I SA/Gl 1604/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-07-01
Skład orzekający: Paweł Kornacki, Beata Machcińska, Katarzyna Stuła –Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rezygnacji z procedury, w ramach której złożono dokument pełnomocnictwa, przysługuje zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłacie skarbowej podlega czynność złożenia dokumentu pełnomocnictwa, a nie samo ustanowienie pełnomocnika. Rezygnacja z procedury nie powoduje wygaśnięcia obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, ponieważ złożenie dokumentu pełnomocnictwa obliguje do jej uiszczenia. Zwrot opłaty skarbowej jest możliwy tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych w art. 9 ustawy o opłacie skarbowej, a sytuacja braku dokonania czynności urzędowej lub niewydania zaświadczenia/zezwolenia nie obejmuje przypadku złożenia dokumentu pełnomocnictwa, gdy następnie następuje rezygnacja z procedury. W takim przypadku właściwe jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwrotu 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Opłata została uiszczona w związku ze złożeniem wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, do którego dołączono pełnomocnictwo. Następnie skarżący zrezygnował z procedury. Organ uznał, że zwrot opłaty skarbowej nie przysługuje, ponieważ nie zachodzą przesłanki określone w ustawie o opłacie skarbowej, a właściwe jest postępowanie w przedmiocie nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła –Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej oddala skargę.
1. T.S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Częstochowie (dalej: organ odwoławczy lub Kolegium) z [...] nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej.
2. Stan sprawy.
2.1. W decyzji z [...] Prezydent Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) stwierdził wobec skarżącego brak nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł i odmówił jej zwrotu.
2.2. W dniu 30 lipca 2020r. skarżący złożył odwołanie od wskazanej powyżej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- rażące naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1546, ze zm. - u.o.s.)
- wadliwe powołanie art. 75 § 2 pkt 1 lit. c, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm. - o.p.)
- wadliwe powołanie art. 1, art. 2 i art. 7 u.o.s.
- rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - k.p.a.).
W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji oraz rozpatrzenie merytoryczne istoty sprawy i przyznanie prawa do zwrotu opłaty skarbowej i zobowiązanie organu pierwszej instancji do wypłaty opłaty skarbowej w kwocie 17,00 zł na wskazane we wniosku konto bankowe.
2.3. Po rozpoznaniu odwołania Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.
W myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli wskutek dokonanego przez nie zgłoszenia lub na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowej, albo jeżeli na ich wniosek wydaje się zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję), a w przypadku złożenia dokumentu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 - na mocodawcy, pełnomocniku, przedsiębiorcy lub prokurencie. W art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s. wskazano, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii - z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2.
Przywołana ustawa o opłacie skarbowej nie wymienia przypadków, które mogłyby skutkować zwrotem z mocy ustawy opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Dlatego też w takim wypadku, możliwe jest postępowanie w trybie o.p., która reguluje kwestie powstawania i zwrotu nadpłat.
Z treści art. 2 § 1 o.p. wynika, że przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 1 o.p., za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kwotą nadpłaconą podatku jest kwota nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy lub decyzji podatkowej kwotę podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyżej niż należna. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. A zatem przepis art. 72 § 1 pkt 1 o.p. przewiduje dwie sytuacje wystąpienia nadpłaty: albo podatnik wpłacił kwotę wyższą niż kwota podatku, którą wyznacza ustawa podatkowa lub decyzja podatkowa, a zatem powstaje kwota nadpłacona, albo podatnik uiszcza kwotę tytułem podatku, w sytuacji gdy obowiązek podatkowy nie istniał lub wygasł.
W myśl art. 75 § 1 o.p. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek, zgodnie z art. 165 o.p. wszczyna postępowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. W decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty (art. 75 § 4a o.p.).
Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że w dniu 18 grudnia
2019 r. do Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta C. złożony został wniosek H.H. i W.H. w imieniu których działał skarżący, o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż, na działce położonej w C. przy ul. [...]. Do wniosku dołączone zostało pełnomocnictwo celowe z dnia 14 grudnia 2019 r. udzielone przez wyżej wymienionych do reprezentowania przed Urzędem Miasta C. Wydział Administracji Architektoniczno-Budowlanej w czynnościach formalno-prawnych w postępowaniu o wydanie decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie wpłaty na rachunek Urzędu Miasta C. z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17,00 zł.
W dniu [...] Wydział Administracji Architektoniczno-Budowlanej organu pierwszej instancji wysłał do inwestorów reprezentowanych przez pełnomocnika pismo o uzupełnienie wniosku w ww. sprawie. W dniu 9 stycznia 2020 r. pełnomocnik inwestorów złożył pismo o rezygnacji z procedury w sprawie wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dla ww. inwestycji. Następnie w dniu 4 czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o zwrot opłaty skarbowej w kwocie 17,00 zł.
W art. 9 ust. 1 u.o.s. określono jedynie dwa przypadki, w których następuje zwrot opłaty skarbowej i obejmuje sytuację, gdy pomimo zapłacenia opłaty skarbowej nie dokonano czynności urzędowej (art. 9 ust. 1 pkt 1 tegoż przepisu) oraz sytuację, w której pomimo zapłacenia tej opłaty nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji - art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z kolei z art. 9 ust. 2 u.o.s. wynika, że zwrot opłaty skarbowej następuje na wniosek.
Z wymienionych wyżej przepisów wynika zatem, że aktualnie zwrot opłaty skarbowej wniesionej w celu dokonania czynności urzędowej (przypadek pierwszy) następuje wtedy, gdy pomimo zapłacenia opłaty nie dokonano czynności urzędowej. Nie są przy tym istotne przyczyny, które sprawiły, że nie dokonano czynności urzędowej, w szczególności czy odpowiedzialność w tym zakresie ponosi organ, czy też nie jest możliwe wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za taki stan. Przyjęcie takiego rozwiązania wskazuje, że ustawodawca wyraźnie podkreśla cechę ekwiwalentności opłaty skarbowej - jej wniesienie powinno sprawić, że zostanie dokonana określona czynność urzędowa (osiągnięty zatem zostanie określony rezultat). Brak takiego rezultatu (de facto bezczynność organu) powinien więc skutkować zwrotem uprzednio wniesionej opłaty skarbowej.
Drugi przypadek zwrotu opłaty skarbowej dotyczy sytuacji, w której pomimo zapłacenia tej opłaty nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji). Także i w tym przypadku ustawodawca nie uzależnia zwrotu opłaty skarbowej od przyczyny, która spowodowała niewydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji).
Analiza przytoczonych przepisów prowadzi zatem do wniosku, że skoro wniosek skarżącego dotyczył zwrotu wpłaconej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, to sytuacja taka nie wyczerpuje dyspozycji ani przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1, ani przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 u.o.s., gdyż domaganie się zwrotu opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa nie można utożsamiać, w szczególności z przypadkiem niedokonania czynności urzędowej, mimo zapłacenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Dalej wskazano, że zgodzić się należy z zarzutem podniesionym w odwołaniu dotyczącym wadliwego powołania przez organ podatkowy w podstawie prawnej oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 75 § 2 pkt 1 lit. c o.p. Równocześnie organ odwoławczy mając na uwadze treść art. 210 § 1 pkt 4 o.p. podkreślił, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę, że przez brak podstawy prawnej należy rozumieć to, że dana decyzja rzeczywiście nie posiada podstawy prawnej, a nie to, że jej nie wymienia czy wymienia niewłaściwy przepis. Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie zawierają podstawy do wydania danej decyzji.
W razie wskazania w podstawie prawnej decyzji niewłaściwego przepisu (np. innego ustępu danego przepisu niż prawidłowy) nie mamy do czynienia ani z rażącym naruszeniem prawa ani z brakiem podstawy prawnej.
3.1. Na powyższą decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 35 § 3 k.p.a., gdyż odwołanie rozpoznano po 84 dniach,
2) art. 36 § 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie zawiadomił strony o przyczynach nadmiernej zwłoki przekraczając termin blisko trzykrotnie 30 dni,
3) bezmyślne mylenie pojęć i czynności obowiązku dokonania opłaty skarbowej, który dokonano zgodnie z prawem, z pojęciem braku takiego obowiązku i czynnością zwrotu dokonanej opłaty skarbowej, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 10 pkt 2 u.o.s. z innymi czynnościami postępowania w trybie ustawy o.p., która reguluje kwestie powstania i zwrotu nadpłaty podatku.
4) rażące naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 10 pkt 2 u.o.s., odmawiając zwrotu dokonanej opłaty skarbowej, gdyż organ nie dokonał żadnej czynności urzędowej.
5) zbędne powołanie art. 75 § 4a o.p. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s., obowiązku dokonania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
6) rażące naruszenie ogólnych zasad art. 6, 7, 8 i 12 k.p.a. przez dwa organy administracji państwa, gdyż wadliwie rozpoznano istotę tej sprawy w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, rozpoznanie merytoryczne istoty sprawy i przyznanie prawa do zwrotu opłaty skarbowej oraz zobowiązanie organu pierwszej instancji do wypłaty opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych na wskazane we wniosku konto bankowe.
W uzasadnieniu wskazano, że Wydział Urzędu Miasta C. nie udokumentował dokonania jakiejkolwiek czynności w tym postępowaniu, a Naczelnik Wydziału Podatków i Opłat nie przeprowadził prawidłowej analizy przekazanych akt naruszając rażąco art. 10 pkt 2 u.o.s., co jest także rażącym naruszeniem art. 6, 7, 8 i 12 k.p.a. przez te dwa organy administracji publicznej, przy rozpoznaniu wniosku strony o zwrot opłaty skarbowej złożony na podstawie art. 9 ust. 2 u.o.s.
Profesjonalnie działające organy powinny mieć elementarną wiedzę, że ustawa o opłacie skarbowej wyraźnie wskazuje tylko dwa przypadki zwrotu opłaty skarbowej, tj. od dokonania czynności urzędowej - jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie dokonano tej czynności urzędowej (art. 9 ust. 1 pkt 1) oraz od wydania zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji), jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie wydano ww. dokumentów (art. 9 ust. 1 pkt 2).
Z wymienionych wyżej przepisów wynika zatem, że aktualnie zwrot opłaty skarbowej wniesionej w celu dokonania czynności urzędowej (przypadek pierwszy) następuje wtedy, gdy pomimo zapłacenia opłaty nie dokonano czynności urzędowej. Nie są przy tym istotne przyczyny, które sprawiły, że nie dokonano czynności urzędowej, w szczególności czy odpowiedzialność w tym zakresie ponosi organ, czy też nie jest możliwe wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za taki stan. Przyjęcie takiego rozwiązania wskazuje, że ustawodawca wyraźnie podkreśla cechę ekwiwalentności opłaty skarbowej - jej wniesienie powinno sprawić, że zostanie dokonana określona czynność urzędowa (osiągnięty zatem zostanie określony rezultat). Brak takiego rezultatu (de facto bezczynność organu) powinien więc skutkować zwrotem uprzednio wniesionej opłaty skarbowej.
Skarżący podkreśla, że jego wniosek był sformułowany prawidłowo, o zwrot opłaty skarbowej, a skoro nie dokonano czynności urzędowej w rozumieniu przywołanego przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.s., to organ powinien zwrócić uiszczoną opłatę skarbową, a nie powoływać się na przepisy dotyczące stwierdzenia nadpłaty. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 1999 r. (sygn. akt IV SA 1499/97), zwrot opłaty skarbowej kwalifikować należy jako czynność materialno-techniczną w działaniu właściwych organów podatkowych.
3.2. W odpowiedzi na skargę orna wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Skarga jest bezzasadna.
Analizowany w niniejszej sprawie art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. stanowi, że opłacie tej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.
Nie może zatem, zdaniem składu orzekającego, budzić wątpliwości, że przepis ten "nie wiąże powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej z faktem ustanowienia pełnomocnika (jak było na gruncie ustawy o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000 r.), ani istnienia już w obrocie ważnego umocowania, ale z faktem złożenia tego dokumentu (lub jego odpisu, wypisu lub kopii" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 192/08- CBOIS). Literalna wykładnia omawianej regulacji wskazuje jednoznacznie, że opłacie podlega nie ustanowienie pełnomocnika, ale czynność faktyczna polegająca na złożeniu dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w związku z określonym postępowaniem. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2303/11 stwierdził, że "każdorazowe złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego wypisu lub kopii obliguje do uiszczenia opłaty skarbowej od takiego dokumentu, a obowiązek ten powstaje zawsze z chwilą złożenia takiego dokumentu".
W niniejszej sprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. do Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta C. złożony został wniosek H.H. i W.H. w imieniu których działał skarżący, o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż, na działce położonej w C. przy ul. [...]. Do wniosku dołączone zostało pełnomocnictwo z dnia 14 grudnia 2019 r. udzielone przez wyżej wymienionych do reprezentowania przed Urzędem Miasta C. Wydział Administracji Architektoniczno-Budowlanej w czynnościach formalno-prawnych w postępowaniu o wydanie decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
Następnie w dniu 9 stycznia 2020 r. pełnomocnik inwestorów złożył pismo o rezygnacji z procedury w sprawie wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dla ww. inwestycji.
W ocenie Sądu na powstanie i istnienie obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, nie ma wpływu fakt "rezygnacji z procedury w sprawie wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dla ww. inwestycji". Rezygnacja ta nie oznacza bowiem, że powstały już obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej wygasł z tego powodu, brak bowiem ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych, albowiem jak już zostało wyżej wskazane, każdorazowe złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego wypisu lub kopii obliguje do uiszczenia opłaty skarbowej od takiego dokumentu.
5. Z kolei podstawą prawną żądania zwrotu opłaty skarbowej jest art. 9 u.o.s.
W myśl ust. 1 tego uregulowania opłata skarbowa podlega zwrotowi:
1) od dokonania czynności urzędowej - jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie dokonano czynności urzędowej,
2) od wydania zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji).
Zwrot opłaty skarbowej następuje na wniosek (art. 9 ust. 2 u.o.s.). Opłata skarbowa nie podlega zwrotowi po upływie pięciu lat licząc od końca roku, w którym dokonano zapłaty (art. 9 ust. 3 u.o.s.).
Instytucja zwrotu opłaty skarbowej, uregulowana w art. 9 u.o.s., dotyczy zatem sytuacji, gdy opłata w chwili skonkretyzowania się konieczności jej uiszczenia była świadczeniem należnym, lecz na skutek okoliczności, które nastąpiły później, zachodzi możliwość złożenia wniosku o jej zwrot i podstawa do zwrotu dla organu podatkowego. Zatem prawo do zwrotu opłaty skarbowej występuje w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, jeżeli mimo uiszczenia opłaty skarbowej nie została dokonana czynność urzędowa, natomiast po drugie, jeżeli mimo uiszczenia opłaty skarbowej nie zostało wydane zaświadczenie (pozwolenie, koncesja). Przyjęcie takiej konstrukcji zwrotu opłaty skarbowej jest związane z przesunięciem momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej od jej przedmiotów na chwilę dokonania lub zgłoszenia lub złożenia wniosku. Przedstawione powyżej przesłanki zwrotu opłaty skarbowej mają charakter zamknięty, co oznacza, że w innych przypadkach, w których uiszczono opłatę skarbową, nie znajdzie zastosowania instytucja zwrotu opłaty skarbowej
Uregulowana w art. 9 u.o.s. instytucja zwrotu opłaty skarbowej znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których opłata w chwili, gdy skonkretyzowała się konieczność jej uiszczenia, była świadczeniem należnym, lecz na skutek okoliczności, które nastąpiły ex post, zachodzi konieczność jej zwrotu.
W razie złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii, zwrot uiszczonej opłaty skarbowej nie jest przewidziany przez art. 9 ust. 1 u.o.s., gdyż złożenie ww. dokumentu zasadniczo zawsze skutkuje powstaniem ekwiwalentu po stronie organu administracji publicznej, co do faktu istnienia pełnomocnictwa – oraz czynności materialno-technicznej włączenia złożonego dokumentu do akt sprawy. Wykładnia językowa art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., jego wykładnia systemowa i wykładnia celowościowa prowadzą do wniosku, że przedmiotem opłaty skarbowej jest nie samo ustanowienie pełnomocnictwa lub prokury, ale czynność złożenia dokumentu potwierdzającego to ustanowienie – (por. Bogucki Stanisław, Romanowicz Marcin, Winiarski Krzysztof, Opłata skarbowa. Komentarz - opublikowano: WKP 2021).
W związku z powyższym poza zakresem zastosowania tego przepisu znalazła się m.in. zapłata opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W takim bowiem przypadku właściwym przepisem będzie art. 72 o.p. o zwrocie nadpłaty podatkowej. Uprawnienie do zwrotu opłaty skarbowej dotyczy zatem tych czynności, których dokonanie w chwili zapłaty nie jest pewne. W sytuacji natomiast czynności przedłożenia pełnomocnictwa nie mamy do czynienia ze stanem, w którym istnieje niepewność co do działania organu administracji, gdyż takie działanie nie występuje. W przypadku pełnomocnictwa (prokury) opłacie skarbowej podlega, bowiem samo jego przedłożenie, co powoduje, że jest to jedyny przypadek, gdy opłata skarbowa staje się skutecznie/ostatecznie należna z chwilą jej zapłaty. Z tego powodu w przypadku pełnomocnictwa (prokury) można mówić jedynie o uiszczeniu opłaty skarbowej w błędnej kwocie, tj. wyższej/niższej od należnej, nie można natomiast posługiwać się pojęciem opłaty nienależnej. To powoduje, że nadpłacona opłata skarbowa bardziej przypomina nadpłatę stricte podatkową (por. Komentarz Borszowski Paweł, Małecka Agata, Ustawa o opłacie skarbowej - opublikowano: LexisNexis 2014).
W myśl art. 72 o.p. stwierdzenie nadpłaty dotyczy sytuacji, gdy opłata została pobrana przez płatnika lub uiszczona przez zobowiązanego nienależnie (np. w sytuacji, gdy dana czynność nie podlega opłacie skarbowej) lub w wysokości większej niż należna. Osoba, która uiściła opłatę skarbową może w takiej sytuacji złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Powyższy pogląd znajduje również oparcie w piśmiennictwie (por. J. Zdanowicz: Podatek od czynności cywilnoprawnych. Opłata skarbowa. Komentarz, Warszawa 2002, s. 205). Organ właściwie zatem w niniejszej sprawie zastosował przepisy o nadpłacie i zgodnie z art. 75 § 4a o.p. odmówił stwierdzenia nadpłaty, wobec niezasadności wniosku o jej stwierdzenie.
6. Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło