I SA/Gl 1631/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 17 października 2013 r. K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia straty z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za 2006 rok w kwocie [...] zł. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 9 grudnia 2013 r., co znajduje potwierdzenie na zwrotnym pokwitowaniu odbioru zamieszczonym w aktach tej sprawy. W dniu 14 stycznia 2014 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że uiścił wpis w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1632/13 "łącząc te dwie sprawy jako jedną". Ponadto otrzymał postanowienie w przedmiocie prawa pomocy dotyczące sprawy o sygn. akt III SA/Gl 1296/13, "co spowodowało zamieszanie". Dodatkowo podniósł, że wezwanie dotyczące niniejszej sprawy odebrał jego syn, który mu go nie przekazał, uczynił to dopiero w dniu dzisiejszym. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że w trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem tutejszego Sądu otrzymał informację, że "to odrębna sprawa i termin minął", ale że ma szansę na jego przywrócenie. Jednocześnie podkreślił, że sytuacja jego rodziny jest bardzo ciężka i nie stać go na profesjonalnego pełnomocnika. Końcowo wskazał, że "brak opłaty spowoduje odrzucenie skargi", a chciałby wykazać, że "Urząd Skarbowy w K. się myli". W dniu 14 stycznia 2014 r. został uiszczony wpis od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu – brak wiedzy o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie – ustała z chwilą powzięcia przez niego informacji o tym fakcie, tj. w dniu 14 stycznia 2014 r. Wniosek zaś został złożony w tym samym dniu, a więc zachowany został termin, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. Lex nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przedstawiając stanowisko Sądu wyjaśnić należy, iż jak to wskazywano we wniosku o przywrócenie terminu, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi odebrane zostało przez syna skarżącego w dniu 9 grudnia 2013 r. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do doręczenia zastępczego określonego w art. 72 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r.). Jak wyżej wskazano przesyłkę zawierającą wezwanie odebrał syn skarżącego – dorosły domownik. Działanie takie było zatem zgodne z regulacją wynikającą z art. 72 § 1 p.p.s.a., wobec czego uznać należy, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 9 grudnia 2013 r. Niemniej jednak wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w innej sprawie ze skargi K.S., zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 1632/13, w której terminowo uiszczono wpis od skargi, przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu odebrał również syn skarżącego. Zauważyć ponadto należy, że uiszczenie wpisu sądowego w zakreślonym terminie w innej sprawie zainicjowanej przed tutejszym Sądem oraz pozostawanie skarżącego w błędnym przekonaniu, że jest to jedna sprawa nie może dowodzić dochowania należytej staranności w rozpoznawanej sprawie. Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie zostało przecież opatrzone indywidualną sygnaturą. Ponadto w zarządzeniu tym wskazano dokładnie zaskarżony akt, jego numer i datę, zatem w ocenie Sądu osoba, która zachowuje minimum staranności nie powinna mieć jakichkolwiek wątpliwości na poczet jakiej sprawy uiszcza wpis. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.