby negatywna – czy art. 9 dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE L 46 z 21 lutego 2008 r., s. 11), należy interpretować w ten sposób, że przyznając uprawnienie państwu członkowskiemu do nieuznawania podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2 dyrektywy za spółki kapitałowe, przyznaje on dowolność państwu członkowskiemu w zakresie opodatkowania podatkiem kapitałowym tych podmiotów?". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu. Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże dopuszczalność zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym ze względu na pytanie prejudycjalne zadane w innej sprawie mieści się w przesłance "innego toczącego się postępowania sądowego". Jeśli więc sąd administracyjny orzekający w danej sprawie uzna, iż odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości UE na zadane w innej sprawie pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie w której orzeka, może zawiesić postępowanie na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1066/11, LEX nr 1320388). Orzeczeniu wstępnemu TSUE przyznaje się bowiem walor "rozszerzonej skuteczności", co oznacza, że nie wiąże ono jedynie w rozpatrywanej sprawie, lecz również w innych obejmujących taki sam stan faktyczny (por. A. Włosińska, Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich dotyczące Konwencji brukselskiej i Konwencji z Lugano, RPEiS 1999, z. 3–4, s. 75; R. Skubisz, E. Skrzydło-Tefelska, Związanie sądu krajowego wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, wydanym na podstawie art. 234 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej (w:) Prawne problemy członkostwa Polski w Unii Europejskiej, red. L. Leszczyński, Lublin 2005, s. 66-72; D. Kornobis-Romanowska, Sąd krajowy w prawie wspólnotowym, Kraków 2007, s. 114-117). Sąd krajowy nie może więc orzec wbrew tezom wyrażonym w wyroku TSUE bez narażenia się na zarzut naruszenia prawa Unii Europejskiej (K. Gawlik, R. Grzeszczak, Pytania prejudycjalne polskich sądów, EPS 2008, nr 11, s. 55). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie udzielenie odpowiedzi na zadane pytania prejudycjalne dotyczące zakwalifikowania polskiej spółki komandytowo-akcyjnej do spółek osobowych albo kapitałowych będzie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wykładnia wskazanych w pytaniach przepisów jest bowiem konieczna dla oceny prawidłowości stanowiska strony skarżącej oraz organu interpretacyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na cytowane pytania prejudycjalne.