I SA/Gl 164/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 13 kwietnia 2012 r., w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. P. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wystąpiła o ustanowienie dla niej adwokata. W motywach wniosku odnotowała, że pełnomocnik jest jej niezbędny dla sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 12 marca 2012 r., mocą którego odrzucono jej skargę. W treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z siedmioma członkami rodziny, w tym z J. P. W skład tego gospodarstwa wchodzą: dom o pow. 75 m2, nieruchomość rolna o pow. 12 arów oraz zabudowania gospodarcze. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Jej jedynym dochodem jest świadczenie rentowe w kwocie 883,85 zł. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia w konfrontacji z zawartością akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, tj. 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; w tych ramach należało nadto wykazać w jakim zakresie do ponoszenia tych opłat przyczyniają się pozostali domownicy; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich po grudniu 2011 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy (zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne) – ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników pozostających w gospodarstwie domowym, w tym męża; dla udokumentowania ewentualnych dochodów z działalności gospodarczej należało nadesłać kopie dokumentów księgowych obrazujących jej, w tym przede wszystkim księgi przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), deklaracji VAT, raportów kasowych – z okresu ostatnich sześciu miesięcy; dochody z tytułu renty bądź emerytury można wykazać za pomocą "odcinków" dokumentujących wypłatę tych świadczeń; 4) przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2010-2011 (ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników, w tym także męża skarżącej). W przywołanym wyżej piśmie referendarza zawarto pouczenie, w myśl którego niezastosowanie się do wezwania w terminie siedmiu dni lub we wskazanym zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a. Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie skarżąca oświadczyła (patrz pismo z dnia 25 kwietnia 2012 r.), że jej córka i syn prowadzą wraz z rodzinami odrębne gospodarstwa domowe. W tych ramach nadesłano dokumentację źródłową wskazującą m.in. na wysokość stałych miesięcznych opłat z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego. Ustalono, że jest to kwota około 460,00 zł. Wśród dokumentów nadesłano nadto wyciąg z rachunku bankowego J. P. (mąż skarżącej) za okres od 9 lutego 2012 r. do 8 marca 2012 r., z którego wynika, że uzyskuje on świadczenie ZUS w kwocie 2.991,16 zł (saldo końcowe na dzień 8 marca 2012 r. wyniosło 2.317,34 zł). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się w tej sprawie o ustanowienie adwokata (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek postawa procesowa skarżącej w niniejszym wpadkowym postępowaniu zmierza do wykazania tylko tych okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby wpłynąć na pozytywne dla niej rozstrzygnięcie. Pomija natomiast te z nich, które mogłyby z kolei świadczyć o możliwości partycypacji w ponoszeniu kosztów sądowych. Skarżąca przede wszystkim nie ujawniła w druku PPF dochodów swojego męża, jak i pozostałej rodziny. Dopiero na skutek wezwania referendarza sądowego wykazała, że świadczenie emerytalne/rentowe męża wynosi blisko 3000 zł. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że sformułowanie "stan majątkowy", użyte w art. 252 P.p.s.a., jest zbliżone do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących w wnioskodawcą wspólnie gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Oceniając zatem zdolność płatniczą skarżącej należało wziąć pod uwagę dochody obojga małżonków. Zestawienie tych dwóch kwot pozwoliło stwierdzić, że skarżąca nie zasługuje na zastosowanie wobec niej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.