I SA/Gl 1629/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 listopada 2023 r. nr SKO.F/41.4/1190/2023/19596 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Przedmiotem skargi J.H. (dalej: "Podatnik" "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 27 lipca 2023 r,. wydaną na podstawie art. 207 i 210 § 1 w związku z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej "o.p.") oraz art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z późn. zm., dalej: "u.c.p.g."), umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte na wniosek Podatnika z dnia 28 czerwca 2023 r. postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie komunalnymi w związku ze zwiększoną liczbą osób zamieszkujących na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] w okresie od 1 kwietnia 2022 r. do 30 września 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro Podatnik złożył stosowną i prawidłową deklarację, na podstawie której organ może prowadzić egzekucję administracyjną, a której organ nie kwestionuje, to na podstawie art. 21 § 2 w zw. z art. 208 § 1 o.p. zobowiązany jest do umorzenia wszczętego na wniosek Podatnika postępowania. 2. W odwołaniu od tej decyzji Podatnik zakwestionował obciążanie go kosztami związanymi z gospodarowaniem odpadami komunalnymi w związku z przebywaniem uchodźców wojennych z Ukrainy na jego nieruchomości. Podatnik zarzucił brak prawnego rozstrzygnięcia z logicznym uzasadnieniem oraz wskazania, na podstawie jakich przepisów prawnych organ uznaje uchodźców wojennych z Ukrainy za mieszkańców Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności za mieszkańców S. 3. Decyzją z dnia 6 listopada 2023 r., wydaną na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 1 o.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Badając stan faktyczny przedmiotowej sprawy, Kolegium podało, że organ pierwszej instancji, wobec ustalenia, iż właściciel nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] nie złożył stosownej deklaracji zwiększającej, w związku z zamieszkaniem obywateli Ukrainy w okresie od kwietnia 2022 r. do lipca 2022 r., pismem z dnia 28 marca 2023 r. wystosował do właściciela nieruchomości wezwanie, w którym poinformował o konieczności złożenia korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowaną odpadami komunalnymi, uwzględniającej powyższy fakt w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W dniu 6 kwietnia 2023 r. Podatnik złożył stosowną korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącą nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] dla następujących okresów: - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 kwietnia 2022 r., w której właściciel (Podatnik) zadeklarował łącznie 7 osób (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano zakwaterowanie obywateli Ukrainy w liczbie 4 osób). - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 lipca 2022 r., w której właściciel zadeklarował łącznie 6 osób (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano wyprowadzkę jednego obywatela Ukrainy), - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 października 2022 r., w której właściciel zadeklarował łącznie 3 osoby (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano wyprowadzkę 3 obywateli Ukrainy). Z kolei w dniu 28 czerwca 2023 r. Podatnik złożył do organu pismo, w którym oświadczył, że w związku z zamieszkaniem uchodźców na jego nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], nie wzrosła ilość wytwarzanych odpadów komunalnych na przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wniósł o anulowanie rozpoczętego postępowania lub o wydanie decyzji, od której można złożyć odwołanie. Przedmiotowe pismo organ pierwszej instancji potraktował jako wniosek o wszczęcia postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do Podatnika - właściciela ww. nieruchomości, które zakończył decyzją o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ ustalił bowiem, że złożone przez Podatnik w dniu 6 kwietnia 2023 r. deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w S.u przy ul. [...], będące podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, są prawidłowe. Podatnik poprawnie określił wysokość zobowiązania podatkowego. Tym samym spełnił obowiązek wynikający z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Kolegium uznało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe. Powołując się na art. 6i ust. 1 u.c.p.g., wskazało, że w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest więc zobowiązaniem powstającym za okresy miesięczne. W tym okresie musi zajść zdarzenie warunkujące powstanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - zamieszkiwanie mieszkańca na nieruchomości. Ustawodawca przyjął bowiem założenie, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów i rodzi obowiązek ponoszenia opłaty na rzecz podmiotu wskazanego w ustawie. Zamieszkiwanie oznacza rodzaj pobytu osoby, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce. Dana nieruchomość w określonym okresie stanowi więc miejsce koncentracji interesów życiowych określonej osoby. Oznacza to też, że inne miejsca nie mogą być uznane za miejsca, w których koncentrują się interesy życiowe tej osoby w danym okresie, W przypadku ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach okresem, w którym musi zaistnieć wskazany powyżej stan, jest wyłącznie okres miesiąca kalendarzowego. Okres ten jest okresem, za który powstaje obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie opadami komunalnymi. W świetle przepisów u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest zobowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklarację o wysokości opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca, natomiast w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości jest zobowiązany złożyć nową deklarację do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, np. w przypadku zmiany liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość. Mając zatem powyższe na uwadze, także w przypadku zwiększenia ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość w wyniku przyjęcia do domu/mieszkania uchodźców, właściciel nieruchomości również jest zobowiązany do zgłoszenia tego faktu, poprzez złożenie do gminy nowej deklaracji, zawierającej zaktualizowane dane. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zakwestionował w całości decyzję Kolegium i decyzje organu pierwszej instancji. Wskazał, że przepisy prawa nic nie mówią o uchodźcach, w tym również o uchodźcach z Ukrainy. Argumentował, że uchodźcy wojenni "nie przybyli do nas ani na nasze zaproszenie, ani z własnej woli; nie podpisywaliśmy z Nimi żadnych umów, nie pobieraliśmy żadnych opłat, nie uzyskaliśmy żadnych korzyści materialnych - wręcz przeciwnie. Pytanie zatem: dlaczego (chciałoby się użyć wyrażenia "Klasyka" - z jakiej paki) mamy płacić "daninę publiczną" Panu Prezydentowi?" W ocenie Skarżącego wydawanie "takich "Decyzji" i "Orzeczeń" skutecznie zniechęca obywateli do postawy solidarnościowej, do empatii wobec ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji", a kwestia pomocy uchodźcom powinna zostać kompleksowo rozwiązana przez ustawodawcę. 4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 6h pkt 1) u.p.c.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1) u.c.p.g. Pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w terminie terminie 14 dni odpowiednio od dnia: 1) zamieszkania pierwszego mieszkańca na danej nieruchomości albo w lokalu w budynku wielolokalowym objętym uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1, lub wytworzenia na danej nieruchomości lub w danym lokalu odpadów komunalnych; 2) podjęcia uchwały, o której mowa w art. 2a ust. 1, albo uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2. (art. 6m ust. 11 pkt 1 i 2 u.c.p.g.). W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że obowiązek złożenia deklaracji dla potrzeb ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jak i obowiązek jej ponoszenia obciąża każdego z w właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów i rodzi obowiązek ponoszenia opłaty na rzecz podmiotu wskazanego w ustawie. Natomiast, co należy podkreślić, kwestia kto zamieszkuje nieruchomość jest irrelewantna. W dniu 6 kwietnia 2023 r. Podatnik złożył stosowną korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącą nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] dla następujących okresów: - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 kwietnia 2022 r., w której właściciel (Podatnik) zadeklarował łącznie 7 osób (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano zakwaterowanie obywateli Ukrainy w liczbie 4 osób); - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 lipca 2022 r., w której właściciel zadeklarował łącznie 6 osób (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano wyprowadzkę jednego obywatela Ukrainy); - nowa deklaracja po zmianie danych obowiązująca od 1 października 2022 r., w której właściciel zadeklarował łącznie 3 osoby (jako wyjaśnienie przyczyny zmiany danych podano wyprowadzkę 3 obywateli Ukrainy). Skoro organ pierwszej instancji nie miał podstaw do kwestionowania złożonych przez Skarżącego deklaracji, prawidłowo, na podstawie art. 208 § 1 o.p., mającego zastosowanie zgodnie z art. 6q u.p.c.g., umorzył podstępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ), oddalił skargę.